¶ Quid aūt ſi pater miſit pecuniā filio exiſtēti inſtudio vt inde libros emeret. Deinde cauit in ſuolibro rationū. ꝙ ipſe filius debeat ꝯferre eos. ⁊ poſtea valor eoꝝ decreuit. Cuiꝰ erit damnū? Rn̄. ꝙnō debet ꝯferri niſi tantū quantū valent. nō illudqd̓ ꝯſtiterūt. Et hoc ꝑ glo. in. l. illud. C. de colla. inver. poterat. Si autem ſuꝑcrenit valor bn̄ficio fortune. tunc dicit Raph. in dicta. l. illud. ꝙ iſtud incrementum tanqͣꝫ aduenticium: debet eſſe p̄cipuum filij. vt. l. fi. C. de colla. Dato ꝙ Ludo. in dictal. illud. dixerit ꝯtrarium. ꝑ text. in. l. ẜm naturam.ff. de re. iur.¶ Quero. quid ſi duo frates vel alij habent bonaꝯmunia ex aliqͣ hereditate. Manente aūt cōioneꝯtractū eſt es alienū: poſtmodū veniūt ad diuiſionem. Nunqͥd es alienū ꝑ alterū eoꝝ ꝯtractuꝫ ſoluetur de cōibus bonis? Spe. tit̉. de iudicijs dicit.ꝙ es alienū. aut fuit ab om̄ibꝰ ꝯtractū. Et tunc abom̄ibꝰ ſolui dꝫ indubitanter. Aut ab vno tm̄. Ettūc. aut eſt ꝯtractū occaſione ꝯmuniū bonoꝝ: ⁊ incōem vtilitateꝫ ꝓfectum. qd̓ ꝓbari dꝫ a ꝯtrahentedebitum. Et tūc etiaꝫ de bonis cōibus eſt ſoluendum. ar. ff. pro ſocio. l. omne es. Aut non probathoc. ⁊ tunc per eum tm̄ ſolui debet abſqꝫ grauamine alterius. ar. ff. de reg. iu. non debet. Non enimſufficit ꝯtractum eſſe manente cōione. Immo eſtneceſſe ꝓbare ꝙ occaſione cōis vtilitatis. ff. ꝓ ſoacquirit filius mncio. iure ſocietatis.Quid ſi alter ex coheredibꝰ ꝯdēnatus eſt ob maleficiū a ſe ꝯmiſſum? Rn̄. qui sͣ. ꝙ licet ipſe al̓s bn̄tractauerit hereditateꝫ: tn̄ de parte ſua tm̄ ſoluenda erit ꝯdemnatio. nec fiet cōpenſatio eiꝰ qd̓ beneegit. vt. ff. ꝓ ſocio. cum duobꝰ.¶ Quid ſi vnus ex coheredibus fecit ſumptus obhonorem ſuum. puta. in militia ſua vel nuptijs ſuis vel dignitate aliqua. Rn̄. qui sͣ. ſi cōmunis paredes patris. Etter id fecit: hꝫ ipſe hoc precipuum. ff. de colla. l. j. §.ſtria proprie perinec caſtrenſe. Si v̓o ipſe poſt mortē patris ſui hocfecit: de ſorte ſua tm̄ hoc erit: non de bonis cōmuoc dic vt ſupͣ. jͣ.nibus. ff. fami. her. l. ſi filia. §. idem ſcribit. niſi ſpecialiter inter coheredes pactuꝫ fuerit vt huiuſmodi ſumptus ꝯmunes eſſent. Idem tenet Bar. indicto. §. nec caſtrenſe. vbi querit de alia. q. Paterincepit expendere ꝓ filio in ſtudio. Utrum patremortuo debeat ſtudiū ꝑfici de ꝯmuni inuitis fratribus. Uidet̉ ꝙ ſic: qꝛ munera cepta debēt ꝑficide ꝯmuni: licet nō poſſint noua inchoari. vt. d. §.idem ſcribit. Et hoc videt̉ tenere Dy. Cōtrariumtn̄ credit Bar. ſalua reuerentia Dy. Nam factuꝫpr̄is initiatū erga filiū: eatenus obligat heredem:quatenus ipſe pater erat obligatus de neceſſitate.vt. ff. de mu. ⁊ ho. l. et ſi filiū. Sꝫ pater nō tenebat̉de neceſſitate inchoare: nec ꝓſequi: ergo nec here¶ Quid ſi vnus ex fratribꝰ coheredibꝰ hꝫ filiamnunquid dotanda eſt de cōibus bonis. ℟. Spec̄.