qꝫ Alexādriā. f.tꝭ & hic ad lileiueVib

TERTIVSXxvjcurandū eſt. Satis enim ad cognoſcendū eſt capere ſicut in auſtralibus regionibus: ꝙ ſupra Meroenad tria millia ſtad̓ ꝓgrediēti terræ habitabilis ponere cōueniebāt. Nō ꝑinde ac finis iſte diligentiſſi-me poſitus eſt ſed ꝓxime ad diligentiā. ſic & illic nō plura his: aut paulo plura ſupra Britāniā ponenda ſunt ut millia qͣttuor. Etiā ad principiū neceſſitates nulla ſit prærogatiua huiuſmodi regiōes uelearū incolas cognitos facere. Præſertim ſi tales inhabitēt inſulas: quæ neqꝫ nos infeſtare: neqꝫ cōmoditates afferre queāt ꝓpter earū diſiunctionē. Nā cū Romani Britāniæ ditionē habere ualuiſſent neclexerūt nullū ex ea terrorē oriri poſſe cernētes: haud enī tanta illis facultas adeſt ut noſtra īcurſa-re poſſint. Nec ulla tanta utilitas: ſi ea potiti forēt. Amplius enī ex uectigalibus nunc uidet̉ afferri:qͣ tributū abſoluere poſſet: cū ipſa in copias militares impēſa inſulæ præſidiū & tributoꝝ exactiōesauferat. Plurima etia accederet ex adiacētibus inſulis cōmoditas. Quod ſi ad interuallū ex Rhodiaad Boryſthenē illud apponat̉ ſpaciū: quod a Boryſthene ad ſeptētriones eſt milliū ſtad quattuor torum interuallū fit duodecim millia ſtad ac ſeptingentū. Terminus aūt ex Rhodia in Auſtrale habi-rabilis eſt milliū ſedecim ſexcēta ſtadia. Vnde uniuerſa latitudo orbis terraꝝ minor eſſet millia tri­ Terræ lati-ginta ab Auſtro in ſeptētrionē. Lōgitudo autē millia ſeptuaginta eſſe tradit̉. Hoc autē ab occaſu in tudoortū eſt ab extremis Hiſpaniæ ad extrema Indiæ. hocipſum tū itineribus tū nauigatiōibus mēſura-Terræ lōꝝitū eſt. Quod aūt infra dictū qͣdratū hæcipſa lōgitudo ſit ex rōne paralleloꝝ ad æꝗnoctialē ſpectan tudotiū manifeſtū eſt ut pluſꝗͣ dupla ſupra latitudinē lōgitudo ſit. Ferūt aūt ad clamydis ſpeciē formampſam eſſe. Multa enī latitudinis cōgregatio ad extremitates inuenit̉: præſertim in occidētalibus adſingula accedētibus nobis. Nunc ꝗdē igit̉ locū in ſpherica ſuꝑficie deſcripſimus: in quo ſitū eſſe ter-rarū orbē dicimus: & ſane oportet ꝑ diuiſas habitatiōes ueritatē imitante ꝓxime terrā ſpherā efficere: uti Crates inſtituit ſuſcepto in ea qͣdrato ītra illud de ſitu orbis locare tabulā. Cæteꝝ cū magnaopus ſit ſphera: ut dicta pars eius e plurimis ſit partibus ſatis fiat ad captādas dilucide mūdi portio-nes: ut attēte propriū ſpectantibus exhibeant aſpectū. Ei ꝗdē ꝗ talē poſſit īſtituere, ſic factu meliuseſt: ſit aūt ut nō maiorē pedibus decē habeat diametrū: ꝗ uero minime talē uel non multo hac inferiorē ſtruere poſſit deſcribat oportet in plana tabula pedū ſaltē ſeptenū: paululum enim intererit incontrario circuloꝝ paralleloꝝ & meridianoꝝ: ꝑ quos & climata & uentos & cæteras differētias dilucidas facimus: & partiū terræ ſitus inuicē & ad cæleſtia rectos deſcribimus. Cū paralleloꝝ parallelos & rectarū rectas ad illas intellectus ipſe facile traducere ualeat figurā ac magnitudinē quā aſpe-ctus intuetur in plano ac ſuꝑficie ad rotundā ac ſphericā proportionē de obliquis & rectis circulisdicimus. Meridiani uero ad ſingulas poli partes deſcripti oēs ad unū in ſphera