Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI. hec tria in ſeipſis ſunt.Sunt etiaꝫ hec ſingula in ſeip̄is. quia mens amans ī amore eſt. amor in amantis noticia. noticiain mente noſcente eſt. Ecce in his tribꝰ qͣlecūqꝫ veſtigiū trinitatis apparet.Quō mens iſta ꝓficiat ad intelligendum deū.Mens itaqꝫ rationalis conſiderans hec tria. illā vnā eſſentiam in qua iſta ſunt. extendit ſe ad ꝯtem.plationem creatoris. videt vnitatem intrinitate. trinitateꝫ in vnitate. Intelligitenim vnum deum eſſe. vnam eſſentiā. vnūpͥncipiuꝫ. Intelligit enim. qꝛ ſi duo eſſent.vel vterqꝫ inſufficiens eſſet. vel alter ſuꝑflueret. quia ſi aliquid deeſſet vni qd̓ haberet alter. non eſſet ibi ſumma perfectio.Si v̓o nihil vni deeſſet quod haberet alt̓.cum in vno eſſent omnia. alter ſuperflueret. Intellexit ergo vnum eſſe deuꝫ omniūauctorem. vidit quia abſqꝫ ſapientiaſit quaſi res fatua. ideo intellexit habere ſapientiam que ab ip̄o genita eſt. qꝛſapientiam ſuam diligit: intellexit etiā ibieſſe amorem.Hic de ſumme trinitatis vnitaAuguſti. te.Quā ꝓpter iuxtaiſtam conſiderationem (vt ait Augꝰ. in. ixlibro de trinitate) credamus patreꝫ filiū ſpūmſanctum vnum eſſe deum. vniuerſe creature conditorem rectorem. nec patrem eſſe filium nec ſpūmſanctum. vel patrem eſſe vel filium: ſed trinitatem relataꝝAugꝰ. ī lib̓ad inuicem ꝑſonarum. Vt enim ait ip̄e in fide ad pe libro de fide ad petrū. Una eſt naturā ſiuetrum.eſſentia patris filij ſpūſſancti. non vnaꝑſona. Si enim ſic eſſet vna ꝑſona. ſic̄ eſtvna ſubſtātia patris filij ſpūſſancti. veraciter trinitas diceret̉. Rurſus qͥdemtrinitas eſſet vera. ſed vnus deus trinitasip̄a non eſſet. ſi quemadmodū pater filiꝰ ſpūſſanctus ꝑſonarū ſunt ab inuicemprietate diſtincti: ſic fuiſſent quoqꝫ naturarum diuerſitate diſcreti. Fides aūt patriarchaꝝ ꝓphetaꝝ atqꝫ apl̓oꝝ vnum deuꝫp̄dicat trinitatem eſſe. In illa ergo ſanctatrinitate vnus eſt deus pater ſolꝰ eſſentialiter de ſeip̄o filiuꝫ vnū genuit. vnusfilius eſt qui de vno patre ſolus eſſentialiter natus: vnus ſpūſſanctus qui ſolꝰ eſſentialiter a patre filioqꝫ ꝓcedit. Hoc autētotum non poteſt vna ꝑſona .i. gignere ſe naſci de ſe ꝓcedere de ſe. Vt enim aitAugꝰ. in. j. li. de trini. Nulla res eſt que ſeip̄am gignat vt ſit.Iſta eſt diſtinctio tertia huiꝰ primi libri. In mgr̄ oſtenſa in p̄cedēte diſtinctiōe perſonarū trinitatē eſſentie vnitatē ſcripturas: oſtidit hoc idem ratiōes creaturas. Et circā hoctuor facit. Prīo enī oſtendit rōes naturales diuīeeſſentie vnitatē. Scd̓o inqͥrit ſil̓itudinē veſtigij diuinarū ꝑſonaꝝ pl̓alitatē. Tertio