Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

L5ni et mali.In hoc autem paradiſo erant ligna diuerſi generis. int̓ quevnū erat quod vocatum eſt lignuꝫ vite. alterū ꝟo lignū ſcīe boni et mali. Lignū aūtvite dictū eſt ſicut docet Beda et Strabqꝛ diuinitus accepit hāc vim. vt qui ex eifructu comederet: corpus eiꝰ ſtabili ſanitate perpetua ſoliditate firmaret̉. nec vlla infirmitate vel etatis imbecillitate in deteriQuare voca vel in occaſum laberet̉. Lignū aūt ſcien ſit lignumtie boni et mali. a natura hoc nomen acſciētie boni et cepit. ſꝫ ab occaſione rei poſtea ſecute. Arbor em̄ illa erat mala. ſed ſcientie bonimali ideo dicta eſt. qꝛ poſt prohibitionemerat in illa trangreſſio futura. qua experiendo diſceret quid eſſet inter obedientiebonum. et inobedientie maluꝫ. ergofructu qui naſceretur inde poſitum eſt illd̓nomen. ſed de re tranſgreſſionē ſecuta. Cognouit em̄ homo priuſqͣꝫ tangeret lignūbonū et malum. ſed bonum per prudentiaꝫet experientiam. malū vero per prudentiam tantum. Quod etiā per experientiā nouit vſurpato ligno vetito. quia per experientiā mali didicit quid ſit inter bonuꝫ obedientie et malum inobedientie. Si vero ſi pͥmipa.ᵐi parentes obedientes eſſent. nec ꝯtrarētes pec ceptum peccaſſent. ideo tn̄ minus dicecaſſent. retur lignum ſcientie boni mali. quia hocminnus ſcien ex eius tactu accideret ſi vſurparetur. Alitie boni mnli lignuꝫ dice. gno ergo homo prohibitus eſt quod malūnon erat. vt ipſa precepti conſeruatio boAugꝰ. ſuper num illi eſſet. trangreſſio malum. Nec meGeneẜ.lius conſiderat̉ qͣꝫtum malum ſit inobediētia qͣꝫ hoc modo. cum ſcilicet ideo reus factus eſſet homo intelligitur. quia ꝓhibitꝰrem tetigit. quam ſi non prohibitus tetigiſſet. nec peccaſſet nec penaꝫ ſenſiſſet. Si em̄venenoſam herbam prohibitus tetigeris.pena ſequitur. et ſi nemo prohibuiſſet: ſimiliter proſequeretur. Si etiam prohibeturres tangi que non tangenti tantum ſed prohibēti obeſt. ſicut aliena pecunia. ideo prohibitum eſt peccatum. quia prohibenti eſtdamnoſum. Cum vero tangitur. quod nectangenti obeſt ſi ꝓhibetur. nec cuilibetſi tangat̉. ideo ꝓhibetur vt per ſe bonuꝫ obedientie et malum inobedientie monſtret̉Sicut primus homo a re hona prohibituſpenam incurrit. vt ex re mala. ſed ex inobidientia pena eſſe monſtret̉. ſicut ex obedientia palma.l.5Iv. tolig̉ ſnen. boꝝ. FmaliXVIIIſta eſt diſtinctio. xvij. hꝰ ſecūdilibri. In qua inagiſter oſtenſa productione hominuꝫin generali. agit de productione viri in ſpeciali. Ettria facit. Nam primo agit de ꝓductione anime quaipſum viuificauit. Secundo de paradiſo in quo ipſūcollocauit. Tertio de ligno ſcientie quo eundem nonvti ſibi precipiens limitauit. Primum facit a pͥncipiodiſtinctionis vſqꝫ ibi. Solet etiam queri. Secunduꝫvſqꝫ ibi. In hoc autem paradiſo. Tertium vero vſqꝫad finem diſtinctionis. Et tm̄ in generali. In ſpecialiſentētia magiſtri ſtat in tribus ꝓpoſitionibus quarum prima eſt hec. Deus qui ade animā non de diuina ſubſtantia nec de aliqua materia creauit ſed ipſam ex nihilo creando eidem in ſpirauit. Hanc enimpropoſitionem magiſter probans dicit anime hominis creatio exprimitur in Gen̄. vbi dicit̉. Inſpirauit in faciem eius ſpiraculum vite. quam quidem inſpirauit et fecit faucibꝰ corporeis. nec de ſua ſubſtantia ipſam a ſe efflauit vt quidā heretici opinant̉.ſed dicit̉ inſpiraſſe qn̄ animā ad modum flatus de nihilo ſpiritualiter creauit. Sed circa hoc tunc mouetvnam queſtionem. Vtrum ſcꝫ anima creata ſit in corpore vel extra corpus. Et reſpondens aliqui oꝑinati ſunt ſit creata in corꝑe. Alij vero opinati ſūt ſit creata extra corpus. Sed magiſter de animami hominis quo ad hoc nihil determinat. ſꝫ de alijsanimabus certiſſime ſciendum eſſe dicit in corporecreātur. Secunda ꝓpoſitio eſt hec. Deus adaꝫin virili etate plaſmauit eundem ab extra in paradiſum collocauit. Hanc em̄ propoſitionem magiſterbans querit. Vtruꝫ primus homo creatus fuit in virili etate. Et reſpondet ſic. ſed non virtute cauſarum inferiorum. ſed diuina virtute. quia multa ſuntpoſſibilia ẜm cauſas ſuperiores que fieri cauſalit̓poſſunt ẜm cauſas inferioreſ. ſic virga Moyſi vertebatur in draconem virtute diuina. nec talia fiūttra naturam. niſi tantūmodo nobis quibus curſusnature aliter non innotuit. Et ſubdit magiſter hominem vt premittitur in virili etate formatum deuspoſuit in paradiſum. Quod ideo dicit magiſter fuiſſe factum. qꝛ erat in eo māſurus. vel vt cognoſceret non eſſet nature eius vt in illo loco eſſet ſꝫ gr̄eDe quo ſunt tres opiniones. Prima dicit paradiſuꝫeſſe locum corporalem preciſe. Secunda dicit ipſumeſſe locum ſpiritualem. Tertia que magiſtro placetponit vtrūqꝫ affirmans ſpiritualiter gerat tipumeccleſie preſentis vel future. ad litteraꝫ ſit locuscorporalis. longe a terra inhabitabili per hoīes perinterpoſitionē maris vel longo terre ſpacio ſeꝑatuset ſui ſitus altitudine vſqꝫ ad lunarem circulum ꝑtingens. Tertia propoſitio eſt hec. Adam in paradiſo de fructu ligni ſcientie boni et mali non a naturaſed ab aduentu futuro ſic dicti guſtando peccauit.Hanc enim propoſitionem magiſter probans ꝓponit .ſ. in paradiſo erant et diuerſa ligna inter vnumdicebatur lignum vite. et huiuſmodi virtutem diuinitus acceperat. vt de ſuo fructu comedentes ab infirmitate et morte cōſeruari poterat. Aliud autem dicebatur lignum ſcientie boni mali. a natura necab aliqua virtute ſibi a deo indita. ſꝫ ab aduentu. qꝛpoſt eius guſtum homo experimentalit̓ cognouit differentiam inter bonum obedientie et maluꝫ inobedi lpobadoentie. Et ſubdit eſus illius ligni licitus fuit de ſe.vcij hoī pt̓onyſed fuit homini interdictus. et ad oſtendendū ꝙͣtummalum ſit in obedientia. etiam ſi fiat in his que de ſe xximtalit̓ſunt licita. Et tm̄ in ſpeciali.De formatione mulieris. a