283
mortem commendarat vita sanctissima. Voluit Dominus in martiresuo demonstrare, quantum ei placeat pro iustitia stare, et ut occi-soribus suis terrorem incuteret per miracula. [Unde nobis de ilJo nonest dolendum, sed quasi de martire gloriandum, quia, si causa
5 martirem facit 1 ), sicut et facit, et ipse vere martir est]. Martirii eiusmeritum duo commendant, videlicet vindicta de inimicis eius et gratiasanitatum, quam cottidie exhibet de infirmis. De hiis miraculis ad ius-sionem successoris eius domini Henrici archipresulis aliqua scriberepropono, et ea tantum que michi a personis veridicis sunt relata
10 sive a venerabili viro Goswino, ecclesie beati Petri canonico 2 ), ab oreeorum quos martir sanavit excepta. Preterea miracula magna etcrebra fiunt in loco qui vocatur Givelberg 3 ), ubi occisus est, ut ibispiritu, hie corpore presens esse non dubitetur.
EXPLICIT PROLOGUS.
16 INCIPIUNT MIRACULA BEATI ENGELBERTI COLONIENSIS
ARCHIEPISOOPI ET MARTIRIS.
1. [De Hermann o milite de Glibach, quem a p a -ralisi beatus Engel bertus sanavit.]
Referunt 4 ) militem quendam esse in villa que dicitur Glibach, Her-^° mannum nomine r »), qui duobus annis et amplius sie in paralisi labo-
2 placeret 2b 2 . — 3 Unde bis martir est fehlt 2a. b 1 -, hat wiedernur Oefenius S. l!)l wohl mm der Schwclmer Hs., vgl. Poncelet 629. — 6 de fügt2a nach videlicet hinzu. — eius fehlt 2b 2 . — 9 relata sicut a 2b 1 . — 10Goeswino 2 b 1 . — beati von anderer Hand am. Rande nachgetragen 2a. — 12Gijvelberg 2b 1 - 2 ; Givelsberg Gclenhm. - 14 Expl. prol. Incipiunt bis martirisfehlt 2b 2 . — 15 beati bis martiris fehlt 2a. b 1 . — 17 Die Kapitelüberschriftenfehlen la wie in den beiden ersten Büchern. — paralasi 2a. — 18 sanavitsanetus Engelb. (Eng. fehlt 2b 2 ) 2b 1 - 2 . — 19 Giybach 2b 1 . — 20 siefehlt 2a. b 1 - 2 .
1 ) Johann von Salisbury, Vita Thomae c. 22 (Migne a. a. 0. 190,Sp. 205; Robertson a.a.O. II, 317): 'Et si causa martyrem facit,—■ — quid sanetius causa eius?'
2 ) Der Domkanoniker Goswin von Volmarstein, der 1219 und alsDomkustos 1235—1238 begegnet (als solcher unterbricht er die KustodiePhilipps von Altena, die 1222 und wiederum 1243 bis 1263 bezeugt ist(vgl. Knipping, Reg. III, 2, S. 381 und oben S. 256 Anm. 4); vgl. Knip-ping, Reg. 111,251,612; R. Krumbholtz, Urkundenbuch der Familien vonVolmerstein und von der Recke, Münster 1917, Nr. 136, 151, 152, 154und S. XXIII Anm. 4. Vgl. unten S. 285 Anm. 1.
■') Gevelsberg nordöstlich von Schwelm.
4 ) Der Anfang von 'Referunt' entspricht dem 5. Buchstaben desNamens Cesarius; vgl. oben S. 13 und 16.
■') Glimbach im Kreis Erkelenz. Ritter Hermann wird sonst nichterwähnt, aber 1242 erhält ein Rutger de Glinbach, Ministerial undKüchenmeister Herzog Heinrichs IV. von Limburg, von seinem Herrn einGeldlehen (Lacomblet, ÜB. 11,269). Der Hof Glimbach (zur Wijden) amFriesenwall in Köln (vgl. Keussen a. a. O. I, 96*, 409 f.) gehörte wohl die-ser Familie.