Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXIr
Einzelbild herunterladen
 

manū incipit ponere vnam domū: vel eam incendit: vt ad idem operari alij inducātur. Et ſic de ſimilibus. Tercio idem de incitantibus: ſicut ſepecōtingit: quādo gentes deficiētes animo: non audent impia ꝑpetrare: damna dare niſi ab aliquoverbis incitatiuis inducant̉. In talibus autē ẜmInno. Hoſti. incitationis efficacia conſideranda eſt. Nam quanto in aliquo fuerit efficacior inductiua ad malū tanto amplius ſatiſfacere obligatur. Quarto idem dicendū de animātibus ad rapinam facto: ſicut euenit his in guerris iniuſtisinſtrumētis bellicis ſolent vti. Nam ſi tube aliainſtrumēta in talibus nil valerent ad quid portarent̉ ad illas? Sed quia plurimū valēt ad animādum dirigendum equos gentem: ꝑperā nonimmerito vtens in iniuſto bello talibus inſtrumētis: tantū reſtituere obligatur quātum ad malumefficacem dedit occaſionē. hec ſanctus Ber. Quīto idem dicendum eſt de illis qui faciunt foueasſubter terram ad intrandum ciuitatem vel caſtrūvel faciūt ſcalas et funes ad ſupragradiendū murum: vt ſic poſſint intrare caſtrum: vel faciūt ſcortam alijs de nocte huiuſmodi. omnes em̄ predicti ſimiles tenent̉ ad tantū quātū eoꝝ maleficijs artificijs damnū datū fuit: etiā ſi nil habuiſſentde rapina vel ſachomano. Quid auteꝫ de his qui aut verbo aut facto adrapinam cōſenſerunt. Pone exemplū. Quis rapinam diſſuaſit: nec aliquid rapuit: ſed tm̄ cum raptoribus iuit vt ꝑſonas rapientiū liberaret. vtrūad reſtitutionē teneatur? Rn̄. ẜm Inno. et Ho.non tenetur: niſi forte raptor nullatenus iuiſſet: ſicomitatuꝫ illius non habuiſſet. Nam in caſu iſtoſemper tenetur: quia ſi verbo diſſuaſerit: tamenni. de vſuris. de hoc tame.facto auxilio opem p̄ſtat. Quid auteꝫ ſi multi comitati ſunt aliquos adrapinam ſeu deuaſtationē bonoruꝫ: ſiue ad defendendum eos: ne ledi poſſent vel ibant vt aduerſarios compeſcerent ſi vellent ꝓhibere rapinam:ſeu deuaſtationē. Rn̄. ẜm Inno. Hoſt. talesin foro penitentie tenent̉ niſi de ea rapina quāquilibet fecit: vel que auxilio eorum facta eſt. vndeſi multi alij principales raptores rapuerunt et des.dictantes.ſtruxerunt ſine iſtorū auxilio: licꝫ hij cum illis comitati ſint: in nullo tamē iſti tenētur: qꝛ nec ip̄orūfacto: nec conſilio rapinam vel vaſtum principales fecerunt: nec tenētur niſi de illis damnis quefacta non eſſent: ſi tales iuiſſent cum eis. Naꝫtunc tenētur in virilem portionē: ſi eoꝝ fauore alijrapuerūt. Et in hoc apparet ratio diuerſitatis inter auxiliū. conſiliū quia auxiliū reſtringit̉ ſoluꝫad illa in quibꝰ datur auxilium. Conſilium v̓o extendit̉ ad omnia damna que vigore talis conſilijdata ſunt. Tenētur etiam ſi aduerſarij crederent illi in auxiliū raptoꝝ veniſſent. Et propter hocrapinam auderēt defendere. Idem quoqꝫ deillis qui pacificandi cauſa vadunt: niſi hoc ſignificent aduerſarijs. al̓s rapine vident̉ p̄ſtare cauſaꝫefficacem: cum illi timore eorū res ſuas defenderenullatenus