QVARTVSꝯni: & Cottii dicunt. Poſt iſtos & Padum Salaſſi ſunt. Suꝑ quos ꝗdē in cacumīe Ceutrones: & Cato­ Ideōniciges: & Varagri: & Nātuate: Lacuſqꝫ Pelemena. Per quē Rhodanus effert̉: & fluminis ipſius fontes. Cottiilō longe aūt ab iſtis ſūt Rheni fontes: & mōs Ad ualla: ex quo in Septētrionē Rhenus excurrit. Et Salaſſidiuerſa ex partę Adua: in lacum Lariū: iuxta comū intrās. Supra Comū ad Alpiū radicē: Rheti iacēt Ceutronesꝙ Vennones: ad orientē uerſi. Alia ex parte Lepōtii: & Tridētini: & Stoni: & alij cōplures populi par Catorigesii Italiā tenentes: ꝗ ſuperioribus ānis inopes latrocinabant̉. Hac aūt ætate: aut deleti ſūt: aut māſueVaragritiores facti penitus: ut cū antea tranſcenſus ꝑ eoꝝ montes pauci & difficiles eſſent: Nunc multis ex Nantuatalocis ꝑeos mortales: & tuti & tranſitu faciles: propter eoꝝ apparatū habeant̉. Auguſtus enī Cæſar: Pelemenaad latronū delēdas īſidias: magnū ꝗͣtū licuit: uiaꝝ apparatū appoſuit. Non enī ꝑꝑ uaſtiſſima petrarū Rhenusīgentiū precipitia: ubiqꝫ naturā uiolare fas fuerat: cū hinc quidē ſupra uias īminerent: hinc aūt rue­ Aduallarent. Adeo ut ꝑ parua ab ingrediētibus euitari diſcrimina nequeāt: incūbentibus in tā profūdas fau Aduacec caſibus. Ibi uero aliquas ad ꝑtes: adeo limes anguſtus eſt: ut & uiatoribus & iumentis: præſertim Rhetiinſuetis: uertiginē oculoꝝ afferat. Sinu aūt indigenæ tuto geſtent̉. His igitur nulla præſtare licet re Vennonesredia: neqꝫ glacialibus cruſtis: quæ ſuꝑnæ & ꝗdē lubricæ illabentes uniuerſā occupant ſemitā: & in Lepontiiſubiacentes extrudūt ualles. Frequēs enim ſuꝑ glaciē glacies: inuicē incumbit ingruētibus maximeTridentimniuibus: anteꝗͣ inſuperficie omnino ſolibus diſſoluātur, Salaſſoꝝ quidē regio magna eſt: ꝓfundam Stoniutriqꝫ uallē: agrūqꝫ claudentibus rupibus. Eoꝝ etiā pars in ſuꝑiora extēditur cacumina. Illis itaqꝫ oSalaſſiex ltalia ſupra mōtes poſiti ſunt: una ꝑ uallē iam memoratā uia eſt. Inde bifariā diuidit̉. Vna quidēphœninū (ſic enī dicitur) ducit ꝑ alpiū ſummitates: iumentis inacceſſibilis. Altera ꝑ Ceutrones prolixior. Tellus ſalaſſorū aurifodinas habet. Quas Salaſſi cū olim potentia ualerent poſſidebant. Sicut& ingrediēdi dominū obtinebant. Magnā quidem illis opē ad effoſſiones ærarias. aurūqꝫ diluēdumPuria fluuius afferebat. Quo circa multis in locis aquæ ductus ꝑtientes cōmunē alueū exinanibātQuod cū ipſis ad auri uenandi cōquiſitionē conduceret: reliquos ſua colentes arua: rigatiōibus de-ſtitutos contriſtabant. Cū fluuius tantis ſuppeditare terris potū nequiret: quia ſuꝑdextrum haberetalueū. Eam ob cauſā aſſidua inuicē prœlia gens utraqꝫ conſerebat. Potitis inde reꝝ romanis: Salaſſiꝗdē & aurificiū ſimul: & agrum amiſerūt. Veꝝ montiū iura tenentes: adhuc aquā publicanis: & au-rifodīas capeſſentibus uenūdabāt. Aduerſus iſtos uero: ꝓpter publicoꝝ uectigaliū auariciā: aſſiduædiſceptationes gerebātur. Hoc pacto Romanis: qui prætores aut locoꝝ præfecti mittebant̉: occaſiones ſemꝑ abunde præſtabant̉: ꝗbus bella ſuſciperent. Poſtremo ad hæc uſqꝫ tēpora nūc impugnati:nūc ſoluto bello Romanis conciliati: potentes tamē erant. Et multis dānis ab ipſis latrocinantibusaffecti ſunt: ꝗ per eoꝝ montes traiecerūt. Quippe a quibus Decimus