Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.poſſe. qd̓ poſſit. om̄e qd̓ vult fieri vultſe poſſe. ſꝫ non omne vult ſe poſſe vult fieri. Si em̄ vellet fieri. qꝛ voluntati eiꝰ nihilreſiſtere pōt.Iſta eſt diſtinctio. xlij. huius primi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de ſcīa dei. incipiagere de potentia eius. Et tria facit. Nam pͥmo inqͥrit an deus ſit oīpotens. vnde omīpotens dicaturScd̓o ſubdit determinationē queſtionis mote. Tertio ſoluit inducta confirmat ſententiā pͥus datam.Prima duo facit in .j. c. Tertium ꝟo in ſequentibꝰEt tm̄ in generali. In ſpēali ſententia mgri ſtat ī tribus ꝓpoſitionibus. quarū pͥma eſt hec. Deus dicit̉omīpotens. qꝛ omīa que poſſunt eſſę poteſt efficere.Scd̓a ꝓpoſitio eſt hec. Aliquē poſſe omīa vultſe poſſe. videt̉ ad rationem omīpotentie ſufficereTertia ꝓpoſitio eſt hec. Deus ſimplicit̓ pōt efficere qͥcqͥd eſt factibile. Has ꝓpoſitiones mgr̄ omnesꝓbat determinando hanc queſtionē .ſ. vtrum deusdicat̉ omnipotens .ſ. ideo aut quia poteſt omīa ſimpliciter. aut quia pōt omīa tm̄ vult. Et non dicat̉ omīpotens eo omīa pōt ſimpliciter. arguit exhoc non pōt ambulare. loqui. vinci. falli peccare. Et dicat̉ omīpotens. qꝛ pōt omnia que vult:arguit diuerſis autoritatibus doctorum. Et rn̄det non eſt dicendus ideo omīpotens. qꝛ pōt omniaque vult. quia ſi hoc ſufficeret tunc quilibet ſanctusin celo poſſet dici oīpotens. eo qͥlibet tal̓ pōt quiqͥd vult. ſed ideo deꝰ dicēdus eſt oīpotens. quiaomnia ſimpliciter que cadunt ſub potentia aetiua.Ad argumentū pͥmum de ambulatiōe locutōe dicit. iſta potentiā dei euacuant. qꝛ licet illa deusnon poſſit omīa ſe. pōt tn̄ illa in nobis nos. Depeccare mentiri mori dicit hmōi arguere potentiam in deo. eo talia facere non ſit potentie. ſꝫ magis infirmitatis inſufficiētie. Ad ſcd̓m argumētuꝫſcꝫ ad autoritates qͥbus ꝓbat̉ ideo deū dici omīpotentem. quia pōt omnia que vult. dicit non ideodeus debeat dici omnipotens. quia ſi hoc ſuffecerettunc quilibet beatus in celo poſſet dici oīpotēs. cumpoſſit qͥcqͥd velit. Et ille autoritates non aliud dicere intendunt. niſi voluntas dei poſſit impediriEt ſubdit poſtea licet ſolus pater dicat̉ oīpotensa ſe. qꝛ a nullo habeat omnipotentiā. filius ſpūſſāctus non poſſunt dici omnipotentes a ſe. eo omnipotentiā ab alio acceperūt. poſſunt tn̄ dici omnipotentes ſe. qꝛ ſuam naturam ſunt omnipotentes.Et tm̄ in ſpēali.Opinio quorūdam dicentiū deuꝫnil poſſe niſi qd̓ facit.Uidam tamēDI. XLIIde ſuo ſenſu gloriātes. dei