Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXXIXv
Einzelbild herunterladen
 

ſe fauum mellis. quia iſta alia ꝑmittebant̉ anteeuangelium: tꝑe ꝑfecte diſcipline ſunt elimīata.xxvj. q. ij. §. his ita. illa illo tꝑe licita erant: fiebant aucͣte diuina. vn̄ facientes excuſabant̉ a ſortilegio ſic̄ a rapina. xiiij. q. v. dixit. ab homicidioxxiij. q. viij. occidit. ab adulterio. extra de diuor.c. gaudemꝰ. Item eſt alia. qꝛ priuilegia paucoꝝ faciunt legem cōem. vt. xxvj. q. ij. exemplo.Nota tn̄ glo. ſingularē. xxvj. q. ij. in ſumma. dic̄ q̄dam ſunt ſortes licite. q̄dam illicite. Illiciteſunt fiunt magicas incantationes. vel fiuntad exercendas vanitates vel fiunt ad inqͥrendūaliqua occulta. Licite v̓o dicunt̉ fiunt neceſſitatis: vt ſi ꝯtentio eſſet de electione aliquoꝝ: eētꝑitas vtrinqꝫ in omnibꝰ. Exemplo Mathie pn̄tfieri ſortes. vt in. d. c. exemplo.. q. v. liceat.Cum em̄ ſuꝑeſt humanū auxilium: tūc recurrere poſſumꝰ ad diuinū. xxij. q. ij. querit̉. Et in dubijs ẜm leges ad ſortes recurrit̉. vt. ff. de iudi. ſꝫambo. C. co. del̓. l. fi. in pͥn. Aug. dixit qͥbuſdamcum ciuitas eēt obſeſſa dubitaret clerus deberent fugere manere: ſorte illud eēt dirimendūhec glo. Et dicit Io. de ſan. ad hoc ſors ſitlicita tria reqͥrunt̉ .ſ. publica cōis vtilitas. irrefragabilis neceſſitas. vt .ſ. auxilium humanumpoſſit ſubueniri. al̓r em̄ eſſet tentatio dei. Tercio.ꝯcors vnanimis or̄o. d. c. non exemplo. vbi dr̄. ſi neceſſitate aliqua ꝯpulſi deum putant ſortibꝰ exemplo apl̓oꝝ ꝯſulendum. videāt hoc ipſos apl̓osnon niſi collecto fratꝝ cetu p̄cibꝰ ad deum fuſisegiſſe. Nota etiam Panor. in. c. fi. exͣ eod̓. ſortesnullomō pn̄t interuenire in tractatu electōnis. qꝛpoſſet aſſumi indignus: cum ſors poſſet ſuꝑ eumcadere. Item ſortem tentat̉ deꝰ. Et intellige hocẜm doct. in electionibꝰ ad officia eccl̓iaſtica. Secꝰaūt inter laicos quo ad tꝑalia. qꝛ vſus ſortisreꝑit̉ in illis ꝓhibi tus. exqͦ tantū ſe ſubijciunt fortune. Et ita in multis locis faciunt laici. eligentesofficiales ballotas. Melius tn̄ puto abſtinendūqꝛ militant rōnes ſuperius allegate. vide hoc.Elęctio .j.Qui dicunt̉ ſortilegi. Rn̄. ẜm Di rec. Sortilegiſunt qui ſub nomine ficte religionis per quaſdamquas ſanctoꝝ ſeu apl̓oꝝ vocant ſortes. Aut quarumcūqꝫ ſcripturaꝝ inſpectione: futura ꝓmittūt.xxvj. q. j. c. j.Quot ſunt ſpēs diuinatōis ſeu ſortilegioꝝ. genus diuinatōis a perſis ortum habuit. Ettuor ſunt eius genera ſicut quatuor ſunt elemēta.Fit em̄ diuinatio in terra geomantia vocat̉. a geos qd̓ eſt terra. manthos qd̓ eſt diuinatio. Scd̓oſit in aqua. Et hec ydromantia vocat̉. ab ydor qd̓eſt aqua. Tercio fit in aere arimātia appellat̉ abaere. Quarto fit in igne vocat̉ pyromātia. a pyrqd̓ eſt ignis: omnes diuini dicti ſunt. qͣſi deo pleni. qꝛ diuinitate ſe eſſe plenos ſil̓ant. Hoꝝ aūt diuerſa ſunt noīa. Nam qͥdam arioli vocant̉. eocirca aras ydoloꝝ nepharias p̄ces emittūt: indern̄ſa accipiūt. Quidam auruſpices dicunt̉ qͣſi horaꝝ inſpectores. qꝛ dies