ſignū inclināt. Sed inplana tabula paruas rectas ſolūmodo meridianas facere nihil referet. Haud enim in hoc neceſſariūpluribus in locis eſt: nec ſicut circūferētia apparet. Eodem modo & inclinatio cū deſcriptiones trāſ-ferant̉ in tabulā planā: & lineæ rectæ deſcribantur. Itaqꝫ ipſam deinceps rationē tanꝗͣ in plana tabula pictura confecta exponemus. Loquemur itaqꝫ cū terræ partem ipſi peragrauerimus & maris: quade re & narrātibus & ſcriptoribus fidem adhibeamus. Peruenimus aut ex Armenia ī occaſum uſqꝫad Sardiniā tractus Tyrrheni & in meridiē quidē ab Euxino uſqꝫ ad æthiopiæ terminos. Ex cæteristerræ ſcriptoribus nullū facile repies qui amplius ꝗͣ nos dicta ꝑmeauerit interualla. Qui uero occi-dētis regionis mare adierint: oriētis loca nequaꝗͣ tantū artigerūt. Qui autē contra in occidētalibusdefecerūt: de auſtro quoqꝫ & ſeptētrione ſimiliter ſe habet. Atqui & illi & nos auditu plura percipiētes compilamus formā ac magnitudinem reliquāqꝫ naturā qualis & quanta ſit eo quidē modo quoex ſenſibilibus intellectu alia intellectus componit. Colorē euim & figurā & magnitudinē pomiqꝫodorē quoqꝫ & tactū & ſuccū ſenſus ipſi renuntiant. Ex iis intellectus cōponit pomi cognitionē &magnarū quidē formaꝝ ipſarum partes ſenſus intuet̉. Totū uero rebus ex uiſis ītellectus ponit. Sicquidē & uiri dociles ſpectatoribus: & loca (prout caſus tulit) peruagātibus: ſicuti ſenſibus credentesper diuerſas terræ partes in unā conſtruūt deſcriptionē uniuerſi orbis terrarū aſpectū: cum & exer-cituum ductores oīa quidē ipſi conficiunt: ſed ubiqꝫ nequaꝗͣ adſunt. Quinīmo per alios plurima gerunt fide nuntiis adhibita: & pro auditis accōmodate mandata dimittūt. Qui autē ſolos uidētes cognoſcere exiſtimat auris iudiciū perimit: quæ ad ſcientiam capeſſendā longe præſtantior eſt oculo.Maxime autē huius ætatis hoīes dicere aliquid de Britannia poſſent: de germaniſqꝫ & intra & extraDanubiū habitantibus: de Getis: de Tyrregetis de Baſtarnis. Itē de Caucaſum incolētibus: ut Alba­ Albaninis & Hiberis. Renuntiatum uero eſt nobis a rerū quoqꝫ Parthicarū ſcriptoribus in quibus eſt Arte Hiberimiſius Appollodorus quæ illi amplius ꝗͣ multi ſuꝑauerunt & Hyrcaniam & Bactrianā: & Romanisnuꝑ felice Arabiā intrātibus: cuius īperator erat uir īſignis amicitia & cōſuetudine nobis deuīctus Aelius GalElius gallus: & ab Alexādriæ mercatoribus: ꝗ claſſe per Nilū & ꝑ Adriaticū ſinū uſqꝫ in Indiā naui­ lusgarunt. Quæ oīa longe magis huius ætatis mortalibus ꝗͣ maioribus noſtris cognita ſūt. Cū Gallusigitur Aegypti præfectus eſſet: & uiarū comites ad Syenem & terminos æthiopiæ uſqꝫ aſcenderint:accepimus naues centū ac uiginti ex Muris portu ad Indiæ tractus enauigaſſe. Cum ab initio pauciptoſernaidis Reges nauigare prorſus auderēt: nec mercatoria Indiæ uectare onera. Prima igit̉ & maalme peculiaria ſunt: & ad ſcientiā & ad urbanas neceſſitates formā & magnitudinem ſimpliciter: &dt ſic dicam illud imponere: quod quidē ad orbis deſcribendi tabulam incidens: ſimul & qualis eſtA quota totius terræ pars demōſtrat. Hoc enim propriū orbis ſcriptori eſt. De tota uero terra accue ii