DI.rituſancto: Quia conſequens eſt vt vbicūqꝫ nominat̉ vnus: ſicut pater ⁊ filius. tanta pace vni adherens intelligat̉. etiam ip̄apax. qͣꝫuis nō cōmemoret̉. vno gͦ iſtoꝝ nominato etiam reliqui intelligunt̉. qd̓ ī pluribus ſcpͥture locis occurrit.Iſta eſt diſtinctio viceſimaprimaIn qua quidem diſtinctione mgr̄ poſtꝙͣ declarauitequalitatem magnitudinis diuinarū ꝑſonaꝝ ī eſſendo. ⁊ ſimiliter equalitatem poteſtatis in operandoConſequent̓ declarat qualit̓ dictiones excluſiue dicunt̉ de deo. Et tria circa hoc facit. Nam pͥmo inquirit an termini ꝑ ſonales de ꝑſonalibus cum dictioneexcluſiua dicant̉. Scd̓o an termini eſſentiales deſonalibus cū excluſione vere dicāt̉. Tertio dat qudam modū generalē: quō p̄dicta ſanius intelligant̉Primū fac̄ vſqꝫ ibi. Poſt hec querit̉. Scd̓m vſqꝫ ibUerūtamen vt ait Augꝰ. Tertiū vſqꝫ ad finem diſtītionis. In ſpeciali ſnīa mgr̄i ſtat in tribus ꝓpoſitionibus. quarū pͥma eſt. Concedende ſunt ꝓpoſitiones in qͥbus termini ꝑſonales de ꝑſonalibus terminis cū dictione excluſiua ſumptis p̄dicant̉. Iſtam ꝓpoſitionem mgr̄ ꝓbando inqͥrit. Cū dictū ſit ꝙ tantus ſit ſolus pater vel ſolus filius: ꝙͣti ſunt illi tres.quō eſt int̓elligendū cum dicit̉ ſolus pater. vl̓ ſolusfilius. cum non ſit pr̄ ſine filio. nec filius ſine patreRn̄det̉ ꝙ ꝑ hoc nō excludit̉ vna ꝑſona ab alia. ſedꝓpͥetas relatiua notat̉ ibi cōuenire vni. ita ꝙ nō alteri. Un̄ ſenſus eſt. Solus pr̄ .i. qui ita eſt pr̄ ꝙ nofiliuſ. Similiter ſolus filius .i. qͥ ita eſt filiꝰ ꝙ nulli alteri cōuenit filiatio diuina. Scd̓a ꝓpoſitio eſt hec.Negande ſunt ꝓpoſitiōes in qͥbus de termīs ꝑſonalibus termini eſſentiales cū excluſione affirmant̉Hanc ꝓbans querit de iſtis ꝓpoſitiōibꝰ. ſolus pr̄eſt deus. vel ſpūſſanctꝰ eſt ſolus deus. nec etiam iſtaeſt concedenda. Pr̄ eſt ſolus deꝰ. vl̓ filius ē ſolꝰ deqꝛ eſſe ſolū deū toti ꝯuenit trinitati: ⁊ nō ſolum vniꝑſone. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Perſone diuīe ſunttante coherentie ꝙ vna earū nō expͥmit̉. niſi alie co.intelligant̉. Hanc ꝓpoſitionē ꝓbat mgr̄ autoritatebeati Auguſtini. igit̉ ⁊cͣ.De noīm differentia quibus vtimur loquentes de deo.DI. XXII.Oſt p̄dicta nobis diſſerendum videt̉ de nominum diuerſitate: quibus loquētes de vnitate ac trinitate īeffabili vtimur.Deinde demonſtrandū eſt quibus modisde ea aliquid dicat̉. Illud gͦ p̄cipue teneamus: quedam eſſe nomina diſtincte ad ſingulas ꝑſonas ꝑtinentia. vt ait Augꝰ. in. ixli. de trini. que de ſingulis tm̄ dicunt̉ ꝑſonis. Quedam ꝟo vnitatem eſſentie ſignificantia ſunt: que ⁊ de ſingulis ſingilatim. ⁊de omnibus cōmuniter dicunt̉. Alia veroſunt que tranſlatiue ac ꝑ ſimilitudinem deAmbro. deo dicunt̉. Unde Ambro. in. ij. li. de tri.XXIIait. Quo purius niteat fides: triꝑtita videtur deriuanda diſtinctio. Sunt em̄ nomīaquedam que euidenter ꝓprietatem perſonamqꝫ deitatis oſtendunt. Et ſunt quedaꝫque ꝑſpicuam diuine maieſtatis expͥmuntveritatem. Alia ꝟo ſunt que tranſlatiue ⁊ꝑ ſimilitudinē de deo dicunt̉. Proprietatis atqꝫ indicia ſunt: generatio. filiꝰ. ꝟbuꝫ.⁊ hmōi. Unitatis ꝟo eterne ſapīa. ꝟtꝰ. veritas ⁊ hmōi. Similitudinis ꝟo ſplendo:character ſpeculū ⁊ hmōi.Premiſſis addit quedā eſſe noīaque tꝑaliter deo conueniūt et relatiue dicunt̉.His adijcienduꝫ ēquedam eſſe nomina (vt Augꝰ ait. in. v. Auguſti.li. de tri.) que ex tꝑe deo cōueniūt. ⁊ relatiue ad creaturā dicunt̉. quorū q̄dam de oībus dicuntur ꝑſonis. vt dn̄s. creator. refugium. Quedā aūt non de oībus. vt donatus. datus miſſus.De hoc nomine trinitas addit. cPreterea eſt Vnuꝫnomen quod de nulla ꝑſona ſingillatim d̓rſed de omībus ſimul .i. trinitas. quod nondicit̉ ẜm ſb̓am. ſed quaſi collectiuū pluralitatem deſignat ꝑſonarū.De alijs nominibus que tꝑaliterdeo congruunt. et non relatiue dicuntur.Sunt ētiā quedaꝫnomīa que ex tꝑe deo cōueniūt. nec relatiue dicunt̉. vt humanatus. incarnatus. ethmōi. Ecce ſex noīm differentias aſſignauimus: qͥbus vtimur loquētes de deo. deqͥbus ſingulis agendum eſt.Ꝙ illa nomina que ad ſingulas ꝑtinent ꝑſonas ꝓprie relatiue dicūt̉ea vero que vnitatē eſſentie ſignificant ad ſe dicūt̉. et de ſingul̓. etde oībꝰ cōmuniter dicunt̉ ꝑſoniset ſingulariter nō pluraliter in ſūma accipiunt̉.
Druckschrift
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten