nunle ſane peſſus in Ouſti
PRIMVSnem facit. Et Italiæ ꝓmontoria nouit: eam mediā uocans. Scit etiam Siculos & Hiſpaniæ promonto Peonesria: eiuſqꝫ felicitatē: quā nuper diximus. Siqua uero interdicendū uidebunt̉ omiſſa ignoſcendū erit. ItaliaNā qui terræ deſcriptionē te uera exponit: ſi multa ꝑticulatim omittit: uenia cōcedenda ei eſt. Siqꝫ ꝑhiſtoriam: doctrināqꝫ diſſerendis fabulamēta nonnulla implicentur. Abſint aūt querelæ & īcuſatio.Haud enim illud Eratoſthenis ueꝝ eſt. Poetas omnis non docēdi: ſed oblectandi gratia coniecturis Poetica ꝗdagere. Cōtra uero ſapiētiſſimi ꝗ de poeticis quicquā æloquuti ſunt: primā quādā philoſophiā poeti-cam eſſe aſſerunt. Sed aduerſus Eratoſthenem longiore ſermone denuo diſſerendū erit. In quo & depoeta turſus habebitur oratio. Nunc quæ de partibus deſcriptionis terraꝝ Homerus orſus eſt dicere memorata ſufficient. Manifeſtum eſt: eos qui illum ſequuti ſunt: eximia dignitate uiros: & philo-ſophiæ intimæ deditos extitiſſe. Ex quibus poſt Homerum duos tradit Eratoſthenes: Anaximan. Anaximandrum Thaletis familiarem & conciuem: & Hecateū mileſium. Illū quidem prius de ſitu orbis deſcri derptam edidiſſe tabulā. Hecateū uero codicē reliquiſſe. Sic enī ex alia eius ſcriptura ab eo ſcriptū fuiſſe Hecateustraditur. Verūenimuero: ꝙ ad hæc multiplici opus diſciplina ſit: frequentes auctores. Bene & Hip-parchus in iis quæ ad Eratoſthenem ſcribit edocet: quod unicuiqꝫ tum priuato: tum doctrinarū cupido: cum terrænæ deſcriptionis notitia pertineat eam capeſſere ſit impoſſibile abſqꝫ rerum cæleſtium & Eclipticarum obſeruationum diſcretione. Sicut Alexandria Aegypti deprehendi nequit: utrū Alexādriamagis ꝗͣ Babylonia in ſeptentrionē: ꝗͣ in auſtrum ſit expoſita: nec quanta ſit earum diſtantia ſine cli Babylonmatum conſideratione. Simili modo urbes ad orientem & ad occaſum magis minuſue accedentes:nullus diligenter ſane dignoſceret: niſi per Eclipticas ſolis & lunæ comparationes ubi & hæc dicitQuicunqꝫ locorum proprietates ediſſerere nituntur proprie rem attingunt quum celeſtium terræ/ Geographiſtriumqꝫ menſurarum figuras & magnitudines: & interualla: & climata: & calores: & frigora & ſim-pliciter aeris naturam manifeſtant. Quando quidem & qui domicilium apparat ædificator: & quioppidum conſtruit architectus: hæc ipſa prouideat: nedum qui uniuerſum terraꝝ ſitum homo aīouerſat. Huic enim longe magis attineat. Nam exiguis in locis ſiue ad ſeptētriones: ſiue ad auſtrū uergant non multa habetur permutatio. In toto autē orbis ambitu: quod ad ſeptentriōes uſqꝫ ad extre-ma eſt: uel ad Scythiam: uel ad Galliam pertīet. Quæ uero ad auſtrum: uſqꝫ ad Aethyopum ultima:hoc aūt differētiam habet plurimam: pari etiam modo ad Indos & ad Hiſpanos habitatio: e quibus Indiillos ad orientem maxime: hos autem ad occaſum inclinari ſcimus