Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ortal̓.xalCuixe.DI.Quibus modis dicit̉ in ſcripturareatus.Reatus in ſcriptura multipliciter accipit̉ .ſ. culpa. pena obligatione pene temꝑalis vel et̓ne. Siem̄ mortale eſt: obligat nos pene eterne. ſiveniale obligat nos pene tꝑali. Duo enimſunt genera peccatorū. mortaliū .ſ. veniaQuid ſit morale peccatū. lium. Mortale eſt qd̓ mortē eternammeret̉. Crimen em̄ (vt ait Augꝰ. (eſt qd̓ ēQuid ſit ve dignum accuſatōe damnatōe. Ueniale ēquod hominē vſqꝫ in reatū ꝑpetue mortisnon grauat. verūtamen pena meret̉: ſed facile indulget̉.De modis peccatorū qui ml̓tipliciter aſſignant̉.Modi auteꝫ peccatorum varias in ſcriptura hn̄t diſtinctōesin qua dicit̉ peccatum duobꝰ modis committi .ſ. cupiditate timore. vt Auguſtintradit ſuꝑ illum locuꝫ pſal̓. Incenſa igni etPrima diſtiū fuffoſſa His em̄ duobus modis dicit omnia pctā mortalia includi. Et incēſa ea dic̄que ex cupiditate male incedente oriunturSuffoſſa ꝟo que ex timore male humiliante ꝓueniunt. qd̓ eſt qn̄ quis cupit cupiSeda diſtin. enda vel timet non timenda. Alibi ꝟo dicitur peccatū fieri tribus modis .ſ. cogitatu.ſpiero.ꝟb̓o oꝑe. Unde Hiero. ſuꝑ Ezech̓. Triageneralia delicta ſunt quibus humanū ſb̓iacet genus. Aut em̄ cogitatōe. aut ẜmoneTertia diſtin aut oꝑe peccamus. His aliqn̄ etiaꝫ addit̉quartus modus .ſ. conſuetudinis. quod inqͣdriduano Lazaro ſignificatuꝫ eſt. Dicit̉let quliqͦꝫ homo peccare in deum. in ſe ī ꝓximū.In deū cum de deo male ſentit. vt heretivel que dei ſunt vſurpare p̄ſumit. indigneꝑticipando ſacramentis. vel qn̄ nomē deipeierando contemptibile facit. In ꝓximuꝫpeccat: cum ꝓximū iniuſte ledit. In ſe ꝟo ſibi non alij nocet.Quō differāt delictū et peccatuꝫUariaꝫ quoqꝫ appellationem hꝫ. Dr̄ em̄ pctm̄ etiā delictumEt delictū fortaſſe eſt (vt ait Augꝰ. in queſtionibꝰ leuitici) declinare a bono. peccatūeſt facere malū. Aliud eſt em̄ declīare a bono. aliud eſt facere malū. Peccatū eſtpetratio mali. delictū deẜtio boni. quod eiDilaciDrna vt̓ xocb.ſXLIIip̄m oſtendit nomen. Quid em̄ aliud ſonatdelictū niſi derelictū. delinqͥt. qͥd derelinqͥt niſi bonum. Uel delictū eſt qd̓ ignoranter fit. peccatū quod ſcienter committitur. Indifferenter tn̄ peccatū noīe delicti delictū nomīe peccati appellat̉.De ſeptem principalibꝰ vitijs. h De piūd cadͣel.l?Propterea ſciēdūeſt ſeptem eſſe vitia capitalia vl̓ pͥncipalia.vt Gregꝰ. ſuꝑ Exod̓. ait .ſ. inanem gloriā.iram. inuidiā. accidiā vel triſticiam. auariciam. caſtrimargiā. luxuriam. Que vt aitIohan. Chryſꝫ. ſignificata ſunt in ſeptē populis terram ꝓmiſſionis iſraeli ꝓmiſſamtenebant. De his quaſi ſeptem fontibꝰ cuncte animarū mortifere corruptele emanantEt dicunt̉ capitalia: qꝛ ex eis oriunt̉ oīamala. Nullum em̄ malum eſt qd̓ etiaꝫ nonab aliquo horū originē trahat.De ſuꝑbia que eſt radix omīs maga ſypiheEx ſuperbia tamēoīa mala oriunt̉ hec alia. qꝛ vt ait Grego. Radix cuncti mali eſt ſuꝑbia. De quad̓r. Initiū omnis peccati eſt ſuꝑbia. que ēamor ꝓprie excellentie. Cuius quatuor ſūt De qͣtuorſpeſpēs. vt Gregꝰ. ait. Prima eſt bonū qd̓ ciebus ſuperhabꝫ quis ſibi attribuit. Scd̓a credit a biedeo eſſe datū. ſed tn̄ ſuis meritis. Tertia ſe iactat habere qd̓ non habet. Quarta ceteris deſpectis ſingularit̓ vult videriMerito radix omnis mali dicit̉ ſuꝑbiaHuic aūt videt̉ obuiare qd̓ apl̓us ait. Ra. cupiditadix oīm malorū ē cupiditas. qꝛ ſi radix om eſt radix oīmniū maloꝝ eſt cupiditas. ſuꝑbie. Quō malorū.ſuꝑbia radix eſt initiū omnis peccati;Quo ſenſu vtrūqꝫ radix dicaturoīm malorū .ſ. et ſuꝑbia et cupiditas.vtrūqꝫ rectedictum eſſe intelligit̉. ſi genera peccatoruꝫſingulorū. ſingula geneꝝ vtraqꝫ locutione includi intelligant̉. Nullū quippe genꝰpeccati eſt qd̓ interdū ex ſuꝑbia ꝓueīatNullū etiā qd̓ ex cupiditate aliqn̄ non deſcendat. Sunt enim nōnulli hoīm ex cupiditate fiunt ſuꝑbi. aliqui ex ſuꝑbia ſintcupidi. Eſt em̄ (vt ait Auguſtinꝰ) qui AuguſtiSupbadueb̓ ommaloꝝ. quō.Lp. ditaẜ