Brutus: & Mutina fugiens: data uiritim Drachma: ſeſe redemerit. Meſſalla quoqꝫ: cū iuxta illos hyemaret: pro raptis ad cōburēdūlignis: itēqꝫ ad haſtilia Titonibus exercendis ulmis: precium pendere coactus eſt. Hi quoqꝫ mortalesquandoqꝫ Cæſaris pecunias diripuerūt. Factiſqꝫ ſemitis: aut iunctis pōte fluuiis: præcipites exerciti-bus rupes cōmoditatē apponebant. Poſterius Cæſar Auguſtus eos fūditus deleuit: & uniuerſos ſub Eporediacorona uenūdedit: ad Eporediā: Romanoꝝ coloniam deportatos. Quā ideo inhabitandam curaue Auguſtarunt: ut Salaſſis præſidiū eſſet. Pauliſper aūt obſiſtere ibidē potuere. Quoad extincta eoꝝ natio eſt. urbsCæteroꝝ quidē corpoꝝ milia ſex & triginta cēſa ſunt. Qui aūt ferre arma poterant: octo milia im­ Rhetipleuere. Terentius Varro Imꝑator cunctos illos acie uictos: ſub haſta uendidit. Tribus Romanorū Vindelicimilibus Cæſar Auguſtus miſſis: urbē Auguſtā habitandā tradidit. Quo in loco Varro Caſtra iā habuerat. Nūc aūt finitima regio: uſqꝫ ad ſūma mōtiū cacumina pacata uiuit. Vniuerſa deinceps mōta Elueti-na pars: in Orientē & in Auſtrū uergens: a Rhetis Vindeliciſqꝫ tenet̉: Boiis Eluetiiſqꝫ cōfinibus. Nā Lepuntiieoꝝ cāpis īminēt. Cæteꝝ Rheti ad Italiā uſqꝫ ꝑtinent: quæ ſupra Veronā & Comū eſt. Vinū Rheti Camulicū iter Italica: egregie cōmēdata: nō ſane inferius: ī mōtanis illoꝝ radicibus naſcit̉. Ipſi aūt ad ea uſꝙꝫVindeliciloca: quæ Rhenus ſecat extendunt̉. Huius aūt nationis ſūt Lepūtii: & Camuli: atqꝫ Vindelici: & No Noricirici: & montana exteriora tenent maiori ex parte cū Brencis: & Tēnanis: hoꝝ iā Illyricoꝝ. Iſti finiti Brencimas Italiæ ꝑtes omni tēpore: & Eluetioꝝ: & Sequanoꝝ: & Boīoꝝ: & Germanoꝝ incurſabant. Et .n.Tennanirerociſſimi inter Vindelicos Licattii: & Clautenatii: & Vēnones cēſebant̉. rhetoꝝ āt rhucātii: & Co Licattiituantii. Eſtiones uero: & Brigantii ad Vindelicos pertinent. Eorū oppidū eſt Bicantiū: & Candobū/ Clautenati.Vennonesnum: & Licantiorū: ueluti arx quædā Damaſia. De horū ipſorum ſæuitia Latronū in Italos: tale ꝗd-uam memoriæ proditur. Cū uicum aut urbē quandā in ditionē traxerint: non modo puberes: uerū Rhucātiieta infantes mares trucidāt: nec in hiſce conquieſcūt: uerū etiā pregnantes mactant mulieres: quaſ Coruantiituqꝫ illoꝝ uates marem concepiſſe dicerent. Poſt iſtos propiores ſinum Adriaticum ad aquileiam Eſtionesnonnulli Norici: Carniqꝫ tenēt. In Noricis & Tauriſci ſunt. Horum oīum impudentiſſimas incurſa Briganti-dones repreſſit Tiberius & eius frater Druſus æſtate una. Vnde annus agitur tertius & triceſimus: Bicantiumca quo quieti ordinatim tributa pendunt. Per tota Alpiū ipſaꝝ montana: quidā terrarū extant tu/ Cādobunūmuli: qui cōmode coli ualeāt: ualleſqꝫ bene cōditæ. Maiorē tamē partem: præſertim ad uertices: ubi Damaſiaſatrones conſiſtebant incultā & infructuoſam fuiſſe conſtat: Idque tū propter illoꝝ artes: tū ꝑꝑ tel­ Noriciiuris aſperitatem. Ex uictus igit̉: & reꝝ cæterarū inopia: illis interdum parcebāt hoībus: ꝗ cāpos ha Carnibitabāt: ut ꝗ eis cibū ſuppeditarēt haberēt. Et cōtra illi reſinā: Picē: Tedā: Cærā: Caſeū Mel retribue Tauriſcibant: quorum quidem eis copia ſupererat. Super Carnos uero Apenninus mons incumbit: lacū ha­ Apenninus