Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

intereſſe. Al̓s contractus non eſſet licitus. Et hocfacit ad limitatōꝫ aliquaꝝ queſtionum poſitaꝝ..ꝯſura j.Uigeſimoqͥnto. Pone. mutuat qͥs in venecijsc. vt exīde. cxx. recipiat in cipro hoc pacto ſi iſtac. vel merces ex eis empte in mari vel in terra periclitent̉. teneat̉ reddere niſi. l. Si v̓o no ꝑiclitēt̉denarij vel mercatōes: teneat̉ ad p̄dicta. cxx. Rn̄.Hoſti. ꝯͣctus eſt vſurariꝰ: qꝛ aut recipiens expēdit pecuniā illam in mercibꝰ: aut. Si mutuans vult lucꝝ iſte facit: qd̓ oīno iniuſtū eſtSi expendit. tūc certum eſt merces ex pecuniaiſta empte ſunt ipſiꝰ mutuū accipientꝭ. in cuiꝰ dn̄ium pecunia ipſa tranſierat. ſic ſeq̄ret̉ mutuans vellet lucꝝ factum ex re ſua: qd̓ oīno illicitum eſt. Con. Ray. Uigeſimoſexto. Pone. recipit qͥs pecuniam vl̓tra mare vehendam ibi reddendam certo ſibip̄cio ꝯſtituto. Nunqͥd ꝯmittat̉ vſura.. ẜm Inno. ex de vſur. c. fi. non eſt vſura ſiue in ſe recipiat periculum portat eam: ſiue. qꝛ oꝑaꝝ ſeu cuſtodie locatio eſt. Idem Hoſti. Nec ob. d. c. fi. qꝛnon eſt idem caſus: qꝛ receptum vltra ſortem: dein. d. c. fi. dr̄. mutuum directe ꝯcernit qd̓ ꝓhibeturLuce. vj. ſꝫ hic ſic. qꝛ non ꝓpter mutuum: qd̓ ibinon eſt: ſꝫ ꝓpter ſecuritatem factam lucrū accipit.Dicit tn̄ Inno. vbi non acciꝑet precium tm̄ vtportet. ſed negociator mutuo dat eam. vt cum illanegociet̉ tunc eſſet vſura. quia pecunie nullus eſtfructus ſi teneatur in archa. nec deterioratur in Uigeſimoſeptimo. Pone qͥs tradat. c. mercatori: ſic in mercādo: capitale currat ad periculum ipſiꝰ tradentis. ita quicqͥd mercando. velalio inculpabili ꝑdat̉: ꝑdit̉ creditori ipſiꝰ capitalis. lucꝝ aūt eſt fixum. in tali caſu certum eſtmercator cui capitale traditum eſt emit totum futuꝝ lucꝝ capitalis p̄dicti tanto p̄cio quantumbabilitas futuri lucri cum vtilitate ꝓpria pōt rōnabiliter extimari. Talis qͥdem ꝯͣctus ẜm quoſdameſt illicitus. Tn̄ ẜm Gir. ol. licite pōt fieri. Et hocmultiplici rōne. Primo rōne periculi. Nam in tota mercatione fiēda ex hoc capitali: capitale ad periculum tradentis currit. Secundo. rōne lucri. qꝛtotum lucꝝ qd̓ ꝓuentuꝝ extimat̉ ꝓbabilit̓ aliquēvalorem hꝫ. pōt aliquo p̄cio iuſto extimari. perꝯn̄s etiam iuſte vendi. Tercio. rōne damni vitandi. qꝛ iſte dat ſuum. ꝓprium capitale. iuſte pōt exinde exigere intereſſe. Idem ptꝫ a ſimili. Pone em̄ aliqͥs tradat alicui equum ſuum ad ſeptimanaꝫſub p̄cio ꝯpetenti: vt ꝯducat in p̄lijs alijs neceſſarijs ſuis. Tandem ille cui equus traditus eſtemit totum futuꝝ lucꝝ annue ꝯductiōis eqͥ. Sic̄em̄ hic licite emi pōt: ita ibi. credo igit̉ rōne ꝯͣctus nulla ꝯmittat̉ vſura: niſi hoc fieret in fraudem vſuraꝝ: ita illud capitale eſſet vere ẜmrem traditaꝫ capitali: ſꝫ potiꝰ mutuo. ad vſurarium lucꝝ. Uigeſimooctauo. Pone mercator qͥdam mittit mare: ſeu terram aliquas mercantias: nolens totaliter periculo ſe exponere q̄rit aliquemSocle tosde predictis mercibꝰ faciat ei ſecuritatem: vicꝫ ſialiquo caſu