cauſam efficace̓ ad tale damnū.Nono. Quid de prelatis qui ſubſcribunt̉ et ſigillant cedulas vſurariorū? Rn̄. ẜm Hoſtiē. ꝙ ſiprelatus non legit tenores: vel etiam ſi legit ⁊ vſura non appareat ibi: quia forte maior quātitas ibpoſita eſt ꝙ fuerit mutuata: atqꝫ ip̄e prelatus nondiligenter conſiderat: fatue facit. ſed tamen in veritate non conſentit. Si v̓o legit ⁊ percipit veritatem particeps eſt peccati. ⁊ ſi non cōmodi vſuraꝝNam ſubſcriptio in multis probationem facit einducit. extra de re iudi. cū inter vos. Idē Goff.Eſtitutio. vij. quo adraptores. Sciendum ẜm Rich. in. iiij.di. xv. ꝙ non tm̄ ille qui eſt executor dāni tenetur ad reſtitutioneꝫ: ſed etiam participātesin illo crimine tenent̉ ad reſtitutioneꝫ. Participare autem contingit nouem modis: vt infraſcriptꝭverſibus continet̉. Iuſſio. conſilium. conſenſus.palpo. recurſus. Participans. mutus. nō obſtās.nō manifeſtans.Primus dicitur iuſſio. Ille em̄ qui iubet fieriprincipalior cauſa videtur qͣꝫ exequens. vnde pͥnceps qui precipit ſubditis: vt faciant furtum velrapinam: tenetur ad reſtitutionem: niſi ille qui rapuit reſtituat. quia ille facit cuius auctoritate fit.Nec valet argumentū. nihil habet de furto vl̓ rapina: ergo nō tenet̉. qꝛ licꝫ nihil habeat: tn̄ teneturqꝛ fuit in cauſa furti vel rapine.Quid ſi pater precipiat filio: et magiſter diſcipulo. ꝙ rapiat vel furetur? Rn̄deo. ꝙ tenetur reſtituere: nec filius vel diſcipulꝰ tenent̉ obedire.¶ Quid ſi amicus precipit amico pauperi ꝙ furetur. an teneatur ad reſtitutionē? Rn̄deo ꝙ nonratione precepti: quia non habet auctoritatem precipiendi. vnde preceptum ſuum non habet vimprecepti: ſed potius interp̄tandum eſt conſilium:vbi abſqꝫ conſilio al̓s non feciſſet. Hij etiam quinon iuſſione ſed cōminatione aliquem inducuntad rapinam: tenētur inſolidum. puta cū quis verbis ⁊ modis cōminatorijs inducit aliquem ad inferendum damnū quod al̓s non dediſſet: teneturqꝛ p̄ſtat cām efficacē ad hoc.¶Conſiliū. id eſt quādo quis alicui conſuluit vtfuretur vel rapiat tenetur ad reſtitutionē. vt inſti.de ob. que ex delic. na. §. interdū. ſi ille al̓s ſine ſuoconſilio nō fuiſſet facturus ẜm Rich. ⁊ Sco. Secus ſi fuiſſet al̓s facturus. id eſt fuiſſet in firmo ꝓpoſito furandi illud: nec plus nec minꝰ fecit ꝓpterconſiliū ſibi datum. Et hec habent locum tam incōtractibus qͣꝫ in delictis quādo ꝯſilium eſt fraudulentum: vt quo ad reſtitutionē fiendaꝫ ſemperfiat diſtinctio. An al̓s eſſet facturus: vel ne. vt primo caſu non teneat̉ ad reſtitutionē: licꝫ al̓s teneat̉de crimine. Secūdo v̓o caſu teneat̉ ad reſtitutōeꝫIn alijs v̓o a delictis: ſi cōſilium nō eſt fraudulentum: nunqͣꝫ tenetur ad reſtitutionē. nec fienda eſtp̄dicta diſtinctio in hoc caſu. ſcꝫ an ille al̓s eſſet facturus: vel ne. ꝓut voluit Panor. in. c. nuper. deſen. excō. licꝫ Io. an. tenuerit oppoſitū. voluit em̄Reſtitutio. vij.ꝙ etiā ī hoc caſu fiēda foret p̄dicta diſtinctio .