Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.Si eſt ꝑiurus qui facit quod incaute iurauit.Qui vero mutatvtrū ꝑiurꝰ debeat dici. ſolet queri? Bedaſupra tale iuramentū vocauit ꝑiuriū. Iohannes etiā apocrifarius orientaliū ſediūdixit. Sermo pr̄is noſtri ſophronij ſignificat. melius eſt iurantē peierare qͣꝫ ſeruare ſacramentū in fractione ſanctaꝝ imaginum. Sed ꝑiuriū dicit̉ tale iuramentūobſeruatū. et peierare dicit̉ qui impletqꝛ falſuꝫ iurat. qꝛ inde reus ſit obſeruat. ſed qꝛ iurauit iniuſtū. ex quo reuseſt. ſicut ille qui peierat.De eo qui verboruꝫ calliditateiurat.Hoc etiā ſciendumeſt quacunqꝫ arte verboꝝ qͥs iuret. dex. ij. ſuiaru. tn̄ qui ꝯſcīe teſtis eſt. ita accipit ſicut illecui iurat̉ intelligit. Duplicit̓ āt reus fitet nomen dei inuanū aſſumit. et ꝓximumin dolo capit.De illo cogit aliquē iurare.Queritur etiam ſipeccat hoīem iurare cogit? De Augꝰ.ait. Qui exigit iurationē multū intereſt ſineſcit illū iuraturū falſū an ſcit. Si em̄ neſcit. et ideo dicit. iura mihi vt fides ei ſit.eſt pctm̄. tn̄ humana tēptatio eſt. Si veroſcit feciſſe et cogit euꝫ iurare: homicidaveſt. Idē Qui ꝓuocat hoīem ad iurationēet ſcit falſuꝫ iurare vincit homicidā. qꝛhomicida corpus occiſurꝰ eſt. ille animā.imo duas animas. et eius quē iurare ꝓuocauit: et ſuam.De concilio aurelianenſi. mSancta ſinoduscreuit niſi pace facienda vt om̄s fidelesieiuni ad ſacramenta accedant. tixi mētiIſta eſt diſtinctio. xxxix. huiustertij libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de mēdatio Agitde ꝑiurio. Et tria facit. pͥmo agit de ꝑiurio ſpāl̓Scd̓o de iuramēto generalit̓ Tertio determinatē q̄ſtiones incidentalit̓. Primū vſqꝫ ibi. Si aſit q̄rit̉Scd̓m vſqꝫ ibi. Querit̉ etiā vtrū. Tertiū vſqꝫ ad fi. diſtin. In ſpāli ſnīa mgr̄i ſtat in tribꝰ ꝓpoſitioni.P bus quarū pͥma eſt hec. Quāuis mendaciū iuraXXXIXmēto ꝯfirmatū exiſtat ꝑiuriū. tn̄ ꝑiuriū ē mendaciū. Prima hꝰ ꝯcluſionis ꝑtē mgr̄ ꝓbat diffinitioP.rne ꝑiurij dicēs. ꝑiuriū eſt mendaciū iuramēto ꝯfimatū. Scd̓aꝫ ꝟo ꝑtē eiuſdē .ſ. om̄e periuriū ſitmendaciū ꝓbat mgr̄ tres ponēs modus ꝑiurij. quo primꝰ modus ē. aliqͥs ſcienter aliqd̓ falſum firmat iuramento qd̓ tn̄ putat eſſe falſum. Scd̓s eſtaliqͥs firmat aliqd̓ falſum iuramento qd̓ tn̄ putatverū. Et iſti duo modi peierādi nūꝙͣ p̄n̄t eſſe ſinedacio. Tertiꝰ modꝰ eſt aliqͥs firmat aliqd̓ veꝝ iuramento: qd̓ tn̄ putat eſſe falſum. et iſte ꝑiurādi modus eſt ſine mēdacio. eo iurat̉ falſum. lꝫ adeſtintētio fallendi. tn̄ eſt ſine pctō. qꝛ fuit adhibita debita iurādi cautela que ꝯſiſtit in hoc vt bn̄ diſcutiat̉ res ſuꝑ quā qͥs iurare p̄ſumit. Sed conta dictaobijcit mgr̄ dupliciter. videt̉ non peierat ve qd̓ falſum putat iuramēto ꝯfirmat qꝛ verū iurat.et etiā non abutit̉ verbis. qꝛ iurat illud qd̓ ſignificatAd qd̓ rn̄dens dicit. tm̄ falſum iurat ſed etiāqui veꝝ iurat qd̓ falſum eſſe putat peierat. Qd̓ ptꝫex hoc loqͥ ꝯtra mentē atteſtatiōe iuramēti ꝑiuriū eſt. ſiue illud ſit verū qd̓ dicit̉ ſiue falſum. Scd̓oobijcit ſic. Dictū ē falſum iurat peierat igit̉ vid̓ꝫ omīs iurās ſe aliqͥd certo tꝑe datuꝝ alicui tam̄ dabit ſtatim iurādo ꝑiurus ſit ptꝫ qꝛ falſuꝫ iuratEt rn̄det mgr̄ taliter iurās non incurrit ꝑiuriumniſi vel mutando ꝓpoſitū. vel tranſgrediēdo terminum. Scd̓a ꝓpoſititio eſt hec Iurare ſꝑ eſt licitūneqꝫ illicitū. Hanc mgr̄ ponēs querit. vtrum iurareſit malū vel illicitum. Et rn̄det ſicut iurare falſumgrande eſt pctm̄ ſic iurare ſine neceſſitate eſt ſinepctō. Exemplū huiꝰ eſt. vt ſi qͥs iuramentū confirmaret deus eſſet creator oīm rerū. talis falſuꝫiuraret ꝯſequens graue eſt pctm̄ ſꝫ iurare ex neceſſitate ſuꝑ aliquo licito .ſ. ſuꝑ innocētia alicuiꝰ confirmanda. vel federa pacis ꝯfirmanda vel aliqͥd vtile ſeruanduꝫ non eſt pctm̄. Tertia ꝓpoſitio eſt hec.Quāuis iurare creaturas imꝑfectis ſit ꝑmiſſūꝑfectis tn̄ eſt illicitū ſeu ꝓhibitū. Hanc em̄ ꝓpoſitionē mgr̄ ꝓbans querit ſex queſtiones. Quarumqueſtionū pͥma eſt hec. Vtrum liceat iurare creaturas. Et licet arguit illud. nolite iurare neqꝫ celū neqꝫ etiā terrā. Confirmatur hoc. nullus homo nec ꝑfectus nec imꝑfectus pōt creaturas iurare. ergo dictū mgr̄i eſt falſum. An̄cedēs ꝓbatiuramentū eſt ad ꝯfirmandū veritatē ꝓponēdū ſedſolus d̓s eſt veritas de ipſo dicit. Ego ſum via veritas et vita. ergo nullū iuramentū ſtabit niſi deūrerū ꝯditorē. At qd̓ rn̄det imꝑfectis indictum fuit creatorē et creaturas iurare. Sed virisfectis creturas eſt ꝓhibitū iurare. eo in creaturis ſciūt ceatorē venerari. Sicut patet de ioſeph iurauit ſalutē pharaonis. Subdit xp̄us ꝓhibuit iurare creaturas duplici de. Prima eſt necrederet̉ aliqd diuinuꝫ in creaturis quo eis reuerentia deberet̉. Scd̓a ne iurās falſum creaturas crederet ſe peccare. ſeu ne iurātes creaturaſcrederent ſe obligari ad iuramenti cōpletionem.Alia queſtio. Quis magis obliget̉. vtrū qui turatdeum vel iurat creaturā. Et rn̄det magis obligatur qui iurat per deū. qꝛ per deum oīa facta ſuntet econuerſo. Ubi ſubdit qͥd ſit iurare per deū dicēs iurare per deū ē deū adhibere teſtē illius reiiuratur. Similit̓ iurare per creaturā eſt creatorē eiꝰteſtem ſuum obligare. Vnde ẜm. b. Augꝰ qui lapidem iurat falſum ꝑiurus eſt. quia non lapidē iurat ſed eius creatorē. Itē eſt aliud iuramentū execratione vel per creationem: vt dicit̉. ſi feci illud hocveniat mihi aut filijs meis. et hoc eſt grauiſſimum.G 3