Nr. 296. Nicht vor 1538. 489
296.An Xystus Betitle ins. 1 {Nicht vor 1538.* Augsburg.")
Hat eine Angabe des Erasmus über die Abschaffung derGladiatorenkämpfe in Rom durch Kaiser Honorius in der vonjenem als Quelle angeführten „Historia tripartita" nicht findenkönnen; bittet um Mitteilung, falls Betuleius oder Wolf hart ihmdie betreffende Stelle nachzuweisen vermögen.
Augsburg, StB: Cod. 2o Aug. 382 fol. 93'f. Urschr.
Gedrudtt: Lotier-Veith S.216f.
Chuonradus Peutinger Xysto Betuleio,amico et municipi suo, S.Legi heri epistolam nuncupatoriam, quam Erasmus R. superparaphrasi sua inMarci evangelium ad Francorum regem scripsit, 3ubi in monendo christianos principes, ne bella inter se concitent,inter caetera refert ex Tripartita Historia monachum quendamTelemachum nomine ex Oriente Romam venisse ac in theatroad duos armatos (quorum uterque in alterius necem tenderet)prosilientem occasionem imp. caes. Honorio augusto praebuisse,ut ludum nunc gladiatorium cruentum aboleverit. Ego Historiamhanc cursim (ut fatear) legendo pertransivi nee Telemachum huncnee eciam Honorii super hac re constitucionem compertam habui. 4Verum in Codice meo Iustinianeo libro XI. tit. „de gladiatoribus"legem hanc observamus, et est imp. caes. Constantini augusti:„Omenta speetacula in ocio civili et domestica quiete non pla-cent; quapropter omnino gladiatores esse prohibemus." 6 Hincputo in Historia eadem libro I. cap. IX. sub Constantino id ac-tum fuisse; ita enim ibi scribitur: „Apud Romanos autem tuncprimum monomachorum speetacula sunt remota." 6 Et libro II.cap. XVIII. denuo habentur haec verba: „Post haec igitur impe-
1 Über Xystus Betuleius (Sixt Blrk), seit 1536 Rektor der Sdiule beiSt. Anna in Augsburg, vgl. Roth 2 S. 192f.
9 Der Brief kann frühestens 1538 gesdirieben sein, da das darin an-geführte Werk des Andreas Alciatus erst in diesem Jahre ersdüenen ist.
3 Der seit 1524 mehrmals aufgelegten Paraphrase des Marcus-Evange-liums ist ein Widmungsbrief des Erasmus an Eranz I. von Erankreidi vom1. Dez. 1523 vorangestellt.
4 Die von Peutinger vergeblidi gesudite Stelle findet sich tatsädilidi inder .Historia tripartita", nämlich im 2. Kap. des 10. Budies: Migne PL 69Sp. 1164f. r> Cod. 11, 44. 6 Migne PL 69 Sp.892.