Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXXv
Einzelbild herunterladen
 

Seruus. ij.inſti. de iure ꝑſo. §. ſerui autē. Itē ſunt aliqͥ ſerui.qꝛ ius ciuile eos in penā ſubijcit ſeruituti. vt libertus ꝓpter ingratitudinē. Itē iure canonico raptormulierꝭ: efficit̉ ſeruus rapte. Itē deferētes auxiliūſaracenis: efficiunt̉ ſerui capientiū exͣua. Bonifacij. viij. Sunt alij ſerui magis largo dicti:vt aſcripticij ſiue originarij qd̓ idē eſt .ſ. qͥdā hoīes ita aſcripti ſt̓ terris colendis pn̄t a culturarecedere ſine dn̄oꝝ voluntate: nec pn̄t vendi ſinegleba nec gleba ſine illis. Et dicunt̉ aſſcripticij. qꝛaſcripti ſiue deputati ſunt ad culturā originarij:qꝛ a ſuā origine tales ſunt. Hi etiā ſerui qn̄qꝫ coloni dicunt̉. Iſti tn̄ ꝓprie ſerui ſunt nec repelli debent a legitimis actibꝰ niſi ad ordines debētadmitti. vt di. liiij. qͥs aut leges. Cuiꝰ ꝑentis cōditionē filiꝰ debeat ſeqͥ. Rn̄. ẜmglo. in. c. j. de con. ſer. ꝑtus ſeqͥt̉ ventrē. lꝫ Guil.naſo. teneat ꝯͣriū dicēs filij nati ex legitimo matrimonio ſequunt̉ patrē. vt in. l. legitime. ff. deſta. ho. qͣſi velit ꝑtus ſequat̉ cōditionē ventris.vbi nullum p̄ceſſit mr̄imoniū. Sed doc. in. d. c. j.cōiter ſequūt̉ glo. hec panor. ibi. Idē Tho. in. iiij.vbi dicit ꝓles in libertate ſeruitute ſequit̉ matrem. qꝛ ꝓles hꝫ a patre complemētū formale. ſꝫ amatre ſubſtātiā corporis. Seruitꝰ aūt eſt conditiocorporalis: ſeruus ſit qͣſi inſtrumētū dn̄i in operando. Sꝫ in alijs ꝑtinēt ad dignitatē ē formarei ſequit̉ patrē. Sicut in honoribꝰ. muneribꝰ. municipijs nobilitate hmōi. In qͥbuſdā tn̄ terris iure ciuili regunt̉. ꝑtus ſequit̉ deteriorē cōditionē vt ſi pr̄ ſit ſeruus ꝙͣuis mater ſit libera erūtfilij ſerui. Non tn̄ ſi poſt ꝑactū mr̄imoniū pr̄ ſe inſeruū dedit: nolente vxore ſil̓r ſi ſit ecōtrario. Siautē vterqꝫ ſit ſeruilis cōditōis ꝑtineāt ad diuerſos dn̄os. tunc diuidant filios. ſi plures ſunt vel ſivnꝰ tm̄: vnꝰ alteri recompēſabit de p̄cio. accipietnatū in ſui ſeruiciū. tn̄ eſt credibile talis conſuetudo poſſit ita rōnabilis ſicut illud qd̓ multoꝝ ſapientiū diuturno ſtudio determinatū ē. Etnota. ẜm leges ſiue mr̄ fuerit libera ſolū qn̄ concepit vel ſolū qn̄ peperit vel etiā medio tꝑe: ſufficit ad libertatē ꝓlis. vt. ff. de ſta. ho. l. ſeruoꝝ. Qualit̓ liber patit̉ ſe venūdari fit ſeruus.Rn̄. ſex reqͥrunt̉. Primuꝫ ſit maior. xx. ānis. vtC. de li.. l. ſi miniſteriū. Scd̓m intēdat p̄ciumꝑticipare. vt. C. de li.. l. ideo. Terciū in veritate ꝑticipet. vt. ff. ad li. ꝓcla. li. l. j. Quartū emptor credat ip̄m ſeruū eſſe. vt. ff. de li.. l. lib̓tis. Quintū vt ille vendit̉ ſciat cōditionē ſuam.Sextuꝫ venditor ſciat ip̄m eſſe libeꝝ. ff. ad li.