horas in negocijs agen-Sortilegiumdis oꝑbꝰ cuſtodiūt. Quidam augures dicunt̉.qui volatus auium intendunt aliaqꝫ ſigna reꝝ velobẜuationes in ꝓuiſas hominibꝰ occurrentes obſeruant. Alij aſtrologi dicunt̉: eo in aſtris augurant̉. Iſta tn̄ ſcientia ẜm Io. an. Panor. in ſeeſt mala nec ꝓhibita cum ſit vna de ſeptem artibꝰEt iura p̄miant has ſciētias. l. j. ff. de va. extraor.cogni. Tn̄ ex eius occaſione homines incidūt inydolatriam. qꝛ credunt ſuꝑceleſtia dare neceſſitatēhominibꝰ. tn̄ ſi volūt p̄dicere ea cauſant̉ ex corpibus ſuꝑceleſtibꝰ. vt eclipſim lune vel ſolis. vel ſiccitatem. vel hn̄dantiaꝫ frumenti non peccant. autvolunt p̄dicere caſus fortuitos hominum certitudinaliter hoc aſſerentes: p̄ſertim in his que depēdent a libero arbitrio. tunc peccant. De iſta materia ſortilegioꝝ videsͣ. Confeſſor .j. Quidam etiadicunt̉ genetalion ꝓpter ꝯſiderationes naturaliuꝫdieꝝ. Item non damnant̉ ruſtici medici qui ſeruant temꝑa ad ſeminandum vel incidendum ligna. ad medicandum. minuendum. ſimilia.de quibus certa manifeſta ratio reddi poteſt ẜmnaturam. xxvj. q. ij. illud. Prohibent̉ tamen omnes ligature ſuperſtitiones remedia que medicoꝝ diſciplina ꝯdemnat. Similiter imp̄cationes caracteres multa alia que in dicto ca. illud. continent̉ expreſſe. Item ſi quis ſymbolum orationem dominicam ſcribit in carta. vel ponit ſuꝑ aliquem infirmum ad hoc vt deus tm̄ in hoc honoIii Troſiraperet̉: non reprobat̉: dummodo nulla alia ſuperſtitioſa obſeruantia miſceat̉. xxvj. q. v. non liceat.ẜm Monal. Item ex hoc dicunt quidam nonſunt reprobanda breuia que fiunt in aſcenſione.cum non contineant niſi verba euangelij. ſed ſuperſtitioſum eſt ſi credat̉ minus habeant efficacie ſi ſcribantur poſt lectum euangelium. aut poſtmiſſaꝫ. aut alio die qͣꝫ ſi ꝓferunt verba euāgelijque ibi continent̉. Illa tamen breuia in quibꝰ ſcribunt̉ quidam caracteres quedam nomina inutuit ꝯtamintōꝫ htraſitata. quaſi nomina dei ineffabilia. in quibus dicitur quicunqꝫ ſuper ſe portauerit iſtud breue nonlitas qͣꝫ doloſitas deduarpericlitabitur. vel ſic ſic. aut illud. aut illud bonūſibi eueniet. ꝓculdubio reprobanda ſunt nec portanda. peccant qui ſcribunt ea. aut portant. autabat̉. ex de of or. l.donant. aut vendunt. aut portanda docent. niſiadeo fuerint ſimplices ignorātia debeat eos excuſare. que excuſat ſi ſuꝑ hoc fuerint admonitihec Monal.Quid de carminantibꝰ vel carminatoribꝰ. quicarminant infirmos vel pueros vel animalia.quid peccent mortaliter. Reſpond̓. ẜm Monal.Si nil ſuperſtitioſum dicunt. vel docent. aut faciunt. ſed tm̄ vtunt̉ licitis precibꝰ adiurationibusſicut per paſſionem crucem ſimilia: non eſt dicendum peccent mortaliter. niſi talia fecerinpoſt ꝓhibitionem ab eccleſia ſibi factam. Sꝫ dicēdum eſt ꝓhibendi ſunt viri mulieres a talibꝰquia multa inutilia ſuꝑſtitioſa ſolent admiſceri.niſi forte ſit ſacerdos religioſus diſcretus. autetiam laicus. ſiue vir. ſiue mulier excellentis vite probate diſcretionis. qui fuſa oratione ſuper