Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXIIIr
Einzelbild herunterladen
 

ꝓpter debitum vrgens ex contractu incarcerari: ſꝫſufficit cedat bonis: cum intentione ſatiſfaciendi. cum venerit ad pinguiorem fortunam. vt in. c.Odoardus. de ſolū. niſi extimarent ipſi creditoēsveriſimiliter illum poſſe reſtituere ſe: vel per amicos: tunc: vel certo temꝑe. Sed ꝓpter debituꝫ contractum ex maleficio. puta. ꝯmiſit crimen: propterquod incurrit penaꝫ. C. floreno. pōt vtiqꝫ incarcerari: ſi non eſt ſoluendo. pena pecuniaria pōt incorporalem ꝯmutari. Iſta tamen ceſſio ẜm docto.non debet fieri cum aliquo cruciatū: nec pena aliqua: nec vituperio. vt. C. qui bo. ce. poſ. l. fi. in prīcipio. Et ideo valde reprehendende ſunt conſuetudines aliquarum ciuitatum terraruꝫ: quibuspauperes bonis cedentes aliquem cruciatuꝫ: ſeuvituperium patiunt̉. nam iſta ē quedā fruſtratoria: irratōnabilis inhumana ſeuicia. vt dic̄ Auguſ. xiiij. q. vj. ſi res. Et ideo nulla ꝯſuetudine velvine dliprolege pōt firmari. Naꝫ lex dꝫ eſſe iuſta ſancta. iiij.di. Erit aūt lex. Sed queritur. nunquid cedenti tollentur omniā bona? Rn̄. nec per ceſſionem: nec quamcunqꝫ aliam exactōneꝫ: debitori auferenda ſunt veſtimenta a dorſo: ſeu a lecto: quibus neceſſario vtitur ipſe familia ſua. vt dicit̉ Exo. xxij. Et ſi officiales ꝯtrarium fecerint grauiter peccant: tenēturꝓximo ſatiſfacere. Et iſtud ceſſionis remediuꝫ videtur de melioribus: quod dari poſſit his qui ſupͣmoduꝫ ſunt obligati: ſicut ſunt tyranni. capitaneiſtipendiarij. quia licite poſtea poſſunt retinere ſufficientia ſibi familie ſue. licet eſſent in immenſuꝫobligati. ſed exinde ſupra tenētur ad reſtitutōneꝫẜm cōmodam facultatem. Et ſi quidē ſunt creditores certi: ceſſio debet fieri in manibꝰ eorum. Al̓scum reſtitutio ſit fienda pauperibꝰ: ceſſio poteſt fieri in manibus ep̄i. Et nota ẜm Ang. et Imol. inl. miles. ff. de re in. clericis: aduocatis eſt neceſſarium beneficium ceſſionis bonoꝝ: cum habeant beneficiuꝫ dicta .l. miles. qd̓ beneficium ceſſionis eſt. vt poſſit poſt ceſſionē incarcerari. tamēnon liberatur a debito: quia cum ꝑuenerit ad pinguiorem fortunam: tenetur ſatiſfacere. l. j. et per totum ti. C. qui bo. ce. poſ. Qd̓ intellige. niſi inꝙͣtuꝫfacere poſſit. l. is qui bonis prīo rn̄ſo. ff. de ceſ. bo.Quod intelligit̉: deducto ne egeat. l. in ꝯdemnatione. ff. de re. iur. Sed vide glo. ſingularē. in. c. cuꝫtu. vſur. que dicit etiam ſi vſurarius ceſſit bonis: tenetur ad reſtitutōnem in integrū: nec habebitur ratio ne egeat. Qd̓ intelligit Panor. in foropnīali. qd̓ eſt valde notandum ẜm Panor. licꝫ inforo ꝯtentioſo debeat haberi ratio ne egeat pꝰ ceſſionem bonoꝝ. Et ẜm glo. ibi vſurarius tenet̉ reſtituere vſuras: etiam ſi poſt reſtitutōeꝫ in integꝝremaneat pauꝑ quia dꝫ viuere de alieno. Ideꝫtenet Alanus. Ho. di. inſolidū ꝯueniunt̉ detētores vſuraꝝ: ſolū quantum facere pn̄t. Etſic ẜm eos videt̉ ſpāle in vſurario. Multi tn̄ tenēt tales tenent̉ ſoluere quantū pn̄t. retenta ſibi vite cōmoda. Et hoc videt̉ equiꝰ: licet de rigore