ꝑdant̉ de p̄dictis omnibꝰ ſatiſfaciat exhmōi aūt ſuſcipiens periculum tale cum mercatore ꝯuenit manualiter reciꝑe aliquas pecuniaslibet. c. valoris ipſaꝝ mercantiaꝝ. Querit̉ vtꝝ talis ſecurans poſſit inde licite reciꝑe tale lucꝝ. Breuiter dicendum eſt ſic. exꝑientia teſte ex tali ſecuritate reſultat ꝯͣmune bonum. vtilitas maxima reipublice. Item iſte ꝯctus videt̉ eſſe ꝯͣctus locationis. qꝛ mittens merces illas qͣi locat ipſaꝝductōꝫ illi ſecuranti vltra mare ſuo ꝑiculo eqͣmercede. ſꝫ certe qd̓ dat̉ locato merces eſt: nonvſura.Uigeſimonono q̄ro. an licitus ſit ꝯͣctus. P. tradit. I. centum ad fideliter oꝑādum in ſua arte velmercantia cum pacto in fine anni totam recipiat ſortem cur: tribꝰ ꝑtibꝰ lucri. ſi qd̓ lucꝝ fuerit factum. deductis tn̄ prius expenſis extimationibꝰlaboris ipſius Io. Et ecōuerſo ſi damnum euenerit in mercantia vel arte vult ſentire detrimētumtrium partium Io. iiij. ꝑtis tm̄ ſentiat. Rn̄. ſan.Ber. non. qꝛ ſi ꝯtingat talem pecuniā ſiue merces emptas ex illa diuino iudicio ꝑiclitari: ip̄e Io.ſentiret damnum qͣrte ꝑtis: qꝛ quicqͥd ꝯtingat:ta ꝑs ſortis ipſi petro reddenda eſt. ꝓpt̓ea quicqͥdipſe. P. ꝯſequit̉ lucri de illa quarta ꝑte que ſubiacet eius periculo: vſurarium eſt. Quod aūt recepit de tribꝰ ꝑtibꝰ que ꝑtinent ad eius periculum:licitum eſt. Erit igit̉ talis ꝯͣctus licitus. ſi addat̉ inpacto ſi aliqd̓ damnum ſine culpa ipſiꝰ Io. euenerit ad ip̄m Pe. integralit̓ ꝑtinebit: nihilominus tale damnum Pe. a dicto Io. non tenebit̉ acceptare niſi Io. iuridice ꝓbauerit. Et no. declaratione p̄dictoꝝ ſan. Ber. in multis caſibꝰ ſupͣpoſitis ſimilibꝰ fuit in opinione ponens aliquam quantitatem pecunie in ſocietatem ad hocvt caſus ſit licitus oportet retineat in ſe periculum totius capitalis. Sꝫ vt dictum eſt. glo. xiiij.q. iij. in. c. pleriqꝫ. eſt in ꝯrium. que vult pōt fieriꝑactum in ꝯͣctu ſocietatis periculū capitalis ſitꝯmune. Et hoc etiam ſentit Panor. in. c. vr̄as.dona. inter vi. vx. Et dicendum ſi tale pactum fiat taliter. medietas currat ad periculumyui tu. Nec eſtibi rerecipientis erit licitum. qꝛ ſi in fine ſocietatis nihilinueniret̉ niſi capitale ſolum. tūc diuideret̉ ẜmpactum factum eſt de periculo. qꝛ ideꝫ pactum qd̓factum eſt de damno intelligit̉ etiaꝫ de lucro ecōuerſo. vt inſti. ſocio. §. illud. dictū eſt. q. xvij. ſequunt̉ ꝯmuniter doc. Si aūt tale pactum nonſit factum: capitale totum in fine erit tradentis vtdicit ſan. Bern̄. intelligit talem eſſe vſurariumꝙͣtum ad lucrum illiꝰ partis que non ſubiacet periculo. ſi tale pactum faciens intendit in fine ſi nihil aliud eſſet niſi capitale: ipſum totum hr̄e.Trigeſimo q̄ro. qualiter diuidet̉ ſocietas ſi nihil inter ipſos eſt ꝯuentū exp̄ſſe. Rn̄. ẜm. d. Ang.ſic eſt diuidenda. Si totum ſocietatis eſt. ccc. ego poſui. c. primo extraham illa. c. poſtea reſidua.cc. diuidemus inter me eum poſuit oꝑas. Itatn̄ plus ſocietati ꝯtulerit. vel pecunie. vel oꝑe.vel induſtrie. plus habeat. vt. l. ſi non fuerint.. l.