ſ. anille al̓s eſſet facturus: vel ne. Sed primū tene. Cōſiliuꝫ em̄ non obligat nec neceſſitat. Et ideo apudſemetip̄m debebat exꝑiri. vtruꝫ conſiliū eſſet ſibivtile. hoc etiā patet ꝑ regulam. Nullus. de re. iur̄.li. vj. vbi regula ponit̉ negatiue. ⁊ excipit̉ tm̄ quādo cōſilium fuit fraudulentū. Ratio predictoruꝫcolligit̉ ex tex. xiiij. q. j. quod precipit̉. ⁊ inſti. man..§. tua gratia. vnde poſſunt poni plura exempla.quādo quis obligat̉ ex conſilio fraudulento. vt pꝫper glo. in dicta regula. Nullus. Pone exempluꝫin contractibꝰ. puta cum ſcires eum cui mutuabāfacultatibꝰ labi: tu cauſa tui lucri. idoneū fore affirmaſti. cōſulendo vt mutuarē. quod eſt notanduꝫcontra ꝑſonas que ſepe fraudulenter inducūt ademendū ⁊ vendēdum ſui lucri cauſa. Nam tenētur de ſuo ꝯſilio fraudulēto. Item in eo qui comoefficacem dedauit vaſa vicioſa: ⁊ fraudulēter ꝯſuluit: vt ponerem vinū in eis. Et hoc fecit aīo vt deſtrueret̉ veleffunderet̉. vt. ff. como. l. in cōmodato. In maleficijs autē ſemꝑ eſt fraudulentū. Et ideo tenet̉ conſulens nō tm̄ illi cui cōſuluit: ſed etiā illi ꝯtra queꝫconſiliū dedit. Nam ſi cōſuluit occidi: homīcida ēItem ſi cōſuluit ſeruo vt fugeret vel furtum faceret: tenetur furti vel ſerui corrupti. ff. de ſer. cor. l. j.Item ſi conſuluit vt mihi fieret iniuria: tenet̉ mihi actiōe iniuriaꝝ. Idem vbicūqꝫ cadit nomē maleficij. hec notant̉ per glo. in dicta regula. NullusItē conſiliarij ciuitatum quorum conſilio epiſcopus bannit̉. vel ꝑcutitur. vel ꝑſecutioneꝫ patiturtenentur ad reſtitutionē totius damni. vt in cle. ſiquis. de pe. Item conſiliarij ciuitatum in quibusfiunt ſtatuta ꝙ vſure ſoluant̉: vel ſolute non repetantur. vt in cle. ex graui. de vſuris. de hoc tamenvide infra. Reſtitutio. ix. Item conſiliarij ciuitatum in quibus fiunt ſtatuta contra libertatem eccleſie: vltra excōmunicationeꝫ tenent̉ ad damnūquod alij incurrunt. Idem dic d̓ iniquis ſtatutisibi factis: ꝓpter que iuſticia impedit̉. et pauperesopprimūtur tenentur ad omne damnū: quod cōtingit propter illa ſtatuta: eodem modo proponētes in conſilio. Inducentes. obſeruantes. ⁊ ẜm eaiudicantes. ⁊ ſcribentes. dictantes. ⁊ illa exequentes. Et etiā officiales valentes illis obuiare: ⁊ nonobuiant.¶ Conſenſus .i. quādo quis cōſentit furi in furſcto: nec conſilio rato al̓s nō furaturo: expreſſo conſenſu ſine quo dānificatio nō fuiſſet ſecuta.¶ Quid ergo dicenduꝫ eſt de indicātibꝰ. puta deſtieltttin vinillis qui in guerris iniuſtis ⁊ ꝓditionibꝰ ſeu rapinis ſtatuūtur in aliqͦ loco: vt dato ſigno fumi: velcampane: aut alterius rei: gentes ad predā paratecurrant: ingrediant̉ ⁊ dep̄dent̉ ciuitates ⁊ caſtra.An teneant ad reſtitutionē? Rn̄. ẜm ſanc. Ber.ꝙ predicti tenentur inſolidum: quia preſtant cauſam efficacem ad tale damnū. Secundo ad reſtitutionem tenetur ille qui aliquid operatur: vt proditio vel aliquod malum perpetret̉ in ciuitate. vtputa cū ignē in aliqua domo accendit: vt cū gētesad ignē extinguēdū currunt: ꝓditio ꝯſequat̉ effectū. Aut cū vnꝰ in capta ciuitute vel t̓ra ad ſacho