LIBERdum terræ deſcriptionē dicta eſſe uidet̉. Natura quidē & ad cæleſtia & ad aeris temperantiā. Ad c.leſtia quod hoc pacto eos qui alterubi: quiqꝫ utrinqꝫ umbras habēt diſterminatos optime diſtiguEt ad aſtroꝝ aſpectū ītegra quadā ꝑtitiōe cōmutationē ſuſcipiētiū. Cæterū ad aeris temperiē: quacū ad ſolē iudicet̉: generaliſſime ſunt differētiæ: quæ cōtendunt ad animātes: ad plātas & ad alia ſemina cōtracta ſub aere. Et in eo ipſo caloris exceſſus & defectio & mediocritas. Hæc autē ob zona.rū ꝑtitionē ꝓpriā ſuſcipit diſcretionē. Duæ enī frigidæ caloris defectionē enūciant in unā aeris na-turā cōductæ: & tēperatæ in unā quandā mediocritatē ſimiliter adducunt̉. In reliquā una reliquaTorrida. Hanc uero & recte geographiæ diuiſionē eſſe manifeſtū eſt. Terræ nanqꝫ deſcriptio quærit: ut alter ius tēperatarū partē a nobis habitatā diſterminet. Ad occidentē quidē & orientē a mariſunt termini. Ad auſtrū autē & aquilonē aer terminat. Medius quidē cū plantis & animātibus tērratus eſt. Vtrinqꝫ uero intēperatus & exceſſu & defectu caloris. Ad has tres differētias in quinqꝫ zo-nas ꝑtitiōe opus fuit. Orbis enī terræ ꝑ æꝗnoctialē biꝑtitus: & in hemiſpheriū aꝗ lonare: in quo noſumus: & in auſtrale haſipſas tres deſcribit differētias. Quæ enī ad æꝗnoctialē uergūt & peruſtā zonam ꝓpter uaporē īhabitabilia ſunt. Quæ uero ad polum ſpectāt ꝓpter frigus. Media tēperata habitabilia ſunt. Is uero adiiciēs iſtas ad tropicos ꝓportionē ad has quinqꝫ nō reddit: neqꝫ ſimili uten-tes differētia: ſed licet ꝑ gentiū differētias zonas demōſtrauerit: aliā ꝗdē Aethiopicā: aliā autē Scythicam & Gallicā: tertiā uero ꝑ mediū Polybius ꝓfecto haud recte facit zonas quaſdā aꝗ lonaribus di-ſtinctas: duas quidē ſub illas iacētes: duas aūt īter has & tropicos. Dictū eſt enī ꝙ per ſigna tranſmigrantia ea quæ nō mutant̉ terminare nō oportet: neqꝫ ꝑ tropicos torridæ zonæ terminis utendū: qenim hoc dictū eſt. Verūtamen cū torridā duas in partes diuidit: in cogitationē haud ſane cōtēnendā motus eſſe uidet̉: ad quā & uniuerſam induſtrioſe terrā partimur: & in boreale hemiſpherium &auſtrale cū æquinoctiali. Patet enī hac eā partitione diuidi. Et ipſa torrida quandā efficit cōmoditatem. Itaqꝫ utrūqꝫ hemiſpheriū oīno tribus ex zonis cōficit̉: quæ ſimilē alterutro ſpeciē habēt Talisigit̉ partitio in ſex zonas diuiſionē ſuſcipit: reliqͣ uero nō admodū. Siue igit̉ eo qui eſt ꝑ urbes du-pliciter partiaris orbē terræ: haud ſane cōueniēter utrunqꝫ hemiſpheriū: occidētale dico & orienta-le ſex in zonas incideres: ſed in quinqꝫ ſatis eſſet diuiſio. Ambarū enī partiū ſimilitudo torridæ: qͣꝫæquinoctialis efficit: cōtinuaqꝫ cōiunctio ſuꝑuacaneā & curioſam conciſionē oſtēdit: cū & temperatæ & frigidæ eiuſdē ſint ſpeciei: nec cōtiguæ ſint. Sic igit̉ uniuerſam talibus ex hemiſpheriis intelle-ctā ſatis ſufficienter in quinqꝫ diuideres. Si uero (ut inꝗt Eratoſthenes) & ſuppoſita quoqꝫ æꝗnoctiali tēperata eſt: & idē ſentit Polybius: hic autē addit cū quidē altiſſima ſit unde & hymbribus irricū ſeptētrionalia nubila ꝑ Eteſias illic altius plurima incūbant: multo eſt melius tertiā tēperatā hā-efficere quandā anguſtā: ꝗͣ quæ ſub Tropicis ſunt introducere. His & talia cōſonāt quæ Poſidoniūmeminit: tranſmutationes .