QVINTVSxliigorum Imperiū perueniſſe. Tandē uero quādoqꝫ ex quo Romani in regni ſocietatē: & in ciuitatemicalos uocauere: decretū eſt & gallis Ciſalpinis: & Venetis idē honoris imꝑtire. Vniuerſoſqꝫ Italos ro Itali quinanoſqꝫ uocare. Permultas inſuꝑ colonias ptī prioribus annis: ꝑtī poſterioribus emittere. Quibus Romani eveliores alias nō facile dixerī. Vna igit̉ forma Italiā oēm geometrica rōne cōplecti: haud in ꝓcliui ē Italiæ for-ato extremitates illius in Auſtrū: & Hibernos ortus excurrētes: triāgulas eē cōmemorāt. Eius uer­ maricē ad Euripū Siculū ꝓduci. Baſin aūt Alpes habere. Cōcedere uero latus alteꝝ in freto finiri Sicu19: & Tyrrheno allui pelago. Cæteꝝ forma rectis deſcriptā lineis ꝓprie triāgulā appellāt. Hic aūt Baſec: & Latera rotūda ſūt. Quod ſi cōcedēdū eſſe dixerī: lineæ circularis formā eſſe ponēdū eſt: Baſininq̄ & latera. Cōcedat̉ & Lateris huius obliꝗtas: ꝗͣ uergit in ortū. Reliqͣ minus apte dixerūt: cū latusnnū a ſinu Adriatico uſqꝫ in fretū p̄ſupponat. Latus aut abſqꝫ angulo lineā appellamus. Abſqꝫ angu-lo uero eſt: cū ꝑtes aut inuicē nō uergūt: aut nō multū. Verū ab Arimino ad lapygiā extremitatē: &ab Siculo freto ipſo: ad extremitatē eādē: ꝑmultū inclināt̉. Eūdē ī modū ſe hr̄e arbitror & ſinus adririci Latus: & lapygiæ. Cū enī īuicē cōcidāt ad Arimini & Rauēnæ locos: angulū efficiūt. Sin autē noquaqͣ angulū efficiūt Circūferētiā ſaltē efficiūt nō exilē. Quapropter ſi hoc unū latus exiſtit: haud ſanerecta eſt e ſinu ad lapygiā nauigatio. Reliquū uero his ex locis ad fretū latus alterū deſcribit: nehoc ꝗdē rectū. Sic qͣdrangulā potius ꝗͣ triāgulā figurā eſſe diceres. Cæteꝝ nullo pacto triangulā: niſinelis abuti. Verū cōfiteri præſtat: quod figuraꝝ quæ geometrica ratione mēſurari nequeāt: nō faci-lecircūſcribi traditio pōt. Particulatim uero hūc in modū dicere poſſumus: quod īferior Alpiū pars Alpescurua & ſinuoſa eſt cōcauitates in Italiā uerſas habens. Ipſius aūt ſinus partes mediæ ad Salaſſos exi-ſtunt. Extremitates uero cōuerſionē habēt. Hinc ꝗdē uſqꝫ ad ſinus Adriatici ultimas oras. Hinc ue-ro ad maritimā Ligurū regionē: uſqꝫ ad Genuā Liguſticū emporiū: ubi rupes Apēnini alpibus copulant̉. Cōtinuo aūt ſubiacet nō mediocris ꝗdē cāpus: latitudine ac lōgitudine ſane ꝑ ſtad̓. c. duūqꝫ miliū. Latus eius in meridiē ſpectās: & Venetoꝝ littore claudit̉: & mōtibus Apēninis. Ariminū & An-conē ꝑueniētibus. li enī a Liguria īchoātes: in Thuſciā irrūpunt: anguſta dimittētes littora. Dehincubi paulatim mediterraneā in regionē ſucceſſerint: cū ad Piſanū cōſiſtat agrū: in ortū: Adriaticū ſi-nū cōuertunt̉: uſqꝫ ad Arimini & Anconis loca ꝑ lineā rectā: Venetoꝝ ſeſe littoribus applicātes. Ci. Gallia ciſalſalpina igit̉ Gallia hiſce terminis īcludit̉. Littoris ꝗdē lōgitudo ad. ccc. ſtad̓: & milia ſex ipſis cū mō pinatibus Latitudouero paulo minus ſtad mille. Reliqͣ Italia anguſta ꝗdē & oblōga: in duos excurrit uertices. Hinc ꝗdē in Siculū fretū. Hinc aūt ad lapygiā. Vtrīqꝫ uero ſtrīgit̉: & ab Adriatico ſinu: & a Tyrrheno mari. Eſt aūt Adriatici ſinus forma ipſi Italiæ ꝑꝗͣſimilis