LIBERrationi fidem abnegat ad terræ deſcriptionē deficeret utiqꝫ: nec inſulā facere uel huic quod exper-mento cōprehēdimus cōcedēs. Quandoꝗdē & ab aurora utrinqꝫ nauigatio circūagit̉: & ab occaſipaucis in medio locis exceptis. Hæc aūt pelagone an ſolo inhabitabili terminent̉ nequaꝗͣ intereſiOrbis nāqꝫ deſcriptor partes mundi cognitas diſſerere cogitat: ignotas autem omittit. Sicut & quaextra illā poſita ſunt. Rectā autē coniungentibus lineā ad extrema circūductæ utrinqꝫ nauigationisſigna ſufficiet totā dictæ inſulæ figurā explere: in eo autē iam dicto quadrato ipſa procūbat inſulaEius aūt quæ appareat capiēda eſt magnitudo: auferat̉ ab tota quidē terræ magnitudine hemiſph-rium noſtrum. Et ab hoc medietas rurſum: ab hoc itē quadratū ipſum rurſus: in quo habitabilē ia-cere dicimus. Suſcipere aūt opus eſt & de figura proportionē id quod apparet ſubiectis adaptandoPoſtꝗͣ uero eius quod inter æquinoctialē & interceptū parallelū. Huic ad polum partis Borealis hmiſpherii ſpondilus eſt figura. Illæ autē per polū bipartito ſecans hemiſpheriū: etiā bipartito ſec-ſpondilū & quadratū facit. Manifeſtū erit ꝙ ſpondili ſuperficie minus eſt quadratū illud: cui Atlaticum pelagus imminet. Ipſa uero habitabilis in hoc inſula: clamydis forma gerēs minor ꝗͣ dimidiqͣdrati pars extitit. hoc ex geometria & circūᵗ uſi maris quātitate apꝑet ꝙ terraꝝ extremitates opriēs utrīqꝫ cōducit in unū ad minoris extremitatis figurā: & tertiæ partis lōgitudinis & latituditmaxime. Ex ꝗbus unū eſt ſtad milliū ſeptuagīta ut plurimū a mari finitū: quod mare ultra nauiganeꝗt ꝓpter magnitudinē ac ſolitudinē. Alteꝝ minus milliū triginta terminatū ab īhabitabili ꝓptecalore uel frigus. Hoc enī ꝓpter calorē īhabitabile qͣdrati latitudinē ꝗdē habens ſtad millia octo &octingenta: longitudinē autē maximā milliū centū uigintiſex: quāta eſt æꝗnoctialis medietas: reliquū plus eſſet: Iſtis Hipparchi dicta quodāmodo cōſonāt. Ille enī inꝗt terræ magnitudinē ſupponēquā Eratoſthenes dixit. Hic mūdi exceptionē fieri oportet: haud enim multū differre ad ea quæ dcæleſtibus apparent ſecūdū habitatione quālibet habere dimēſionē: uel ſicut poſteri tradidere. Exiſtēte igit̉ ſecundū Eratoſthenē circulo æꝗnoctiali ſtad milli. ducētis quinquaginta & duobus: qͣrt.pars eēt millia ſexagīta & triū. hoc aūt eſt ab æꝗnoctiali ad polum quindecim ſexageſima ſicut æonoctiali eſt ſexaginta. Ab æꝗnoctiali uero ad æſtiuū tropicū qͣttuor. Hic per Syenem deſcriptuSyenerallelus ratiocinatur & cōputat pro qͣlibet diſtātia ex apparētibus mēſuris. Tropicū enim ad Syentiacere contingere quoniā hic ſecundū æſtiuas cōuerſiones meridiei gnomon nullas reddit umbra:Meridianus autē ꝑ Syenē maxime deſcribit̉ ꝑ fluēta Nili: ſicut a Meroe uſqꝫ Alexādriā. Hæc aūt ſtadia ſunt circiter millia decē. Per mediū uero īteruallū Syenē cōſiſtere cōtīgit: & hīc ad Meroen mi-lia quinqꝫ recte ꝓgrediēti ad ſtad̓ tria millia in meridiē. Reliqͣ nō ultra ſūt ꝓpter feruorē habitabiIia. Vnde ꝑ hæc loca parallelū ꝗ idē eſt qui per cinamiferā