IDI.RetractatioPōt videri falſa hec diffinitio. ſed ſi diligeminā continēs determi genter diſcutiat̉ inuenietur eſſe veriſſima.pctm̄ qͥppe illud cogitandū ē qd̓ tm̄mō pecnationem.catū eſt. nō qd̓ eſt etiā pena pctī .ſ. peccatūpͥmū hoīs qd̓ fuit pectatū ⁊ cauſa peccati:ſꝫ non pena. Quāuis ⁊ illa q̄ non voluntaria peccata nō immerito dicunt̉. qꝛ vl̓ a neſcientibus vel a coactis ꝑpetrant̉. nō omīmodo pn̄t ſine voluntate cōmitti. qm̄ et ille qͥ peccat ignorans voluntate vtiqꝫ facit.qd̓ cum faciendū non ſit. putat eſſe faciendum. ⁊ ille qui concupīſcente adu̓ſus ſpirtum carne. non ea q̄ vult facit: cōcupiſcit.dem nolēs. ⁊ in eo nō facit qd̓ vult: ſed ſi vīcitur ꝯcupīe conſentit volens. ⁊ in eo nō facit niſi quod vult: ⁊ illud qd̓ in paruul̓ eſoriginale peccatū. ex pͥma homīs voluntate mala contractū eſt. Nō itaqꝫ falſuꝫ ē qd̓dixi. vſqꝫ adeo peccatum voluntariū ē ⁊īEcce qͣliter accipiendū ſit illud .ſ. vel depͥmo peccato hoīs: vel de oībus generalitpeccatis mortiferis. quorū licet q̄dā dicartur non voluntaria. que .ſ. ꝑ ignorantiā vlIlripbꝑ infirmitatem fiūt. Eadem tamen ea rōnepoſſunt dici voluntaria. qꝛ ſine voluntatenon cōmittunt̉.Aliud capitulum.Illius etiam intelligentia ꝑqͥrenda eſt qd̓ in li. de duabꝰ aīabus edidit inqͥens. Nuſqͣꝫ niſi in volūtateRetractatipctm̄ eſt. Qd̓ etiā in li. retractationum plane determinat dicens. Pōt putari iſta falſa eſſe ſententia qua diximus nuſqͣꝫ niſi ī voluntate eſſe pctm̄. cuꝫ apoſtolus dicat. Qd̓nolo hoc facio ⁊cͣ. Sed peccatū qd̓ nuſqͣꝫ ēniſi in voluntate. illud p̄cipue intelligēduꝫeſt. quod iuſta damnatio conſecuta eſt. idAliud capl̓m eſt pͥmū hoīs peccatū. In eodem qͦꝫ lib̓.de duabus aīabus aliud tradidit conſideratione dignum. ait em̄. Non niſi voluntate peccat̉. ip̄amqꝫ voluntatem diffinit dicens. Voluntas eſt animi motus cogentenullo ad aliqͥd vel nō admittendū vl̓adipiAetractatio. ſcendum. Huiꝰ dicti cauſaꝫ aꝑiens ⁊ ſintelligentiā pandens in li. retractationum ait.Hoc ꝓpterea dictū eſt. vt hac diffinitionevolens a nolente diſcerneret̉. ⁊ ſic ad illosreferret̉ intentio qͥ in ꝑadiſo fecerunt originem mali nullo cogente peccādo. id eſt libera voluntate. quia ⁊ ſcientes contra preceptum fecerūt. ⁊ ille temptator ſuaſit vt hͦ fieret. nō coegit. Nā qͥ neſciens peccauit. nonXLIincongruent̓ nolens peccaſſe dici poteſt.qͣꝫuis ⁊ ip̄e qͥdem neſciens fecit. volēs tn̄ fecit. Ita nec tale peccatū ſine voluntate eſſe nō ſꝑ volunpotuit. ſꝫ voluntas facti ibi fuit. nō peccati tās facti qd̓voluntas. qd̓ tn̄ factū fuit peccatum. Hoc pctm̄ ē. volūtas pctī ē. qͥaem̄ factum eſt qd̓ fieri nō debuit. Quiſquiſ vuit qͦs quodautem ſciens peccat. ſi pōt cogenti ad pec­ pctm̄ ē. nō tn̄catum ſine peccato reſiſtere: nec tamē facit peccatumvtiqꝫ volēs peccat. quia qui poteſt reſiſtere: non cogit̉ cedere. qua ꝓpter peccatumſine voluntate eſſe non poſſe veriſſimū eſt.Ex his liquet qualiter ſuperiora accipienda ſint.Ꝙ mala voluntas eſt volūptariūpeccatum.Si autē omnē peccatum mortale volūtarium eſt. cum volurtas mala peccatum ſit mortale. ꝯſtat ipſameſſe voluntariuꝫ peccatū. Quid em̄ vt aitAugꝰ. tam in voluntate qͣꝫ ip̄a voluntas ſita eſt. Volūtas itaqꝫ mala recte volūtariūAugꝰ. in lib̓.dicit̉ peccatum. qꝛ in voluntate conſiſtit.de libe. arbi.Volūtas qͥppe (vt ait Augꝰ. in eodē) eſt pͥma cauſa peccandi. aut nullū peccatuꝫ ē pͥma cauſa peccandi. nec eſt cui recte imputatur peccatū: niſi peccanti. Non gͦ eſt cui recte imputet̉: niſi voluntati. Hoc autem depeccato actuali ⁊ mortali intelligendū eſt.Neqꝫ his ꝟbis aliud voluit oſtēdere Auguſtinus vt ip̄e ait in retractationibus. niſi quia voluntas eſt qua peccatur ⁊ quā recte viuit̉.Iſta eſt diſtīctio. xlj. huiꝰ ſecūdilibri. In qua mgr̄ oſtenſa rectitudine ⁊ vitio hūanorum actuū ex ꝑte finis ordinantis. facit idem ex parte pͥncipij mouentis. Et tria facit. Primo inqͥrit anomnis actus nō recta intentione factus ſit peccatūSecūdo an omne peccatū debeat dici voluntariumTertio ex p̄dictis concludit quoddam correlariumPrimum vſqꝫ ibi. Poſt hec inueſtigari oportet. Secundū vſqꝫ ibi. Si aūt omne pctm̄. Tertiū vſqꝫ ad finem diſtinctionis. In ſpeciali ſententia mgr̄i ſtat intribus ꝓpoſitionibus quarū pͥma eſt hec. Et ſi infideles qn̄qꝫ faciant bona oꝑa exteriora. non tamenagūt bn̄. ⁊ ideo nō ſunt meritoria. Hanc mgr̄ ponēsq̄rit. Cum fides intentionem dirigat. ⁊ actꝰ tam interior ꝙͣ exterior ab intentione maliciā aut bonitatehabeat. Vtrum ergo oīs actus infideliū qui fide nōdiriguntur peccatum exiſtat? Et arguit pͥmo ꝙ ſic.Tum quia apoſtolus dicit. Omne quod non ex fideeſt: peccatum eſt. Tum quia actus infidelium ad finem que eſt charitas dei ⁊ ꝓximi non refert̉. In oppoſitū ꝟo arguit autoritatē. b. Augu. dicētis. Infideles ml̓ta boa oꝑa oꝑari. Quā viā mgr̄ ſequēs dicit infideles ml̓ta bona oꝑa oꝑari .ſ. bona de ſuo ge