magnitudine. Quā Apēnini montes Adriaticustermināt: & utrūqꝫ mare: uſqꝫ ad lapygiā. Terrāqꝫ ſinu Tarētino: & Poſidoniate circūdatā. Maxīa enī ſinusutriuſqr latitudo ſtad̓ ē circiter mille ac. ccc. Lōgitudo uero nō multo minus ſex millibus. Reliquūeſt ꝗͣtū Brutii & pleriqꝫ Lucanoꝝ obtinēt. Polybius refert maritimā ipſam ex lapygia uſqꝫ in fretū:itinere ꝗdē pedeſtri: ſtad̓ tribus millibus eſſe: & Siculo pelago allui. Curſu uero maritimo ꝗngenti:ſtad minus. Montes autē Apēnini ubi Arimini & Anconis loca attigerūt: lapigiæ latitudinē a mari lapygiaad mare terminare. Rurſus deflexionē accipiētes: totā in longū regionē ſecare. Iā uſqꝫ in Picentes &Lucanos: nō multū ab Adriatico ſinu diſtare. Cū uero Lucanis ꝓpinquant: ad alteꝝ mare inclinant̉Dehinc uero ꝑ Lucanos & Brutios: excurrūt ad Leucōpetrā agri Rhegini terminātes. Hæc igit̉ de Leucope-uniuerſa huius ætatis Italia: talem in formā dicta ſunt: Denuo autē ſingula ſuſcipientes: dicere parti traculatim conabimur. Ante oīa de ſubiecta Alpibus regione dicemus: Eſt autē felix admodū campus& fructuoſis collibus uarius. Hunc mediū fere Padus diuidit. Eaqꝫ regio: hinc Ciſpadana: hinc Trāſpadana dicit̉. Ciſpadana quidē montibus adiacet atqꝫ Liguriæ. Reliqͣ uero Trāſpadana eſt. Ea uero Ciſpadanaloca tum Ligurū: tum Gallorum gentes inhabitant: tum in montibus: tum in campis cōmorantiū. regioHinc Galloꝝ: hinc Venetorum. Galli quidē hi Tranſalpinis cognati & conſanguinei ſunt. Cæterūde Venetis duplex eſt ſermo: Quidam enim eos a Gallis eiuſdē appellatiōis: Oceani accolis colonos Veneti un-elſe: memoriæ prodiderunt. Nonnulli e Venetis: qui poſt bellū Troianum: cū Antenore ſalutē aſſe­ decuti: curſum huc e Paphlagonia tenuere: deſcendiſſe affirmant: hoc uſi teſtimonio: ſua in alēdis eqꝫiniduſtria: quæ hoc omnino tempore defecit. Antea uero ſummo apud illos in honore fuerat: ab illotum imitatione: qui ad creandos ex equabus mulos ſtudium agitabant. Cuius rei meminit Home-tus. Mularum genus e Venetis quæ robore præſtent.dionyſius quoqꝫ Siciliæ Tyrannus hinc alendoꝝ ſemen equorum cōſtituit: quos ad equeſtre certaren toſſebat. Adeo ut per Græcos equine prolis Venete nobilitas maneret: & ad longa tempora ꝓbo ipſa famā uendicaret. Tota itaqꝫ regio fluminibus atqꝫ paludibus maxime Venetia referta eſt.riuic adeſt & maris cōditio. Nā ſolæ partes iſtæ ex noſtro fere mari ſimiles Oceano caſus habent: &tes Illi creſcendi & decreſcendi uices gerunt. Vnde maior campi pars marinis aquis plena ſtagnatſoiſſiqꝫ & aggeribus ſicut Aegyptus inferior: diductis irrigat̉ riuis: ac partim exiccat̉: & ruſticorumcaſtū fructuoſa eſt: partim nauigationibus cōmoda: Vrbium uero plæreqꝫ inſulatū modo cingunt̉.rmmæ quadam ex parte alluuntur. Quæ ſupra ſtagna mediterraneæ iacent: mirificā ex fluuiis nauigāai comoditatem ſurſum habent. Ex quibus imprimis Padus eſt. Maximus enim ſæpenumero hym Padusoribus creſcit ac niuibus: Is multas diffuſus in partes: eruptionibus occultum efficit oſtium: haud ī-oteliū facilis. At peritia mortaliū uel difficillima ſuꝑat: Priſcis igit̉ ut dixi temporibus plurimæ Gal