iurpoſſet ꝓcedere alia opinio. In nullo tn̄ caſu tenet̉Reſtitutio. xvj. Fo. CCXXIII.debitor talis habitare in loco vbi capiatur. Itemſi talis debitor qui eſt ſoluendo habeat exercitium aliquod vel artem: dꝫ fideliter laborare vt deeo qd̓ ſuperlucrat̉ vltra victum veſtitū ſuū competentem familie ſue: ſatiſfaciat creditoribꝰ ſuis:vel menſatim: vel annuatim: ẜm melius poterit. Non tn̄ tenetur laborare vltra poſſe propterhoc: nec ſibi ſubtrahere ſuam neceſſitatē vel familie ſue. Item ſi talis ſpiritu ductus animo vitandi labores ſeculi: onera creditorum vellet religionem ingredi: libere poſſet ẜm Ray. Nec ad requiſitōnem creditoruꝫ tenentur religioſi illū eijcere: ſi debita declarauit monaſterio ante eiꝰ ingreſſum. nec tenetur monaſterium illis ſatiſfacere: niſi de his que ꝑuenerūt ad ipſum monaſteriū. nectenetur facere artem in monaſterio. nec dꝫ dimittere operas cōmunes religionis: vt per aliqd̓ tempus ſatiſfaciat illis. In tercio caſu ſcilicet cum nonpoteſt reſtituere ſine notabili incōmoditate: et deſtructōne ſue cōditionis: ita quaſi reduceret̉ adnihilum: multa pericula diſturbia ei ſequerentur. Hic eſt tota difficultas materie. vn̄ ſcienduꝫ. talis pōt triplici ſibi ꝓuidere. Primus ē petendo remiſſioneꝫ talis debiti ab eo: cui dꝫ ſe vel interpoſitā ꝑſonā: p̄cipue qn̄ nec tūc: nec in futurum ſperat poſſe reſtituere: ſine hꝰ mōi notabiliincōmoditate. Qui caſus videt̉ habere locumvbi is cui debet eſſet eque egens vt ipſe vel magisSed vbi creditor ſit abundans: vel ꝯpetēter trāſeat: nec multū indigeat eo qd̓ ſibi debetur. ſi debitor petendo huiuſmodi remiſſionem ſine metu: ſine fraude: ſine coactione: ſed libere ſponte a creditore faciendo ſe ſuum debitorem: et velle ſibi adplenuꝫ reſtituere quod debet in caſu quo velit. nihilominus rogat attenta incōmoditate ſua remittat ſibi totum vel partem. tunc dico ẜm doct. ſi remittat in totum vel in partem: valebit. Signanter autem dico ſine metu. quia ſi peteret debitor remiſſionem per talem modum locutōnis: velper talem perſonam mediā: timeret creditor aliquod periculū vel damnū ſibi ꝓuenturū ſi faciat talem remiſſionē: poſtea faciat ad id euitandum: valet remiſſio. Similiter ſi faciat fraude. puta. quia dicit nil poſſe: cum tamen poſſit ſaltem partē. ſi non in pecunia: vel dando ad intelligendum ſit multum qd̓ debet. cum tamenſit huiuſmodi: non valet remiſſio. Debet em̄ clare exprimere totam quantitatē debitam: totumpoſſe ſuum ſine diminutione. Item ſi fiat coactione: non ſolum abſoluta: ſed etiā conditionata.puta. dicit ſe vel mediatorē de. C. que debetdabit. l. vel. lx. ſi vult remittere reſiduū: non al̓s.Creditor quia ꝓbare pōt debitum: vel pōtobtinere iuſticiam propter potentiam illius: ideoremittit: quia quaſi cogitur. Iudicat eniꝫ meliusſibi fore habere. l. ꝙͣ nihil. vnde non valet talis remiſſio. Sed ſi ceſſantibus his: pure et ſimpliciterpetitur remiſſio: libere: ſponte gratuita volūtate fiat: valet. etiā ſi hēat pecuniā ꝑatā reſtitutioni in actu. vt quidā dicūt eſſe neceſſarium. Tn̄