potētentiā ſub mēſura coartari conati ſunt. em̄ dicunt: hucuſqꝫ pōt deus: amplius. quid eſt aliud qͣꝫ eiꝰ potentiam infinita eſt concludere reſtringeread mēſurā. Aiūt em̄ pōt deus aliud facere qͣꝫ facit. nec melius facere id quod fac̄.nec aliquid p̄termittere de his fac̄. Iſtāqꝫ pͥmā ſuā opinionē veriſimilibꝰ argumētis cauſiſqꝫ cōmenticijs necnō ſacrarumautoritatū teſtimonijs munire conant̉ dicentes. pōt deꝰ facere niſi qd̓ bonuꝫ Ratio illorūiuſtū eſt fieri. eſt aūt iuſtū bonum fieri pͥmaab eo niſi qd̓ facit. Si em̄ aliud iuſtū ē bonum face̓ qͣꝫ facit. fac̄ qd̓ iuſtuꝫ ē bonū face̓. ſꝫ qͥs audeat dicere.Secunda ratio.Addunt etiaꝫ nonpōt facere niſi qd̓ iuſticia eiꝰ exigit̉. ſedexigit eius iuſticia vt faciat niſi qd̓ fac̄. poteſt facere niſi quod facit. Eadeꝫqꝫ iuſticia exigit. vt id non faciat qd̓ non facitnon auteꝫ poteſt facere cōtra iuſticiā ſuam ergo pōt aliquid eoꝝ face̓ que dimittitReſponſio ad prius dictum. cHis autem reſpondemus duplicē verborū intelligentiā aperiētes ab eis īuoluta euoluētes. ſic. Nonpōt deꝰ facere niſi qd̓ bonū ē iuſtū .i. nonpōt facere niſi illud qd̓ ſi faceret bonū iuſtum eſſet. veꝝ ē. ſꝫ ml̓ta pōt face̓ non bona ſūt nec iuſta. qꝛ nec ſūt nec erūt nec bn̄ fi gecpōſio adunt. nec fiēt. qꝛ nunqͣꝫ fiēt. Itē qd̓ ſcd̓o id qd̓ ſecūdpoſitū fuit pōt facere niſi qd̓ iuſticia ſua dictū eſt.exigit. pōt id face̓ qd̓ iuſticia ſua exigit vt fiat. Dicimꝰ qꝛ exactōis v̓bū dedeo ꝯgrue d̓r. nec ꝓprie accipit̉. in ill̓locutiōibꝰ duplex ē ſenſus. Si em̄ ītelligaſ pōt facere niſi qd̓ ſua iuſticia exigit. id ēniſi qd̓ volūtas ſua iuſta vult. falſuꝫ dicis.Iuſticia em̄ ipſiꝰ dei eqͥſſima volūtas accipit̉. qͣlit̓ accipit Augꝰ illa ꝟba dn̄i ī Gen̄.loqn̄tꝭ ad loth ( poſſū qͥcqͣꝫ face̓ donecillo ītroeas) exponēs. poſſe īqͥt ſe dixit.qd̓ ſine dubio pot̓at potētiā. pot̓at iuſticiā. qͣſi pot̓at qͥdē. volebat. illa volūtas iuſta erat. Si ꝟo hec ꝟba ītelligis poſſe face̓. niſi illd̓ qd̓ ſi fieret iuſticie eiꝰ ꝯueniret. veꝝ dicꝭ. Sil̓r diſtingueilld̓. pōt face̓ qd̓ ſua iuſticia exigit vtfaciat .i. pōt face̓ id qd̓ ip̄e ē ſūma iuſticia vult facere. falſū ē. Si aūt his ꝟbisītelligas poſſe facere id qd̓ iuſticie eiꝰꝯuenire pōt. verum dicis.Tercia illorū ratio.Addunt quoqꝫ etalia dicētes. pōt deꝰ face̓ niſi qd̓ dꝫāt dꝫ face̓ niſi qd̓ fac̄. Si em̄ dꝫ alia face̓. fac̄ qd̓ dꝫ. Si ꝟo fac̄ qd̓ dꝫ. nec pōtface̓ niſi qd̓ dꝫ. pōt face̓ niſi qd̓ fac̄. Itēaut dꝫ dimitte̓ qd̓ dimittit ne faciat. autdꝫ. Si dꝫ recte dimittit. Si ꝟo dꝫ di