tiin rebus ſuis erat diligentiſſimus: pariter debeteſſe in cōmodatis. ſꝫ ſi in ſuis erat diligentior. Certe in cōmodatis dꝫ eſſe diligentiſſimus. Et iō tūcdꝫ adhibere maiorē cuſtodiam rebꝰ cōmodatis qͣꝫſuis. Nam tūc in ſuis culpa culpanda ē: ſꝫ in alienis eſt puniēda. d. l. ſi vt certo.Sꝫ quid qn̄ ⁊ in ſuis erat diligentiſſimus: ⁊ nōhōt niſi vnā rem ſaluare. Rn̄det Io. de pla. ꝙ tūclocus eſt gratificatōni: qꝛ pōt ſaluare quam vult.de quo ꝑ glo. in. d. l. ſi vt certo. Qd̓ facit ad multa.Pone em̄ ꝙ nauta vel caupotimore naufragij vl̓incendij non pōt ſaluare res depoſitas aut cōmodatas ⁊ ſuas. tūc hoc caſu in ſuo arbitrio ē ſaluareres ſuas ſi vult. etiā ſi eſſent viliores.Quero. ad quid teneat̉ ſocius? Dic ꝙ tenet̉ adreſtitutōeꝫ damni emergētis dolo ſuo: lata culpa:⁊ leui: q̄ leuis culpa eſtimat̉ ſi nō adhibet tantamdiligentiā in ꝯmunibus rebus: quantā adhibereſolebat ī proprijs temꝑe ſocietatis. vt inſtit̉. de ſocie. §. fi.¶ Quid de eo qui accepit aliquid ob cauſam ⁊ cānō eſt ſecuta. vt puta. Si dedi vt ꝓ me ires ad ſanctū Iac. ⁊ nō iuiſti? Rn̄. ꝙ reſtituere tenet̉: ſi ꝑ eūſtetit. Secus ſi per eum nō ſtetit. vt in. l. ſi pecuniam. ff. de condi. cā. da. in principio. vbi dicit̉ ſi pecuniam ideo acceꝑis: vt capuam eas. Deinde parato tibi ad ꝓficiſcendū ꝯditio temꝑis vel valitudinis impedimento fuerit quominus ꝓficiſceris.An ꝯdici poſſit? Uidendū eſt ꝙ cum ꝑ te nō ſteterit: pōt dici repetitōeꝫ ceſſare. Sed cum liceat penitere ei qui dedit: ꝓculdubio repetere pōt id qd̓datum eſt: niſi forte tua interſit nō accepiſſe te obhanc cauſam pecuniam. Nam ſi ita res ſe habet:vt licet nondum ꝓfectus ſis: ita tamen rem ꝯpoſueris: vt neceſſe habeas proficiſci: vel ſumptus qͥneceſſarij ſunt ad profectionem iam feciſti: vt manifeſtum ſit te plus forte ꝙͣ accepiſti erogaſſe: conditio ceſſabit. Sed ſi minus erogatuꝫ ſit: conditiolocum habebit. Ita tamen vt indēnitas tibi p̄ſtetur eius qd̓ expendiſti.¶ Quid ſi dedi pecuniam viro: cui nuptura eratmulier. Deinde non ſunt ſecute nuptie. Dic ꝙ adreſtitutionem tenetur. l. ſi mulier. ff. de condi. cauſa. da.¶ Quid ſi tibi dedi vt ſeruum manumittas ⁊ nōmanumiſiſti: vel me penitet anteꝙͣ māumitteresDic ꝙ mihi teneris ad reſtitutōnem. l. iij. §. j. ff. d̓cij ſcꝫ cūcondi. ob cauſam.¶ Quid ſi duo ſt̓ ſocij habentes rem ꝯmunē. ⁊ alter in ea fecit expenſas? Rn̄det Io. de pla. inſti. d̓ob. que ex quaſi ꝯtrac. §. Item ſi inter aliquos. ꝙalter tenetur ꝯtribuere partem ſuā reſtituendo eiqui fecit expenſas deſuꝑ. vt. l. ſi inter fratres. ff. ꝓſocio. Item dicit idem ꝙ vbi vnus ex ſocijs ē rixoſus ⁊ deuius. ⁊ non curat laborare terram cōmunem et locare domum communem: poteſt ſociusaccipere ſibi partem ſuam quo ad vſum: ⁊ laborare. ⁊ locare. ⁊ ſibi fructus recipere. vt dicit glo. in. l.iubemꝰ. in ver. diuidere. C. de ſa. ſan. ec. ⁊ alia gl.in. l. lucius. ff. famil̓. her.Reſtitutio. xij. Fo. CCXVIII.