ſ. eas quæ in tranſuerſa celeriores eſſe. Similiter & ſolis ab oriente ad oc-caſum. Celeriores nāqꝫ ſunt motiones ꝑ maximū circulū: ꝗͣ quæ eiuſdē uelocitatis ſunt. Cæteꝝ Po-lybio Poſidonius inſtat: quoniā habitationē inquit ſub æquinoctiali eminētiſſimā eſſe. Haud quaenim eſſe ſecundū ſphericā ſuꝑficiē eminentiā ullā per æqualitatē. Neqꝫ item eam quæ ſub æquirctiali eſt montanā eſſe ſed campeſtrē: quæ quodāmodo ipſi maris ſuꝑficiei æqͣlis eſt. Hymbres autqui Nilū explent ex æthiopicis manare montibus: cū hoc in loco iſta dixerit alibi cōcedit dicēs: cōgitare ſe ſub æꝗnoctiali montes eſſe. Vtrinqꝫ autē ex ambabus tēperatis cadētes nebulas pluuias facere: hæc aūt diſſenſio manifeſta eſt. Sed ſi cōcederet̉ ꝙ ſub æꝗnoctiali regio montana ſit alia quædam recūbere uideret̉. lidē enim oceanū cōfluentē eſſe aiunt. Quonā igit̉ modo montes in ipſis mdiis collocant: niſi ſi inſulas quaſdā dicere uelint? Qualiter autē hoc geographicæ particulæ ſe nabeat exterius cadit. Proponēti uero ipſam de oceano tractationē: hæc indaganda fortaſſe præbeatMemor autē eorū qui Africam nauibus circuiſſe tradunt̉ Herodotū exiſtimare inꝗt miſſos nonlos a Dario circuitionē illā maris ꝑfeciſſe. Heraclidē uero Ponticū in dialogo facere Magū quendaad Gelonē ꝓfectū: ꝗ circūnauigaſſe aſſerat: hæc quidē teſtibus carere dicit. Et Eudoxū quenda Gzcenū ludoꝝ ſpectatorē & ſacroꝝ delatorē in proſerpinaliū certamine ī Aegyptū ꝑueniſſe ſcribitēporibus ſecūdi Ptolemæi Euergete. Regi autē eiuſqꝫ familiaribus aſtitiſſe: & maxime de ſuꝑiobus Nili nauigationibus admirabilē: de locoꝝ ꝓprietatibus ſimul & nequaꝗͣ indoctū. Cōtigiſſe atIndū quempiā Regi ab cuſtodibus ſinus Arabici deportatū aſſerētibus ſolū ſemimortuū naui addctū offendiſſe. Quiſnā eſſet & unde ignorare cū eius linguā nequaꝗͣ ītelligerēt: eū autē quibuſda-tradidiſſe ꝗ græcā linguā inſtruerent: quā cū ꝑdidiciſſet narraſſe: ꝙ cū ex India nauigarer in errolincidēs has ad oras īcolumis delatus eſſet amiſſis fame comitibus: relictū autē polliceri ut expedi-& promptis Regis edicto nauigationē ad Indos regeret: e ꝗbus Eudoxus extitit. Cū autē magnis emuneribus enauiſſet remeaſſe egregiis inuicē muneribus reuectis & aromatū & lapidū p̄cioſitrū: qui partī fluminibus cū calculis deferunt̉: nōnullos effoſſos reperiūt humore cōſtrictos: queamodū apud nos cryſtallina: ſpe uero deceptū fuiſſe. Totū enim onus Ptolemæū Euergetem īterepiſſe: quo uita defuncto uxorem Cleopatrā ī regno ſucceſſiſſe. Rurſum igit̉ ab ea maiore cū appaltu miſſum Eudoxum qui reuertens uentorū impetu ſuꝑ æthiopiam delatus eſt. Ad quædam ue-appulſum loca homines ad familiaritatem allexiſſe tum ciborū tum uini participatione: tum ca-carum maſſis: quoꝝ illis inopia gentibus erat. Pro ꝗbus quidē rebus præcepta ſanitatis aſſequūi
2ix