DI.Tertia q̄ſtio eſt. Utrū infideles peccent iurando perfalſos deos. Et rn̄det ẜm be. Auꝰ. ꝙ ſi infidelis iurat falſum ꝑ falſos dr̄os peccat duplicit̓. Primo qͥaiurauit per quos nō debuit iurare. Scd̓o qꝛ iurauitꝯtra fidem quā debuit ſeruare. Quarta queſtio eſt.Utꝝ omne iuramentū ſit implendū. Et rn̄det ꝙ iuramentū incautū .ſ. qd̓ vergit in peiorē exitū non ſitimplendū ſꝫ mutandū. ⁊ qui ip̄m nō mutaret peccatdupliciter. Primo qꝛ iniuſte iurauit. Scd̓o qꝛ facitqd̓ nō dꝫ. Ubi ſubdit ꝙ iuramentū ſit illicitū tripliciter aut qꝛ iurat qd̓ in ſe eſt vicioſum. vt adulteriumvel homicidiū. ⁊ tale iuramentū nō eſt ſeruandū Secundo cū quis iurat qd̓ nō eſt in ſe vicioſum. ſed ꝑ accidēs. vt ſi qͥs pꝰ votū caſtitatis iurat aliquā acciꝑe īvxorē. vel ꝙ iurat aliqͥd omittere qd̓ in ſe ē bonū ſenō dare elemoſinā alicui indigenti. Quinta q̄ſtio eſtUtrū iurās incaute debeat dici ꝑiurus. Et reſpōdetꝙ ſic. et hoc nō ideo ꝙ nō ſeruat qd̓ iurauit. qꝛ tenetur illud mutare vt dictū eſt in p̄cedentibꝰ. ſed qꝛ iurauit iniuſtū reus efficit̉. ſicut ille qͥ peierat. Vn̄ ſubdit ꝙ qualitercūqꝫ iuret̉ iuramentū ſꝑ refert̉ ad intētionē recipientis et nō iurātis. Un̄ qui fraudulēteriuramentū p̄ſtat dupl̓r peccat. Primo qꝛ nomen deiinuanū aſſumit. Scd̓o qꝛ ꝓximū doloſe nitit̉ deciꝑeSexta queſtio eſt. Vtrū peccet ille qͥ cōpellit aliū iurare. Et rn̄det ꝙ ſi exigit̉ iuramentū ſolū vt fides fiat de re ſuꝑ qua iurat̉. nō eſt pctm̄ ſed humana temptatio. Si aūt recipiēs iuramentū ſciēs aliū falſumiurare. tunc ſi cōpellit ip̄m iurare mortaliter peccatEt ſubdit ꝙ ẜm ordinationē ſinodi aurelianenſis adiuramenntū dn̄t hoīes ieiuni accedere niſi eſſet ꝓ pace firmanda. vel vniuerſaliter in quibus mora preſtaret periculū. Et tm̄ in ſpeciali.Ateriuẜ mipſamv.De ſexto et ſeptimo precepto ſecūNec ve repias alienā.de tabule.Extu p̄ceptūDI. IXLeſt. Nō deſiderabis vxoremſ ꝓximi tui. Septimū eſt. Nōcōcupiſces domuꝫ ꝓximi tunon ẜuū. nō ancillā ⁊cͣ. Sed videt̉ p̄ceptūde non ꝯcupiſcendis rebꝰ ꝓximi vnū eſſecū eo. quo d̓r nō furaberis. et p̄ceptū d̓ nōꝯcupiſcenda vxore vnū eſſe cū eo quo d̓r.Nū mechaberis. Poterat em̄ p̄ceptū nonVfurandi in illa generalitate ītelligi. vbi denon ꝯcupiſcenda re ꝓximi p̄cipit̉. et in eoqd̓ dictū eſt nō mechaberis. poterat illudintelligi. Non ꝯcupiſces vxorē ꝓximi tuiAugꝰ. ſuper Sed in illis duobus p̄ceptis nō mechādiExodum.et nō furandi ipſa oꝑa notata ſunt et ꝓhibita. In his ꝟo extremis ipſa cōcupiſcentia. multū ergo differunt illa ab iſtis. Und̓illi p̄cepto non mechandi fit ſuꝑadditio ineuāgelio. vbi omnis ꝯcupiſcentia mechāQuar̄ lex cō di ꝓhibetur. Sed cū hic ꝓhibeat̉ cōcupiprimere dici. ſcētia aliene vxoris et aliene rei. quare ditur nō animū cunt lex cōprimere manū et nō ānimū. euāſed manum.geliū ꝟo et manū et animū. Illud de legedicit̉ ẜm cerimonialia nō ẜm moralia. Vl̓LXqꝛ in lege nō eſt