Preſcriptionoꝝ. ſiue priuata ꝑſona. ſiue eccleſia contra eccleſiam p̄ſcribat. xvj. q. iij. §. quas actiones. Excipiturromana eccl̓ia ꝯͣ quam non p̄ſcribit̉ niſi ſpacio. c.annoꝝ. exͣ eo. cum vobis. ⁊ Zab. intelligit noīe romane eccl̓ie de eccl̓ia lateranenſi.¶ Quid ſi poſſedi rem tuam te pn̄te ꝑ. v. annos.⁊ de inde te abn̄te ꝑ alios. v. Rn̄. nō eſt ꝯpleta preſcriptio. Sꝫ ſicut duplicat̉ decenniū vbi nullo tꝑefuiſti pn̄s: ſic te abn̄te dꝫ duplicari qͥcqͥd de decennio reſtabat. vt. C. de p̄ſcrip. lon. tem. autentica ꝙſi in qͥbuſdam.¶ Que exigant̉ in preſcriptione canonica. Rn̄. qͣtuor .ſ. bonafides. iuſtus titulus. ꝯtinuata poſſeſſio. ⁊ quartum. ꝙ res ſit p̄ſcriptibilis. Primum dr̄bonafides. ⁊ hoc eſt generaliter veꝝ: ꝙ ẜm canones bonafides preſcribentis neceſſaria eſt. ſiue deſpūali iure agat̉. ſiue ciuili. exͣ eo. vigilanti. ⁊. c. fi. ⁊xxxiiij. q. ij. ſi virgo. ⁊ requirit̉ bonafides: non ſolum ab inicio ſꝫ etiam in qualibet parte p̄ſcriptionis. vt. d. c. fi. ⁊. c. vigilanti. Scd̓m autem leges requirit̉ bonafides in p̄ſcriptione. x. vel. xx. annoꝝ.vt. C. de preſcrip. lon. tem. auten. malefidei. Sꝫ inp̄ſcriptione. xxx. vel. xl. annoꝝ nō requirit̉. xvj. qiij. §. poteſt. ⁊. d. c. vigilanti. ⁊. C. de p̄ſcrip. xxx. vl̓xl. an. l. cum notiſſimi. ⁊. l. ſi quis emptōis. niſi velis dicere leges illas eſſe correctas. extra eo. c. fi. Sꝫcut eſt rei veritas. Et ẜm. v̓ v̓. vbi reqͥrebat̉ bonafides: ſufficiebat eaꝫ tantū ab inicio habuiſſe vt indic. §. poteſt. ⁊ in. d. l. cum notiſſimi. que ꝓpter periculum animaꝝ non habet locum. Et ſi aliqͥ docto. videant̉ dicere ꝙ preſcribatur debitum ſpacio. xl. annoꝝ. etiam ab eo qui ſciebat ſe debitorempoteſt intelligi verum quando ex hac ſcientia nonconſtituit̉ malefidei. puta. qꝛ ex rōnabili cauſa cogitabat creditorem ſibi remiſiſſe: non petendo periam longum tempus: cum potuiſſet petere ſi voluiſſet. ſꝫ in dubio remittere non preſumit̉: niſi examicicia. vel parentela. vel alia coniectura aliudoſtendat̉: cum nemo extimet̉ rem ſuam iactare. ff.de ꝓba. l. cum de indebito. Item iuris ignorantianon facit aliquem bonefidei poſſeſſorem: vt ſi qͥscredat pupillum vel illum qͥ curatorem habet poſſe rem ſuam alienare ſine tutoris vel curatoris arctoritate. ff. de vſuca. l. nunꝙͣ. ẜm Ray. glo. eius ⁊Oldri.¶ An autem malafides tradentis noceat ipſi accipienti. dicit Direc. li. ij. ꝙ in p̄ſcriptione. xxx. velxl. annoꝝ non nocet. d. §. poteſt. ⁊. d. l. ſi quis emptionis. Secus in preſcriptione. x. vel. xx. annoꝝ.nam tūc malafides venditoris. ſeu principalis auctoris nocet. vt in auten. malefidei. sͣ. all̓. Item qn̄res fuit furto. vel vi poſſeſſa: niſi redierit poſtea inliberam poteſtatem domini. al̓s autem malafidesauctoris nō nocet preſcribenti. vt inſti. de vſucap.