Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.lo ſupplantare que virtute ⁊ violentia ſuꝑare nequibat mulieri apparuit nō quidem in ſua ſpecie ꝓpriane cognoſceret aꝑte. ſed neqꝫ etiam ī quacunqꝫ aliſpecie ꝑmiſſus fuit apparere. ſed tm̄ in illa in qua etfraus de facili poſſet comprehendi .ſ. in ſpecie ſerpētis per quem diabolus quaſi ꝑ quoddam inſtrumentum locutus eſt. nec ſerpens verba intelligebat. ſedmouebat̉ a diabolo. ſicut aſina Balaā ab angelo bono. quem ſerpentem mulier videns loquentem. credidit ipſum loquēdi officiū a deo recepiſſe. Et ſubditꝙ temptatio hoc ordīe facta eſt ⁊ modo ꝙ diabolusinterrogatiue loquebat̉ dicens. Quare p̄cepit deusne de hoc ligno comederetis: vt ex reſponſione eiusdiſceret qualiter in temptatione procedere deberet.Unde cuꝫ mulier ſtatim dubitatiue reſpondit dicēs.Ne forte morte moriamur. Ip̄e negatiuaꝫ addidit citius mētum mortis excludēdo ⁊ dixit. Nequaꝙͣ moriemini. ⁊ ad mulieris maiorem deceptionem p̄miuꝫꝓmittēs ei illa que homo naturaliter appetit .ſ. primo vitationē ignorantie dicens. Aperient̉ oculi vr̄i.Secundo excellentiaꝫ dignitatis addens. Et eritisſicut dij. ⁊ perſpicacitatem ſcientie concludens. ſciētes bonum ⁊ malum Temptauit quidem pͥmo ip̄amde gula loquens de cibo. Secundo de vna gloria inpromiſſione dignitatis. Tertio de auaritia in ſciētieꝓmiſſione. In hac enī triplici ꝓmiſſione triplici genere peccati diabolus primum hominem temptauitSubdit auteꝫ duas eſſe ſpecies temptationis quaꝫvna eſt exterior. ⁊ ſit cū maluꝫ ab extra viſibili ſignovel ꝟbo ſuggeritur. Alia quidem eſt interior que inuiſibiliter ꝑficit̉ ab aduerſario. ⁊ ē duplex Quia enīqn̄qꝫ fit ab hoſte tm̄. ⁊ ſic eſt ſine pctō. Aliqn̄ a carne. que non fit ſine peccato. ⁊ quia temptatio īteriordifficilior eſt ꝙͣ exterior. ⁊ homo ſola temptatione exteriori pulſatus cecidit. ideo tanto grauius plectendus erat. quāto leuiori pulſu fuerat ꝓſtratus. Secunda ꝓpoſitio eſt hec. Conueniens qͥdeꝫ fuit hoīepoſt lapſum ꝑ aliquem redemptorē reformari ⁊ nonangelum. Hanc enī ꝓpoſitionē mgr̄ ꝓbans aſſeritrationes quare pctm̄ hominū fuit remediabile. ⁊ nōpeccatum angelorum. Prima enim eſt. quia licet homo modicam habuit occaſionem ad pctm̄. tn̄ quia ꝑalium ſeductus cecidit. ꝑ alium reꝑari debuit Diabolus vero quia nullo ſuadente peccauit pctm̄ eius irremediabile extitit. Alia ratio eſt. qꝛ nō tota angelicanatura preuaricata fuit vel ꝑieret. humana aūt totaꝑierat. ideo humana natura magis erat reparandaimo etiam ꝑ humane nature reꝑationem angelorumruina erat reparanda ⁊ reſtauranda. Tertia propoſitio eſt hec. Congrue ſunt diuina precepta per virum ad primam mulierē deriuata. Hanc propoſitionem magiſter probans dicit. Hic eſſe notandū ꝙ nōſoli viro datum fuit preceptū de abſtinentia ligni vetiti Quod patet ex hoc quia mulier reſpondens diabolo dixit. Precepit nobis deꝰ ⁊cͣ. nō obſtāte ꝙ etiaante mulieris formationem