cum ⁊ vinū. In alijs v̓o rebꝰ non pōt ꝯſiſtere mutuū. Rō eſt. qꝛ in mutuo trāſfert̉ dn̄ium rei mutuate. vnde dr̄ mutuū: qꝛ de meo tuū. vt. l. ij. ff. ſi cer.pe. Recipiens v̓o mutuū nō tenet̉ reſtituere ſubidēptitate eiuſdem ſpēi. qꝛ vt plurimū iſta q̄ mutuant̉ ꝯſumūt̉ vſu. ſꝫ tenet̉ reſtituere tantūdē ſub certitudīe eiuſdē valoris. l. cū qͥd. ⁊. l. vinū. ff. ſi cer. pe.Certitudo āt valoris nō p̄t hr̄i in alijs rebꝰ nō ꝯſiſtentibꝰ in nūero. pōdere vel mēſura. qꝛ īpoſſibileeēt vnū equū reꝑire eiuſdē valoris cꝰ ē aliꝰ. ſꝫ in pecunijs ⁊ alijs ꝯſiſtentibꝰ in nūero. pōdere vl̓ mēſura p̄t hr̄i certitudo. Quare āt ꝯſiſtat vſura ī histm̄: eſt qꝛ in his trāſfert̉ dn̄ium. ⁊ vſus rei nō eſt ſeꝑatꝰ a ꝯſumptōe ipſiꝰ rei. nam ipſaꝝ vſus ē eaꝝ cōſumptio. ſic̄ vinū ꝯſumimꝰ ad potu. ⁊ paneꝫ ad cibum. vn̄ in talibꝰ nō dꝫ ſeorſum ꝯputari vſus reia re ipſa. ſꝫ cuicūqꝫ ꝯcedit̉ vſus: ex hoc ipſo ꝯcedit̉res. Si qͥs v̓o ſeorſum vēdēt vinū. ⁊ ſeorſum vſuꝫvini: vēdēt eandē rē bis. vel vēderet illud qd̓ nō ēvn̄ manifeſte ꝑ iniuſticiā peccaret. ⁊ ſil̓i rōe iniuſticiaꝫ ꝯmittit qͥ mutuat vinū. aut triticū. petēs ſibiduas recōpēſatōes. vnā qͥdeꝫ reſtōem eqͣlis rei. aliam v̓o p̄cium vſus: qd̓ vſura dr̄. Quedaꝫ v̓o ſuntqͦꝝ vſus nō eſt ipſa rei ꝯſumptio: ſic̄ vſus domꝰ ēinhītatio nō āt diſſipatio. ⁊ iō in talibꝰ: ſeorſum p̄tvtrūqꝫ ꝯcēdi. puta. cū qͥs tͣdit alteri dn̄ium domꝰreẜuato ſibi vſu ad aliqd̓ tp̄s. vel ecōuerſo. cū qͥsꝯcedit alicui vſum domꝰ. reẜuato ſibi dn̄io. ⁊ ꝓpthoc hō licite p̄t acciꝑe p̄ciuꝫ ꝓ vſu domꝰ. ⁊ p̄ter hpetere domū comodatā. ſic̄ ptꝫ in ꝯductōe ⁊ locatiōe domꝰ. Pecunia āt ẜm ph̓m pͥncipal̓r inuētaeſt ad ꝯmutatōes faciēdas. ⁊ ita ꝓpriꝰ ⁊ pͥncipalisvſus pecunie eſt ipſiꝰ ꝯſumptio ſiue diſtractio ẜmꝙ in ꝯmutatōe expēdit̉. ⁊ ꝓpt̓ hoc ẜm ſe ē illicitū ꝓvſu pecunie mutuate acciꝑe p̄cium: qd̓ dr̄ vſura.Et ſicut alia iniuſte acqͥſita tenet̉ homo reſtituereita pecuniam quam ꝑ vſurā accepit. ꝙ aūt lex moſayca ꝯceſſit iudeis acciꝑe vſuram a gentibꝰ ꝑmiſſū fuit ad vitandū maius malū .ſ. ne a iudeis deūcolentibꝰ vſurā accipent ꝓpt̓ auariciā cui erāt dediti. Et addit Ul. ꝙ iſta acceptio vſure a gētibꝰ inqͣs iudei hītabāt: potiꝰ erat rei ſue recuꝑatio ꝙͣ vſura. qꝛ illa tota terra data fuit eis a dn̄o.¶ Quō āt conati ſunt aliqͥ ꝓbare ꝙ vſura nō eſſetpctm̄. Rn̄. dicebant qͥdam ſic. cū creditor mutuatpecuniam ſuaꝫ: debitor obligat̉ ei ad recōpenſan̄.exͣ de teſta. cū in officijs. gͦ ⁊ hanc obligatōꝫ p̄t creditor deducere in pactū. vl̓ ſaltem ſꝑare eiꝰ effectūſꝫ vt dictum eſt sͣ. hoc non valet. Et qͥcunqꝫ ꝑtinaciter hoc teneret eſſet hereticus. vt in cle. ex graui.extra eo.¶ Quid de legibꝰ illis que ꝑmittunt vſuras. Rn̄.breuiter non valent. quia ſunt ꝓhibite nouo ⁊ veteri teſtamento. ⁊ auctoritate dei qui eſt ſuper omnes leges. extra eo. quia in omnibꝰ. Et Bar. in auten. ad hec. C. de vſur. dicit ꝙ vere non poteſt negari quin vſure de iure ciuili ſint permiſſe. licet ꝑmitti non potuerint. nec p̄terea imperator fuit hereticus. quia ſicut Moyſes ꝓpter duriciam populi permiſit vſuras ⁊ diuortium: ſic imperator ꝑmiſit vſuras. Ille tamen leges que permittunt vſu-Uſura. j.Fo. CCLIII.ras exigi ratōne intereſſe vel more: ſtare poſſunt ſirectę intelligunt̉.