omnes. Sic & antipodas inter ſe Hiſpaniquodammodo eſſe neſcii non ſumus. Tale autem hoc totum ex ſolis: reliquorumqꝫ ſyderum motu Antipodesortum habens: & adhuc agitationis ad medium: uel cælum ſuſcipiendi neceſſitatem habet: & ad eaquæ in cælo unicuiqꝫ noſtrum appareant. In his aūt ingentes habitationū uarietates cernunt̉. Quisigitur locorum differentias exponens bene ac ſufficienter edoceat: nullam aut ne tantillam quidemillis curam adhibens? Et enim ſi uniuerſa pro huiuſmodi materia diligēter rimari nequeā: cū ea ma-gis ac magis ciuilis exiſtat: tantum ſaltem proſequi: quantum ciuili pertinere queat homini iure conueniret utiqꝫ. Qui enim in ſublime ſic cogitationem extollit nequaꝗͣ a tota abſens eſt terra. Ridiculum nāqꝫ uidetur: ſiquis orbem terraꝝ explanare dilucide cupiens cæli res attingere: & eas ad doctrinam uſurpare audeat: terrā aūt totā cuius quod habitat̉ una pars eſt: nec quāta: nec qualis ſit: nec inquo totius mūdi loco ſita ſit: exponere curet. Neqꝫ ſi una tantūmodo parte quo ad nos: ſeu pluribushabitetur: & quanta pari modo ꝗͣ multa illius inculta eſt portio: qualiſqꝫ: & quam obrem. Hæc igit̉Geographiæ ſpecies cuidā reꝝ ſublimium: & geometricæ tractationi uidetur eſſe cōiuncta: quæ ſic Geogra-terræna cū cæleſtibus in unū cōiungit: ut propinqua maxime exiſtētia. Sed nō longinꝗtate tantum phiadiſtent: quantū a tellure cælum abſit. Eia tantæ diſcēdoꝝ multitudini terrænā apponā diſciplinamſicut animātiū: plātaꝝ: & cæteroꝝ quicꝗd utile & inutile terra gignit & mare. Nam planius atqꝫ euidentius fieri poſſe quod dixerim arbitror: qd̓ ꝗſꝗs talē ꝑceperit notitiam: ei non mediocris affereturutiſitas. Id cū ex uetuſta memoria: tum ex oratione ac ratiōe manifeſtat̉. Poetæ igit̉ heroas illos ſin Herocsguſari præditos ſapiētia fuiſſe declarāt: qui ad multa peregrinantes loca longis uagabant̉ erroribus.In ampliſſimo enim ponunt: multoꝝ mortaliū urbes uidiſſe: & prudentiā agnouiſſe. Neſtor ipſe gloriatur quoniam inter Lapithas uerſatus fuerit. Aduentans longinqua ex tellure: uocatus venerat ip̄e& enim uocitantibus illis. Itidem & Menelaus.Atqꝫ uagans Cyprum: phœnicem ægyptiaqꝫ arua:Aethiopeſqꝫ adii: tum Sidonios: & Erembos:Et libyen: ubi ſunt longis cum cornibus agni.Aigni libyciAdiecit & agri propriam ubertatem.Ter pecudum fretus largum funduntur in annum.LihycæEt in ægyptiis thebis inquit & illudPlurima frugiferum donat cultoribus aruum.Has centum claudunt portæ. tum quæqꝫ ducentisThebæPorta uiris ſeruatur: equis uectantur & altisægerptisCurribus. Omnia .n. huiuſmodi magnū ad capeſſendā prudentiā cōparant adiumentū: quum regionis igeniū animaliū: & plantaꝝ formæ ac ſpecies ꝑdiſcunt̉. Maritima ēt apponi licet. Gemino nāqꝫ Ceogra-quedam in modū cōſtamus: ex uictu: nec terraꝝ magis ſumus ꝗͣ maris īcolæ. Herculē quoqꝫ ꝑ mul phiæ bona