dn̄s viro p̄ceptum dederit. quod per eum ad mulierem debuit deferri. quiaviro ſubiecta debuit nō immediate a deo. ſed ꝑ medium viri preceptum diuinum reciꝑe. Sicut dicit apoſtolus ad Coꝝ. x. Si quid diſcere voluerīt mulieresdomi viros ſuos interrogent. Et ſubdit quomodo vir potuit loqui ⁊ quō mulier virum loquentē intelligere potuit. Et dicit ꝙ reſpōderi poteſt ꝙ talesfuerūt a deo facti. quia poterant loqui. Et tm̄ in ſpeciali de ſententia huius diſtinctionis.De origine illius peccatiIc videt̉ diDI. XXIIligenter inueſtigandū eē quefuerit origo ⁊ radix illius pec Opinio quorundā qui dicati Quidā putāt quādā elacunt elationtionem in animo hoīs preceſſiſſe. ex qua di p̄ceſſiſſe ī aīoaboli ſuggeſtiōi cōſenſit. Qd̓ videt̉ Augꝰ hoīs.innuere ſuꝑ Gen̄. ita inquiēs. Nō ē putādū ꝙ hō deijceret̉ niſi p̄ceſſiſſet ī eo quedāelatio cōprimēda. vt ꝑ hūilitatem peccatiſciret qͣꝫ falſo de ſe p̄ſūpſerit. ⁊ ꝙ non bn̄ ſehꝫ natura ſi a faciēte receſſerit. Itē ī eodē.Quō ꝟba tēptatoris crederet mulier deūſe a re bona ⁊ vtili ꝓhibuiſſe. niſi ineſſet eiꝰmēti amor ille ꝓprie poteſtatꝭ. et de ſe ſuꝑba p̄ſūptio. q̄ ꝑ tēptationē fuerat ꝯuincenda aut perimēda. Deniqꝫ nō ꝯtenta ſuaſione ſerpētis aſpexit lignū bonū eſu. decoꝝaſpectu. nec credēs ſe inde poſſe mori. forteputauit deū alicuiꝰ cā ſignificatiōis illa dixiſſe id̓o manducauit. ⁊ dedit viro ſuo fortaſſis cū aliqͣ ſuaſione quā ſcriptura intelligēdā reliquit. Vel forte nō fuit ſuaderi neceſſe. cū eā mortuā eſſe illo cibo nō videretvir. Sic̄ gͦ nō ē ꝑmiſſus diabolꝰ tēptare feminā niſi ꝑ ſerpentē. ita nec virū niſi ꝑ feminā. Vt ſicut preceptum dei per virū venit ad mulierē. ita diaboli temptatto ꝑ mulierē trāſiret ad virū. In muliere vero que Augꝰ. ſuperrationalis erat nō eſt ip̄e locutus vt in ſer­ Gen̄.pente. ſed perſuaſio eiꝰ. qͣꝫuis inſtinctu ad alit̓ locutꝰē diabolꝰ ī muiuuaret interiꝰ qd̓ ꝑ ſerpētē gerebat exteriꝰ liere ꝙͣ in ſerEx p̄dictis tēptationibꝰ modus atqꝫ pro­ pente.greſſus inſinuat̉. necnō etiā qd̓ p̄diximꝰ innui videt̉ .ſ. ꝙ temptationeꝫ p̄ceſſerat aliqͣelatio ⁊ p̄ſumptio in mente hoīs.Obiectio ꝯtra illos qͥ dicūt elationem p̄ceſſiſſe in mente.Quod ſi ita fuit nōgͦ alteriꝰ ſuggeſtiōe pͥus peccauit cuꝫ autotoritas tradat id̓o pctm̄ diaboli īcurabileeē. qꝛ non ſuggeſtione ſꝫ ꝓpria ſuꝑbia cecidit. hoīs ꝟo curabile. qꝛ nō ꝑ ſe ẜꝫ ꝑ aliumcecidit. ⁊ ideo per alium reſurgere potuit.Quocirca p̄dicta ꝟba Augꝭ. piū ac diligētē lectoreꝫ efflagitant q̄ ſic ītelligere ſane Quō īteſlisda ſint illa ꝟqͥmꝰ. Non deijceret̉ hō in actū illiꝰ peccati ꝑa hic diffinitvt .ſ. lignū vetitū ederet. ⁊ ī has miſerias ꝑtēptatiōeꝫ diaboli. niſi elatio cōprimendap̄ceſſiſſet: nō vtiqꝫ tēptatiōeꝫ ſꝫ opus pctī.Talis em̄ fuit ordinis ꝓceſſus. Diabolꝰ tē Uide tēptatiptādo dixit. Si comederitꝭ eritꝭ ſic̄ dij ſciē­ onis ordineꝫ.tes bonū ⁊ maluꝫ. quo audito ſtatim mētimulieris ſurrepſit elatio q̄dam ⁊ amor pro