ſi auus puelle pater cohereduꝫ viueret: ipſe habetneptē dotare. vt. ff. de iure do. l. ꝓfecticia. §. ſi filiꝰ.Si aūt nō viuit auus: tūc de bonis patris ſui tm̄dotanda eſt: niſi coheredes inter ſe ſpāliter alit̓ paReſtitutio. xij. Fo. CCXIX.cti fuiſſent. Pro declaratōne huiꝰ nota. ꝙ cum defuncto patre plures filij remanent in domo paterna: quorum alij ſunt minores. Alij maiores. Alijlucrantur. Alij non. Et eis ad diuiſionem venirevolentibus minores petunt ꝯmunicari lucra maiorum. Dic an inter iſtos fratres ſunt bona diuiſaaut indiuiſa. Primo quilibꝫ ſibi acquirit qd̓ lucratur: nec peti pōt ꝯmunicatio ab alijs fratribus: niſi hoc fuerit in diuiſione ſpecialiter actum. Si aūtindiuiſa. Et aliqui fratres lucrantur et tunc: autcertum eſt vnde acquirunt aut non. aut eſt dubium. Si certum eſt tunc ſtatuendum eſt ẜm quodacquiſiuit. Si autem non eſt certum: nec eſſe pōt.vel dubitatur: aut in facto: aut in iure. Si in factoputa. acquirit ex operis ſuis: quia forte eſt ſcriptorvel artifex: tunc ſibi acquirit. ne quod ei ſuis laboribus et proſpera fortuna acceſſit: hoc ad fratresproueniens luctuoſum ei accedat. vt inſti. ꝑ quasper. no. acqui. §. igitur liberi. licet ſi ſit male cōuerſationis homo nullius artificij: p̄ſumitur omniahabere de ꝯmuni: aut de patrimonio patris: ſicutal̓s vxor p̄ſumit̉ habere de bonis mariti. Sed ⁊ ſiquis fratrū patre viuente aliquid lucratus eſt: licꝫacquiſierit patri. vt. l. cum oportet. C. de bo. qꝫ li.Si tn̄ pater nō app̄henderit: videt̉ ꝙ filiꝰ tūc poſſit ſibi illud retinere. nec hꝫ neceſſe fratribꝰ ꝯmunicare. Si aūt pꝰ mortē patris acquiſierit: p̄ſumiturde cōi habere: ⁊ ideo cōicandū. Indubio eī preſumitur de cōi habere: niſi ꝯtrarium ꝓbet̉. Si aūt ſitbone ꝯuerſatōnis: qꝛ artifex ē. ⁊ bn̄ lucrat̉: nō ē p̄ſumendū habuiſſe de cōi: niſi exp̄ſſe ꝓbet̉. īmo p̄ſumit̉ ex ſuis oꝑis habuiſſe. C. de arbi. tu. ſi defunctus. Adde tn̄ p̄dictis qd̓ notat Bal. in. l. illd̓. C.de colla. vbi ex. l. fi. e. ti. dicit ꝙ ſi duo fratres remāſerūt in cōione poſt morteꝫ patris. ⁊ vnus pluresfructꝰ poſuit tanꝙͣ ditior: ꝙ in diuiſione non pōtpetere ab alio fratre illā pluralitatē fructuū: qꝛ dato ꝙ nō dicat̉ ꝯtracta ſocietas bonoꝝ: dicit̉ tn̄ contracta ſocietas fructuū ꝑceptoꝝ ⁊ ꝯſumptoꝝ. ⁊ allegat caſum optimū in. c. ſi duo fratres. de fra. deno. feu. inue. Et nimirū ẜm glo. ibi: qꝛ fundus: ſeufeudum de quo in dicto. c. ſi duo. fuit acquiſitumde ꝯmuni pecunia. licet noīe vniꝰ fratris qui poſtmortē pr̄is remanſerat in cōica cum altero fratre.Et ideo fructꝰ talis fundi erūt cōes donec habitauerint ſimul vt ibi. Secus tn̄ dicendū ẜm eundeꝫBal. in tractatu de duo. fratribꝰ in caſu quo eētduo fratres quorū vnus hꝫ duos filios laboratores: qͥ laborāt poſſeſſionē cōeꝫ cū alio fr̄e ſuo qͥ nullum filiū habet. Non enim diuident̉ fructꝰ equaliter: qꝛ hec ſocietas reſpicit capita eoruꝫ qui oꝑasponūt. Nam ex ſuis laboribus ſibi acquirere poſſunt. d. l. cuꝫ oportet. Et idem dixit Pau. de caſtroin. d. l. illud. in duobꝰ frībꝰ quoꝝ vnꝰ hēbat ml̓tosfilios. alter v̓o ſolus erat: ꝙ ſi ille qui habebat multos filios gubernabat bona. Ille v̓o ſolus nihil faciebat: niſi ꝙ lotis manibus ibat ad menſam. ꝙ n̄poteſt poſtea in diuiſione petere ꝙ ſibi aſſignēturfructus quos conſumpſerunt filij fratris. quodnota.oo ij