¶ Quid de ſoluente indebitum ignoranter? Rn̄deo. ꝙ accipiens tenetur ei ad reſtitutionem ꝑinde ac ſi mutuo accepiſſet ex quaſi contractu: vt inſti. de ob. que ex quaſi contrac. naſ. §. fi. Idem ſi ꝑerrorem. Secus ſi ſoluat ſcienter: qꝛ tūc donare vrin. l. campanus. ff. de oper. li.¶ Utrum pater teneatur ex contractu filij factocum extraneo ſi eſt verſum in vtilitatem patris?Reſpondet Io. de pla. in inſti. quod cuꝫ eo. ꝙ ſic:quantū eſt verſum in vtilitateꝫ patris. vnde ſi totum eſt verſum in vtilitatem patris: in totum tenetur pater. Si pro parte: pro parte tenetur. Etideo quando conuertit in rem neceſſariam patri?pater tenetur. puta. ſi recepit pecuniam mutuo ꝓſoluendo creditori paterno vero vel putatiuo. vtl. iij. §. in rem autem. ff. de in rem verſo. vel vt reꝫpatris vel domum ruentē repararet. Secus ſi domum exornauit expenſis voluntarijs: quia nondicitur verſum: niſi ex mandato domini fecerit: ſꝫpater tenetur dimittere auferri ſi ſine leſione domus poſſunt. vt dicta. l. iij. §. ſed ſi mutua. Itemtenetur pater ſi recepit frumentum ad alimoniaꝫfamilie: vel veſtimēta comparauit pro familia patris: vel pro ſe ẜm conſuetudinē patris: ẜm ꝙ pater conſueuit eum induere. vt dicto. §. in rem. etiam ſi illud frumentum emptum: repoſituꝫ in horreo patris corruptum ſit: quia ſufficit ꝙ vtiliteremit. vt dicta. l. iij. §. idem labeo. vel ſi filius mutuam pecuniam accepit pro dotanda filia ſua velſorore: quatenus auus pro filia vel nepte daturus ſit et creditor hoc animo mutuauit: vt patrisnegocium gereret. vt. ff. de in rem verſo. lege. vij.Uide de hoc doc. ⁊ Panormitanum in. c. qꝛ pleriqꝫ. de immu. ecc. vbi dicitur. ꝙ vbi creditor nonfuit in culpa in mutuando: tunc exceptio macedoniani non competit in foro iudiciali. Et per conſequens fortius non competit in iudicio anime. Siautem creditor fuit in culpa: tunc exceptio competet. ⁊ operabitur effectum ſuuꝫ in vtroqꝫ foro. Dicit tamen Panormitanus ꝙ cum hodie ſalteꝫ inter chriſtianos non ſoleat ſequi parentum morsex mutuo facto filioſa. propter quam cauſam illalex prohibuit omnino mutuum fieri filiofa. videtur ꝙ debeat ceſſare ſenatuſconſul. ⁊ ceſſante cauſa debet ceſſare effectus. Et ſic in vtroqꝫ foro filius ſfa. ex mutuo ſibi facto debebit obligari ad reſtitutionem. quod ſatis videtur de mente Inno.in dicto. c. quia pleriqꝫ. vltra tamē hoc ſi tale mutuum verſum eſt in vtilitatē patris: pater teneturẜm ꝙ dictū ē.¶ Quid ſi filius vel ſeruus decepit creditoreꝫ. aſſerendo ſe velle vertere in vtilitatem patris vl̓ domini: non tamen conuertit. Reſpondet Ioh̓. depla. ꝙ pater vel dominus non tenetur. etiā ſi ſeruus vel filius ſic accipiens fuerit conſuetus conuertere. vt. ff. de in rem ver. l. ꝙ ſi ſeruus. §. ſꝫ ſi accepit. ne calliditas vel malicia filij vel ſerui noceatpatri: vel domino.¶ Quid ſi mutuaui frumentum patri vel marito ex quo nutriuit filios vel vxorem. An vxor ⁊ fi