ꝓcla. lꝫ. l. iiij. Si aliqͥd iſtoꝝ deficiat: iure cōi reuocat̉ in ingenuitatē. Sed ſi nihil deficiat etiā poſtea ſi manumittat̉ fit ingenuus. ſꝫ libertus. vtff. de ſta. ho. l. liber. niſi reddat dn̄o p̄cium. ff. ſiinge. ma. l. ij. Qd̓ tn̄ p̄ciū dn̄s inuitus cogit̉ ſuſcipere ẜm quoſdā. Qualit̓ ſerui efficiant̉ liberi. Rn̄. ẜm Ho. multis modis. vno manumiſſionē. Itē ſi ſeruūlanguidum dn̄s expoſuit vel ei alimēta negauit.Itē qn̄ aliqͥs vendit ancillā ne ꝓſtituat̉ emptorfacit ꝯͣ: fit libera. Itē ſi ſeruus pilleatꝰ incedit antecadauer dn̄i defert̉ ad ſepulturā. Itē ſi poſtqꝫlata eſt ſnīa ꝯͣ illū dicebat̉ ſeruus: dn̄s poſteaipſo p̄ciū recipiat. Itē ſi dn̄s ancillā in mr̄imoniocollocauit: ſcribēs ea dotē. Itē ſi ſeruū appellauit filiū actis interuenientibꝰ qͣſi in figura iudicij.Itē ſi dedit ſeruo inſtrumentū qd̓ ſeruitus eiusꝓbabat̉. alijs caſibꝰ habent̉. C. ex qui. ca. ſer p̄cio li. ac. totū. Ite ſi iudeꝰ xp̄ianū mancipiūemerit. extra de iudeis. c. fi.Eruus. ij. Quo ad ordinationē. Nullꝰ ſeruus ſiue pͥuati ſiueeccleſie ordinari dꝫ niſi prius manumittatur. di. liiij. c. j. ij. et. iij. Et eſt ſeruilis vilitas:atqꝫ clericalis dignitas. di. liiij. admittunt̉. Et hocveꝝ eſt in omni genere ſeruoꝝ: etiā de qͥbꝰ habesſupra. c. ꝓximo.Infra qd̓ tp̄s poſſit dn̄s ſeruū ordinatū reuocare. Rn̄. ẜm Ray. reuocari poterit infra ānū a tꝑeſcientie dn̄i. Idē Gof. Ho.Pone ſeruus ordinatꝰ fuit: reſtitutꝰ ē dn̄oſuo. nunqͥd licebit dn̄o inijcē manꝰ in. Rn̄. ẜmInno. no. Al̓s incideret in canonem. xvij. q. iiij. ſiquis. Sed nec tali ſeruo licebit ꝯͣhere mr̄imoniū.alijs autē priuilegijs clericalibꝰ gaudebit. extrade cle. cōiu. c. Ioh̓es. Idē in omni genere ſeruorūliiij. di. frequens.Eruus. iij. quo ad matrimoniū. Utrū ſeruus ſine ꝯſenſu dn̄ipoſſit mr̄imonium ꝯͣhere. Rn̄. ſic. vtexͣ eo. c. j. vbi habet̉ ſeruus etiā ꝯͣdicēte dn̄o ꝯͣhere pōt matrimoniū. ſꝫ ꝓpter hoc liberat̉ a ſeruicijs domino debitis.Pone dn̄s aliqͥd p̄cipit ſeruo cōiugato. eotꝑe vxor petit debitu vel ecōuerſo. Hoſti. dicit.aūt ꝯͣxit volūtate dn̄i tenet̉ pͥus obedire vxori ad neceſſaria impendenda. qꝛ exqͦ dn̄s ꝑmiſitmr̄imoniū ꝯͣhi videt̉ aſſenſum p̄buiſſe acceſſorijsad ip̄m matrimoniū. vt in. c. p̄terea. de of. del̓. Siv̓o dn̄s ꝯſenſit. debet pͥus obedire dn̄o: niſi timeatur de incōtinentia. Quid ſi cōiuges .ſ. ſerui habeāt diuerſos dn̄osdiuerſaꝝ regionū: ita pn̄t ꝯuenire ad officiūconiugale. Rn̄. ẜm Goſ. vt euitet̉ fornicatōis maͣcoget̉ eccleſiā alter dn̄oꝝ vendere alteri volentiemere vel ſi neuter vult emere: cogant̉ vende̓ cuilibet exͣneo in ꝓuincia cōſerui vel venalē exponē. ſi nullus appareat emptor emat eccleſia. Quid ſi dn̄s ſeruuꝫ cōiugatū vult vendē in remotā regionē. Rn̄. ẜm. ꝓhibēda eſt talis venditio. ſꝫ cogi dꝫ dn̄s alij vendē ei bonas cōditōesafferēti. Intereſt em̄ reipublice ne qͥs re ſua malevtat̉. vt inſti. de his ſt̓ ſui vel ali. iu. §. pe. Sed etHo. addit ſi mr̄ioniū fuit factū ſine licētia dn̄i habeat in alio loco iuſtū emptorē: poſſet euntvendē in ręmotis. Aliter dꝫ hoc facere.Imonia. j. communiter. Symonia cōiter diffinit̉ ē ſtudioſa voluntas emēdi vel vēdendi aliquid