on̄dit vtrūqꝫ aſſimilationem imagīs mentis create. Quarto manifeſtat oēs aſſimilatiōes creaturaꝝ ad deū inſufficiē.tiam ineqͣlitatē. Primū facit a pͥncipio diſtinctōisvſqꝫ ibi. Nūc reſtat on̄dere. Scd̓m facit ab inde vſqꝫibi. Nūc ꝟo ad. Tertin̄ ꝟo ſubiūgit ab inde vſqꝫibi. Uerū tn̄ caueat ne hāc imaginē. Quartū ꝟo facit ab illo vſqꝫ ad finē hꝰ diſtinctiōis. Et hec eſt ſnīamgr̄i huius diſtinctiōis in generali. In ſpēali ſentētia mgr̄i in hac diſtinctiōe ſtat in qͣtuor ꝓpoſitionibus. quaꝝ pͥma eſt hec. Unitas diuine eſſentie pōi ratiōes naturales quodāmodo indagari. Iſtapoſitio ꝓbat̉ pͥmo autoritate apl̓i dicētis. inuiſibilia dei a creatura mūdi ea facta ſunt intellectacōſpiciunt̉. Et exponit creaturā mūdi notat hominē ꝓpter nature dignitatē ꝯuenientiā quā habet cuꝫ omni creatura. Un̄ ꝓponit auxilio natural̓ ratiōis inſpectiōe creaturarū in cognitioneꝫdei ꝑuenire pōt. Scd̓o ꝓbat vnitatē diuīe eſſentietuor ratiōibus. qͣruꝫ pͥma ſic formari pōt. Quicūqꝫfecit qd̓ nulla creatura facere pōt: ille ē potētiſſimꝰ.Sꝫ fecit celū terrā ex nihilo. fecit nulla creatura facere pōt. ille igit̉ ē potētiſſimꝰ. ſꝫ nullus fec̄ celum terrā ex nihilo niſi ſolus deꝰ. igit̉ ſolus deꝰ eſtpotētiſſimꝰ. Hanc rationeꝫ ꝯfirmat mgr̄ autoritateAmb̓. dicentis. Deꝰ natura inuiſibil̓ eſt vt etiaꝫ aviſibilibꝰ poſſet ſciri. opꝰ fecit qd̓ opificē viſibilitateſui manifeſtauit. vbi in pͥmo capl̓o huiꝰ diſtinctiōisintellectū rōnis p̄dicte aꝑte explicat. Scd̓a. Quifecit oīa mutabilia īmutabiliſſimꝰ ē. ſꝫ fecit corꝑa ſpūs mutabiles ille fecit oīa mutabilia. igit̉ ille immutabiliſſimꝰ. ſꝫ exquo hoc nullus fecit niſi deꝰ. ſequit̉ ſolus deus ſit īmutabiliſſimꝰ. Iſtā rōꝫ cōfirmat mgr̄ autoritate beati Auguſtini in li. de ci. deidicētis. Uiderūt ſummi ph̓i nullū corpus deum.ideo cūcta corꝑa tranſcenderūt q̄rentes deū. Uiderūt etiā nullū mutabile poſſe eſſe ſummū bonū oīmqꝫ pͥncipiū. ſꝫ qd̓libet tale oportet eſſe ab alio. Tertia format̉ ſic. Qui fecit oīa bōa meliora optimus eſt. ſꝫ fecit oīa ſpūalia corꝑalia ē hmōi. igit̉ille eſt optimꝰ. ſꝫ nullus fecit ea niſi ſolus deus. ſeqͥt̉ergo ip̄e ſolꝰ deꝰ ſit optimꝰ. Hāc rōꝫ mgr̄ ꝯfirmatex ꝓprijs in tertio capitulo diſtinctiōis. Quarta ratio eſt. Qui fecit oīa pulchra pulchriora. pulcherrimus eſt ip̄e. ſed fecit omīa corꝑalia ſpūalia eſthmōi. igit̉ ille eſt pulcherrimus. ſed nullus hoc fec̄niſi ſolus deꝰ. igit̉ ſolus deꝰ ē pulcherrimꝰ. Hāc rōꝫponit mgr̄ fundamentalit̓ in qͣrto ca. hꝰ diſtinctiōisEt ex his qͣtuor rōnibꝰ mgr̄ nitit̉ arguere ꝓbarevnitatē diuīe eēntie. qd̓ ptꝫ ſic. ip̄e qͣtuor rōnes