Nr. 54. 1507 Dezember 18. 95

cussaque servaretur, Otho Magnus ultra praedecessores suos primusIohanni XII. pontifici maximo iuramentum fecit. Privilegium, quodKarolus Magnus ab Hadriano pontifice maximo acceperat, Ludu-vicus Pius renuit. Id vero ab Othone praedicto resumptum Hein-ricus quintus Calixto secundo pontifici maximo denuo remisit.

Nee refero templa christianorum per Germanos caesares etprineipes ereeta, instaurata exornataque et quot archiepiscoporumet episcoporum et caeterorum ecclesiasticorum ordinum sedesinstitutae, ubi idem eciam prineipum dignitate adornati caesarumaugustorum electioni intersunt. Nonne apud solos Germanos ordoecclesiasticus a Friderico secundo, Karolo quoque quarto con-stitucionibus eorum übertäte praeeipua donatus est? Quotpraetereasynodus, concilia, conventus pro Romana ecclesia tutanda con-servandaque Germani habuerunt? Longum vero esset recenseresingula.

Sed omnia dominus Iulius seeundus pontifex maximus, TuaD 1 ' 0 et caeteri cardinalatus sublimitate adaueti examussim cognos-eunt. Quid restat, rogo, quod pontifici eidem maximo, suae eciamlaudi et gloriae propius, aecumulatius et, ut verius dicam, condu-cibilius unquam contingere poterit, ut pulso tyranno Bononiam,a multis annis iniuste oecupatam, denuo reeeptam 1 Maximilianoet Germanis suis auxiliantibus tutus conservet et frustra moliaturidem apud quos exul vivit, ut eam iterum arripiat horum ut audioconsilio? Res ista clanculum agitur. 2 Quibus eciam cum ponti-ficis maximi tum caesaris iustum imperium suspectum est et quiutriusque villas, oppida, urbes provinciasque ablatas oecupavereet tenent timentque debitam iure restitucionem. Foveat et am-plectatur pontifex maximus Iulius pater caesarem Maximilianumaugustum filium, qui pacatos Germaniarum prineipes atque paratoshabet, quorum eciam copiae exercitusque quottidie adeurrunt.Nil aliud caesar nostrique Germani petunt desiderantque, nisi

1 Julius II. hatte Bologna nadi dem Sturze des Giov. Bentivoglio mitfranzösisdier Hilfe am 10. Nov. 1506 wiedergewonnen; vgl. Pastor 3 4 S.615.

2 Giov. Bentivoglio hatte sich nadi Mailand unter französisdien Sdiutzbegeben; vgl. Sanuto, Diarii 7 S.53.59.68. Ludwig XII. von Frankreich, derdem Papste bei der Wiedergewinnung Bolognas nur widerwillig Hilfe ge-leistet hatte, drohte schon im Febr. 1507, den Bentivoglio wieder nach Bolognazurückzuführen; vgl. Pastor 3* S.619.