trāſit terminū & initiū poni oportet noſtræ habitabilis ad meridiē. Cū igit̉ ſtad̓ millia quinqꝫ a Syene ſint ad Meroen: alia uero tria ſupadant̉ a Syene ad æquinoctialē eſſent oīno millia octo ad habitabilis terminos. A Syene uero ad æꝗnoctialē millia ſedecim & octingēta: totidē enim ſunt ex qͣttuor ſexagenis: cū unaquaqꝫ milliū quatuor & ducentoꝝ ponat̉. Quocirca reliqua exiſterēt a terminis habitabilis ad æquinoctialē miocto & octingēta. Rurſus ab Alexādria ꝑ rectā ad Nili fluenta oēs ad Rhodā nauigationē cōfitent̉.Hinc autē Cariæ & Ioniæ annauigationē uſqꝫ Troadē Byzantiūqꝫ & Boryſthenē. Capiētes igit̉ īterualla notiſſima quæ nauigant̉ conſiderāt diſtantiā quæ eſt a Boryſthene per rectā in hac linea quouſqꝫ habitabilia ſunt & termināt partes habitabilis: quæ ad ſeptētrionē ſpectant: ſuꝑ BoryſthenemRhoxolani uero incolunt Rhoxolani cognitorū nouiſſimi Scytharū: magis in auſtrū poſiti ꝗͣ ii ꝗ ſupra Britanniā incidētes ultimi oīum cognoſcunt̉. Vtra uero ꝓpter frigus inhabitabilia ſunt. his autē ꝓpineres auſtro ſunt ſupra Meotidē incolētes Sauromatæ & Scythæ uſqꝫ ad oriētales Scythas. Pytheas uro Maſſiliēſis ꝑtes Thules aꝗIoui ꝓpinquiſſimas magis ꝗͣ Britānia extremas eſſe ꝑhibet: penes quoidē eſt cū Arctico circulus tropicus æſtiuus: ab aliis ꝗdē nihil cōperio: nec ꝙ Thule inſula quædThuleeſt: neqꝫ ſi ad ea uſqꝫ loca habitabilia ſunt: ubi æſtiuus tropicus ad ſeptētrionē ſpectans efficit̉: hucautē habitabilis terminū multo magis ad auſtrū accedere arbitror: qui ad aquilonē ꝓpinquat. Cenim hoc tēpore ſcribūt ultra hiberniā nihil habētes quod dicant: quæ ad ſeptētrionē ante Britaniā iacet: ſilueſtribus prorſus hoībus maligne ꝓpter frigora habitātibus. Itaqꝫ finē hic ponendūarbitror: paralleli autē per Byzantiū & quodāmodo ꝑ Maſſiliā trāſeuntis: ut Pytheæ credēs inquiHipparchus. Eandē enim ait gnomonis ratiouē Byzantii ad umbrā quā Maſſiliæ Pytheas dixer.Circuli autē ꝑ Boryſthenē ab hoc diſtantis circiter millia tria & octingēta. Eſſet aūt ex diſtantia abMaſſilia ad Britāniam hic incidens ipſe per Boryſthenē circulus ubicunqꝫ. Multis autē in locis nimines refellēs Pytheas & iſtic mētitus eſt. Nam ductā a colūnis lineam ad freti & Athenaꝝ & Rndi loca in eodem iacere parallelo a multis cōfeſſum eſt. Conſtat & lineā per mediū quodā modolagus a colūnis infretū eſſe. Quiqꝫ maximū nauigant tractū a Gallia in Africam ē ſinu Gallico ſtaquinqꝫ millia eſſe: & hanc ampliſſimā eſſe latitudinē pelagi. Quocirca a dicta linea ad ītimū ſinurſtad̓ duo millia quingēta: ad Maſſiliā uero pauciora. Maſſiliam enim magis ꝗͣ intimū ſinum ad auſtrum procūbere. e Rhodo autē Byzantiū uſqꝫ ſtad eſſe millia quattuor nongentū: ut īpendio mRhodosgis ſane ad ſeptentrionē ſpectet is qui ꝑ Byzantiū eſt eo ꝗ per Maſſiliā. At ea intercapedo quæ incByzantiūeſt uſqꝫ ad Britāniā cū illa poteſt cōſonare quæ eſt a Byzantio ad Boryſthenem. Illinc uero quouad hiberniā incognitū eſt quantū poni poſſit. Neqꝫ ſi ulterius habitabiles partes ſūt ad ſupius dics
itmium ducto