¶ An aūt frater qui gubernat bona cōia cum fratribꝰ paruis poſſit in diuiſione petere ſalarium ſueadminiſtratōnis: ſicut tutor pōt petere ẜm Bar.in. l. ī eos. ff. de tutel̓. Dic ꝙ nō pōt petere ſalariuꝫſed certa portio fructuū aſſignatur eius induſtrie.Ita dicit Ludo. qui hunc caſum dicit nunꝙͣ vidiſſe deciſum.¶ Quid de mercatoribꝰ ⁊ alijs artificibus qui preponūt inſtitores ſuis apothecis. An ex eorū ꝯtractibꝰ teneant̉? ℟. Io. de pla. inſti. qd̓ cū eo. §. inſtitoria. ꝙ ſic: ſi ꝯtractꝰ noīe dn̄i facti ſunt. et maximeqn̄ in eiꝰ vtilitatē eſt verſum. vt. l. qͥcunqꝫ. §. j. ⁊. ij.ff. de inſti. et. l. iij. eo. ti. vn̄ ſi ſcribat in libro. ꝙ apd̓menſaꝫ domini ſui ticius habet. C. in depoſito. tenetur dominus.¶ Quero an dn̄s ⁊ pater teneant̉ ex ꝯtractu geſtoꝑ ſeruū ⁊ filiū eoꝝ iuſſu. Rn̄. idem quisͣ. ꝙ ſic. vti. j. ff. qd̓ iuſſu. Nam pr̄ ⁊ dn̄s vident̉ ꝯtrahere cūꝑ alios ꝯtrahūt. vt in regula qui ꝑ aliū. Et cōtrahentes ſil̓iter vident̉ ꝯtrahere cū p̄ponēte: qn̄ contrahūt cū p̄poſito. vt. l. ſi inſtitorē. ff. ſi cer. pe. Idēin exercitore nauis. l. j. in prīcipio. ff. de exerci. Idēqn̄ verſum ē in vtilitatē aliquoꝝ iſtoꝝ dn̄oꝝ. l. j. inprincipio. ff. de in rem verſo.¶ Quid de fideiuſſore. An principalis teneat̉ adreſtitutōneꝫ eiꝰ qd̓ ille ſoluit? Rn̄. Io. de pla. ꝙ ſicinſti. de fideiuſ. §. ſi quid aūt.¶ Sꝫ nunqͥd fideiuſſor pōt ſponte ſoluere. ⁊ nonexpectare ꝙ ſibi fiat mandatū. Rn̄. quisͣ. ꝙ ſic. vtdicit glo in. d. §. ſi quid aūt. Nam tenet̉ agnoſcere bonam fidem. l. idemqꝫ. §. fideiuſſores. ff. man.¶ Sed quid ſi iudex eum ꝯdemnauit ꝑ iniuriamAn poſſit agere mandati. Rn̄. idem̄ ꝙ nō: ſi nonappellauit. l. ſi ꝓ ea. C. mandati.Eſtitutio. Xlij. quo ad damna data ab animalibꝰ.¶ Quid ſi quadrupes tuus. puta equꝰvel aſinus naturali feritate mihi damnuꝫ intulitputa. fregit vaſa mea: vel vegetem: ⁊ vinū effuſuꝫeſt. Rn̄. Spe. in ti. de iniurijs. ꝙ mihi teneris velreficere damnū: vel dare animal ꝓ noxa. vt inſtit.ſi quadrū. pau. fe. di. in principio.¶ Quid ſi equꝰ tuus calce me ꝑcuſſit ⁊ crus fregitvel oculū effodit: vl̓ aurē dentibꝰ ſcidit: vl̓ me vulneranit ꝓpter quā plagā oportuit me dare. x. medico. ⁊ alia. x. expendi ꝓ curatōne. An petere poſſum. xx. ⁊ oꝑas quibꝰ carui ⁊ chariturus ſuꝫ. Rn̄.Spe. vbi. sͣ. ꝙ ſic: vel ꝙ des animal ꝓ noxa. vt. ff.ſi qua. pau. fe. di. l. ex hac lege.¶ Quid ſi tuū animal incitauit meū: ita ꝙ meumanimal dedit alteri damnū. An tenearis. Rn̄. quisͣ. ꝙ ſic. Idem dicit glo. in p̄alleg. inſti. in pͥncipio.Siue animal tuū moueat̉ ad danduꝫ damnū ſuilaſciuia ⁊ facilitate: ſiue incentiuo amore: vel perſecutione alteriꝰ animalis. vt ſi equꝰ tuus ꝑſequēdoequā meā fregit oſtiū domus mee: vel mea bladaimmatura ꝯtriuit: vel aliud damnū mihi dat ſiueſuo corꝑe: ſiue alio inſtrumēto: vt ſi bos vel equusſine culpa ꝯducentis plauſtrū obtrinit aīal meuꝫReſtitutio. xiij.vel aliud damnū dedit. vt. ff. c. l. j. §. ſiue aūt.