generalis ꝓhibitio omnismortifere ꝯcupiſcentie. vt in euangelio velẜm eoꝝ carnalē intelligentiam.Quid ſit littera occidens. bī vero queriturquā dicat apl̓s litterā occidentē: Ea certeeſt decalogus qui nō dicit̉ littera occidēseo ꝙ mala ſit lex. ſed qꝛ ꝓhibens pctm̄ auget ꝯcupiſcentiā et addit preuaricationeꝫniſi liberet gratia. Que gratia non ſic abūdat in lege vt in euangelio. Lex ergo bonaeſt ⁊ tn̄ occidit ſine gratia cū ſit virtus peccati que iubet qd̓ ſine gr̄a impleri non pōtGratia aūt deerat. et ideo littera occidenserat. Diſtat aūt euāgelij lr̄a a legis lr̄a. De legis etqꝛ diuerſa ſunt ꝓmiſſa. ibi terrena. hic ce­ euangelij dileſtia ꝓmittunt̉. Diuerſa etiā ſacramentaᶠªⁿtia.qꝛ illa tm̄ ſignificabant. hec ꝯferūt gratiaꝫPrecepta etiā diuerſa qͣꝫtū ad cerimonialia. Nā qͣꝫtū ad moralia ſunt eadē. ſed plenius in euangelio cōtinentur. Audiſtisdecem cordas pſalterij vtriqꝫ ſexui impoſitas. que charitate tangende ſunt vt viciorum feces occidantur.Iſta eſt diſtinctio. xl. ⁊ vltima huius tertij libri. In qua magiſter poſtꝙͣ egit de peccatis ad octauū preceptū ꝑtinentibus ꝓſequit̉ ſuū tractatū de p̄ceptis. ⁊ agit de duobus p̄ceptis reſiduisEt tria facit. Primo em̄ ponit ſextū ⁊ ſeptimū preceptū ſcd̓e tabule. Scd̓o remouet quaſdā dubitatiōesde lege. Tertio aſſerit drīam legū. ſcꝫ moſayce ⁊ euāgelice. Primū vſqꝫ ibi. Si ꝟo querit̉. Secundū vſqꝫibi. Diſtat euangelij litteraꝭ. Tertiuꝫ vſqꝫ ad finē diſtin. In ſpāli ſentētia magiſtri ſtat in tribꝰ ꝓpoſitionibus quarū prima eſt hec. Sextū preceptū ſcd̓e tabule ꝓhibet appetitū mechandi. et ſeptimū voluntatēfurandi. Hāc magiſter ponēs dicit ꝙ ſextū p̄ceptumſcd̓e tabule eſt. Nō ꝯcupiſces vxorē ꝓximi tui. Sedcontra illud replicat dicens ꝙ alicui poſſit uideri. ꝙiſtud ſextū p̄ceptū de nō cōcupiſcendo vxorē ꝓximiſit idē cū tertio p̄cepto ſcd̓e tabule de mechando. etꝙ ſeptimū ſit idē cū quarto de nō faciendo furtum.Et rn̄det ꝙ non ſunt idem. ſed in tertio et quarto ꝓhibent̉ actus exteriores tm̄ In iſtis aūt duobꝰ preceptis ꝓhibent̉ etiā actꝰ interiores. Sꝫ ꝯtra iſtud adhuc replicat di. Ex iſta ſolutione habet̉ ꝙ in lege veteri ꝓhibent̉ tam actꝰ exterior ꝙͣ etiā interior. quomodo ergo veruꝫ eſſe pōt quod cōmuniter dicitur ꝙlex cōprimat manū nō animū. Et rn̄det ꝙ lex vetuset manū ⁊ animū cōprimit ꝙͣtum ad precepta moralia. Sed dicit̉ tm̄ cōprimere manū ꝙͣtum ad cerimonialia. vel pōt dici ꝙ in lege veteri nō ſic exprimiturgeneralis ꝓhibitio cuiuſlibet concupiſcentie ſicut fitin euāgelio. iō dicit̉ lex manū comprimēs. Euangelium ꝟo vtrūqꝫ .ſ. tam manū ꝙͣ animū comprimit. Se Zºcūda ꝓpoſitio eſt hec. Littera legis d̓r occidens nōqꝛ inſufficienter ꝓhibuit. ſed qꝛ nō ſicut euangeliuꝫgratiā p̄buit. Hanc magiſter ponens querit de qualittera intelligit̉ illud apl̓i. Littera occidit ſpiritus viulficat. Et reſpondet ꝙ intelligitur de lr̄a decalogꝭ.