¶ Utrū mutuans pecuniam ruſtico: vt laboretpoſſeſſionē eius ſit cenſendꝰ vſurariꝰ? Rn̄. Lau.ẜm magiſtrū Greg. de arimino ꝙ nō: ſi nihilominus de fructu illaꝝ poſſeſſionū dicto ruſtico ſatiſfacit: vel ei aliter iuſtū preciū tribuit oꝑaꝝ ſuarumnō obſtat ꝙ dn̄s intēdat ſibi oꝑas p̄ſtari per colonos rōne mutui. ⁊ coloni eadē rōne ip̄as exhibēt.al̓s nō exhibituri. ⁊ ſic ꝓpter mutuū dn̄s lucrū ꝑcipit ⁊ colonus ꝑdit: qꝛ hoc nō eſt verū. Naꝫ licꝫ ſicmutuātibꝰ exhibeant̉ oꝑe a colonis. ille tamē oꝑenō cedūt lucro domini: cū illas iuſto precio emat:ſed ſi quid de iuſto p̄cio oꝑaꝝ dn̄s detraheret ꝓpt̓mutuuꝫ: aut ſi p̄ter oꝑas iuſto p̄cio emptas aliqͥsalias a ruſtico exigeret: tūc eēt vſura.¶ Quero. Pone ꝙ quis mutuat pecuniā. T. vtvadat ad molendinū vel furnū ſuuꝫ: vel vt intretſcholas ſuas. al̓s nō mutuaturꝰ. an ſit vſura? Reſpōdit Io. cal. in. c. fi. extra eo. ꝙ ſi ex hoc recipit cōmodū vl̓ vtilitatē que poſſit pecunia extimari: eſtvſurariꝰ: ⁊ tenet̉ ad reſtitutionē. Et nō intelligo d̓mercēde quā accepit ꝓ labore: quā etiā acciꝑet al̓sſed de vtilitate quā hꝫ al̓s. puta qꝛ ex hoc molēdinum vel furnū vel ſchole ſue. habēt maiorē ꝯcurſum ⁊ efficitur doctor maioris fame. ⁊ hꝫ maiorescauſas p̄ manibus. vl̓ ex hoc ampliat̉ ſibi ſalariū.iſta em̄ bn̄ poſſunt pecunia extimari. videlicꝫ tantū quātū reputat ſibi vel reputare dꝫ illud cōmodū vel honorē ꝓpter hoc ꝙ. T. iuit ad molendinūvel furnū: vel intrauit ſcholas ſuas. ⁊ nō feciſſet ſipecuniā nō mutuaſſet. Et panor. in. d. c. fi. dicit ꝙtalis pecunia pauꝑibꝰ ē erogāda: qꝛ ab illis quibꝰmutuauerūt nō extorſerūt iſtā pecuniā. Alij v̓o dicūt nō irrationabilit̓ ꝙ tales nō tenent̉ ad reſtōeꝫin aliquo: ſi mutuū accipiētes ī aliquo nō ſunt danificati. ⁊ talis ablatio libertatis ꝓ nihilo extimāda videt̉ quo ad reſtōeꝫ: qn̄ ex eius adēptiōe nullū ſecutū ē damnū: in cuiꝰ recōpenſatōeꝫ reſtitutōfaciēda eſt. extra de iniur. c. fi. ⁊ iō ſi mutuo accipiens nō dānificat̉: nō ꝯmittit̉ vſura cū etiā ꝓ mutuo poſſit aliqͥd recipi qd̓ non mēfurat̉ pecunia. ⁊multominꝰ ꝯmittit̉ vſura ſi mutuū accipiēs n̄ dānificet̉: nec obliget̉ ad molēdū vl̓ ad intrādū ſcholas: ſꝫ ſolū mutuū accipiat retinēdū qͦuſqꝫ ad molēdinū mutuātꝭ moluerit vl̓ intrauerit ſcholas doctoris. Et cōiter ſic fit: vt ſcholares qn̄cūqꝫ voluerint poſſint ſe liberare ad libitū ſuū. ⁊ ip̄i ſcholareſꝓ nihilo reputāt talē adēptōeꝫ libertatꝭ. ⁊ iō minime doc. tenent̉ ad reſtōeꝫ. Idē d̓ alijs sͣ. dictis. nāin oībꝰ p̄dictis caſibꝰ vel ſilibꝰ videt̉ potiꝰ grauari ꝯditio mutuātis qͣꝫ recipiētis. Idē dic de eo quivt trahat homīes ad apothecā ſuā dat dilationeꝫſolutiōis emētibus: dū tamē ꝓpter hoc carius resſuas nō vendat.¶ Quid ſi molendinariꝰ donat mihi pecuniā vtvadā potiꝰ ad ſuū molēdinū qͣꝫ vicinoꝝ. ⁊ tamē ſialio iuiſſem tm̄ laborē habuiſſeꝫ ⁊ tm̄ de pēſiōe ſoſuiſſem. nūqͥd cōmittā vſurā? Dicit Io. an. ī mercu. ſuꝑ regula pctm̄. ꝙ nō: cū vſura materialit̓ generet̉ de ip̄o mutuo. hͦ aūt nullū mutuū int̓nenit.