¶ Quid ſi bos tuus comedit herbā meaꝫ: vel canis tuus carnes meas: vel muricꝰ lardū: vel muſtela corrodit pānos. An mihi tenearis ad emendam damni: vel ad dandū animal ꝓ noxa. Rn̄.Spe. vbi sͣ. ꝙ ſic. vt. l. quintꝰ. ff. ad. l. aqui.¶ Quid ſi oues vel aīalia qͥs mittit in prediū meum ⁊ frumentū: ordeū: vel glandes depaſcuntur.Rn̄. Spe. vbi sͣ. ꝙ mihi tenet̉.¶ Quid ſi ꝑ ſe pecora intrauerūt campum ⁊ depaſta ſunt frumentū. Rn̄. idem ꝙ mihi teneris. Sꝫquomodo extimabit̉ damnū datum in frumentodum eſt in herba? Rn̄det. ꝙ vel expectabit̉ tempus meſſium. vt ſciat̉ quantū ex tanto vel ſil̓i frunem. Alia eſt acmento habebit̉: vel ꝯſiderabitur quantus fructꝰin anno p̄terito ex tanto ⁊ ſimili habitus eſt. ar. ff.ad. l. aquil̓. l. ī lege aquilia. Et hec opi. videt̉ valdeequa. Uide tamen de hoc ſupra. Reſtitutio decimo. in fi.¶ Sꝫ nunquid dn̄s ſe liberat dando animal propvinupetat. Et tūnoxa. Rn̄. idem ꝙ nō: ſi ipſe illud īmiſit. vt. d. inſti. Secus ſi caſualiter intrauit.¶ Quid ſi leo. vrſus. vel aper quem tenes ligatuꝫiuxta viam publicaꝫ dānū dedit. Rn̄. Spe. in ti.de emp. ⁊ ven. ꝙ teneberis ꝑ. d. inſti. Caueant gͦ ſibi qui tenent canes mordaces. vrſos et ſimias ethuiuſmodi in locis publicis: qꝛ ſi ledunt homineꝫliberum: ꝯdemnatur tenens in expenſis curationis ⁊ operaꝝ amiſſaꝝ et amittendaꝝ: inꝙͣtum iudici equum videbit̉. facta extimatōne quantuꝫ leſus viuere poterat ẜm diſtinctōnem etatum. vt. l.hereditatum. ff. ad. l. fal. vt dicit glo. in. d. l. ex haclege. Et id̓o nō liberat̉ dn̄s dādo ferā beſtiā dānūdantem pro noxa.¶ Sed pone. Inuenio pecudem tuam in ſegetemea damnum dantem. nunquid ꝓpria auctoritapt: Rn̄. ẜm ll̓.te illam capere poſſum et tenere donec ꝓ damnomihi ſatiſfeceris? Rn̄det Spec̄. in ti. de actore. ꝙnō poſſum capere vt teneam quaſi loco pignorisdonec mihi ſatiſfactum ſit: poſſum tamen capere⁊ tenere donec ſciatur dominus ꝯtra quem agerepoſſum.¶ Quid de his qui cum iumento: vel igne malicioſe appoſito: vel al̓s ledunt agrum: ſiue domū alterius. Reſpōdet Monal. in ti. reſtitutōnū ꝙ tales tenent̉ ad reſtitutōeꝫ totiꝰ damni.¶ Quid ſi bos alicuius cornupeta erat. ⁊ dominꝰeum non cuſtodiuit: nec diligentiam adhibuit. etegreſſus boueꝫ vicini occidit. Rn̄. Monal. ꝙ dominꝰ bouis cormpete tenet̉ dare aliū bouē viuūequiualentem. ⁊ mortuū acciꝑe. vt dicit tex. in. c. ſibos. extra de iniurijs. ⁊ exo. xxj. hoc tn̄ verum qn̄noli capradn̄s ſciuit eum cornupetam: qd̓ p̄ſumit̉ infra tresdies ſcire. Et ꝓpterea dicit tex. ꝙ ſi cornupeta eratab heri et nudiuſtercius. Quando v̓o ignorauit.puta. quia contra naturam ſui generis inſurrexit.et contra naturam ſuam. puta. quia conſueuit eſſe domeſticus. tunc non tenetur ex edicto legis aquilie: ſed ex edicto legis. ſi qua. pau. fe. di. ẜm hoſtien. et Goſ. Idem intellige ẜm glo. in dicto. c. ſi