auſi eſſent. Et dicit Monal. illum teneri inſolidum quādo alij ſine ipſo non auderentReſtitutio. vij. Fo. CCXI.vel non poſſent damnū inferre: quia tunc omnesdicūtur quaſi vnus. al̓s autē quilibet tenet̉ ꝑtedamni qd̓ intulit. Quid autē de eo cuius nomine facta eſt rapina. et dum ſciuit ratum habuit. an teneatur reſtituere? Rn̄. Monal. ſi talis ratum habuit rapinam vel furtum qd̓ eius nomine geſtum eſt: tenetur reſtituere inſolidum: quādo ꝓpter huiuſmodiratihabitionem impediūtur damnificati recuperare damna. Palpo. id eſt adulator quādo intantū laudat ſtrēnuum reputat rapientem: vel iniuſte damnificantem. ſibi ſe familiarē exhibet multūbabiliter preſumit̉ ex hoc motus fuerit ad damnificandum. vel ad non reſtituenduꝫ damnū: qd̓intendebat reſtituere. quia talis adulatio ē quidāꝯſenſus. xciij. diſt. ſi inimicus. An autem generaliter adulator teneatur reſtituere? Dici poteſt per regulam generalem: quia ſiper huiuſmodi adulationē ille damnū intulit. al̓snon facturus: tunc adulator tenet̉. al̓s ſecus. Idēintelligas de detractore vituperatore. Nam ſihuiuſmodi vituꝑationem. puta dicendo alicuieſt homo de nihilo: vel eſt homo puſillanimis.et propter hoc ille mouetur ad malū ꝑpetranduꝫal̓s non facturus. talis vituperator tenet̉ ad damnum datum. Recurſus. id eſt receptator. ſeꝫ ille apud queꝫlatet latro cum ſpolijs dūmodo habeat ſpolia inpoteſtate ſua: tenetur illa reſtituere vero domino.nec eſt crimine ꝓditionis redarguendus ſi ſpoliafurto habita reſtituat. Immo potius exequit̉ qd̓iuſticia requirit. Nec ex hoc fidem violat: quia inturpi cauſa debet fides reſcindi. Immo ſi illa reciperet animo cōſeruandi furi: vel ſibip̄i: eſſet furtiꝑticeps reus mortis ẜm legē humanā. ꝓpter qd̓neceſſe habet illa reſtituere. Quod intellige veruꝫſine ꝓditiōe ꝑſone. Et ſi īmineret aliquod periculum ſibi: vt ſi timeret ne crimen furti ſibi imponeretur. poſſet illa ꝯmittere alicui ꝑſone eccleſiaſticeſub ſigillo ꝯfeſſionis vt illa reſtituat. Concor. Ri.qui dicit ille apud quē eſt damnificantiū recurſus: ſicut ad patrociniū p̄ſtantē tenet̉ inſolidum.vel qui recipit latrones tuetur eos: vl̓ rem raptādoloſe celat: ita impedit̉ reſtitutio. omnes iſti īcaſu noſtro dicūtur receptatores et tenent̉ inſolidum. Idem dicit Monal. de his qui defenduntraptores. recipiūt eos in caſtris ſuis qn̄ huiuſmodi defenſionē vel receptionē impediunt̉ damnificati recuꝑare damna tenent̉ ad reſtitutioneꝫ.Idē dicit ſanc. Ber. de eo qui receptat res rapi habitas. cōſeruat taliter ex tali ꝯſeruatiōeres ille a dn̄o haberi poſſunt: ſatiſfacere obligatur. qꝛ talis tūc cōſeruans dat cauſam efficace̓. al̓sſecus. Et ſic in p̄dictis alijs infra dicēdis ī materia reſtitutionū recurras ad dictā regulā generalēſcꝫ an dederint cām efficacē ad tale dānū: vl̓ fuerīt: ſine fuiſſet illatū damnū vl̓ īpedita reſtō.Participās .i. in inferēdo damnū aſſiſtit coadiuuās damnificantē. ꝑticipat in p̄da. talis em̄maximā p̄ſtat fauorem. Ideo tenetur ẜm Rich.