§. furtiue. cum ſe. Item ſi quis habeat conſcientiam dubiam non videt̉ bonefidei. qꝛ hec eſt bonafides ꝙ recipiens credat tradentem eſſe dn̄m. velhabere ꝓbabiliter ius alienandi .ſ. ꝙ ſit ꝓcuratorvel tutor. vt dictum eſt ſupra: niſi fuiſſet dubiumſcrupuloſum ⁊ non rationabile. quia ſi ei non conſentiatur: non obſiſtit bonefidei. vt extra de ſen.Fo. CXCVI.ex. inquiſitioni.Et Direct. ad predicta querit. Pone. quis dubitat an̄ res ſit ſua. ⁊ habet iuſtam cām dubitationis. Reſpon. ꝙ adhuc dicit̉ bonefidei. qꝛ hoc caſupreſcribit. licet habeat ꝯſcientiam dubiam. qꝛ neſcit adhuc an ſit aliena. Debet tamen inquirere abalijs diligenter de re illa. vt ſic perueniat ad veritatem. ⁊ ſi inuenerit rem illam eſſe alienaꝫ: ſtatim reſtituat. Idē glo. in. c. fi. exͣ eo. Idē tenet Bar. in. l.naturalit̓. ff. de vſuc. d. ꝙ talis a pͥncipio nō p̄ſcriberet. qꝛ nō hꝫ bonamfide̓: lꝫ nō hēat malāfidē. ſꝫtalis defectus ſuperueniens nō extinguit vſucapionem. quia requirit̉ ꝙ firmiter credat ſe malefidei poſſeſſorem. allegat Inno. in. d. c. fi. ſꝫ glo. in. c.qm̄ frequenter. §. ꝙ ſi ſuꝑ. vt lite non ꝯtem. in v̓.reẜuata. ſentit ꝙ dubitans non p̄ſcribit. Sed panor. in. d. c. fi. ſaluando opinionem glo. ibi quamdicit eſſe ꝯmunem: adducit tex. optimū in. c. ſi virgo. xxxiiij. q. ij. vbi dicit̉ ꝙ bonefidei poſſeſſor rectiſſime quiſqꝫ dicit̉ ꝙͣdiu ſe poſſidere ignorat alienū: cum v̓o ſcierit nec ab aliena poſſeſſione receſſerit: tunc malefidei ꝑhibet̉.¶ Quid ſi quis temꝑe p̄ſcriptionis habuit ꝯſcientiam leſam: poſtea incipiat hr̄e non leſam: nunquid ꝑ hoc eſt interrupta p̄ſcriptio. Reſpon. Dir.ꝙ non: quia erronea fuit ꝯſcientia: vnde eam debet deponere. extra de ſy. ꝑ tuas. hec no. glo. in. d.c. fi. Idem Inno. Uin. ⁊ Phi. ſꝫ Hoſti. tenet cōtrarium. ſꝫ Bar. in. d. l. naturaliter. ſequit̉ opinionem Inno. d. ꝙ ad hoc vt ſuꝑueniens malafidesinterrumpat p̄ſcriptionem: oportet ꝙ ſuꝑueniatirreuocabiliter. ſi em̄ in medio temꝑe putaui remalienaꝫ. poſtea melius informatus putaui eaꝫ meam: illa malafides que fuit illo medio temꝑe: vſucapionem nō impedit ẜm ꝙ etiam iura ciuilia volunt. Sed Panormi. in. d. c. fi. tenet ꝙ per ſuperuenientiam malefidei fuerit conquaſſata preſcriptio. hoc ꝓbat per dictum ca. fi. qd̓ dicit oporterevt preſcribens in nulla parte temporis habueritconſcientiam rei aliene. facit ad hoc. d. c. ſi virgo.nec poteſt dici ꝙ conſcientia fuerit erronea. immoiuſtiſſima cum habuerit concurſum cum veritatenam ſi fuiſſet ſua non eſſet opus preſcribere. ⁊ poſſet attentari ꝙ ẜm canones iſte talis nunꝙͣ preſcribere poſſit. per. d. c. fi. vel ſaltem oportet dicere ꝙincepit p̄ſcribere a tꝑe quo ꝑ legitima indicia ſuꝑuenit bonafides.¶ Utrum ille qui ꝯpleta p̄ſcriptione incipit hr̄emalam fidem teneat̉ reſtituere. Theo. dicūt ꝙ ſicquia ſcit ꝙ res ſua non eſt: ⁊ non dimittit̉ peccatum ⁊cͣ. Et nullus numerus defendit annoꝝ. Canoniſte v̓o tenent ꝯtrarium: qm̄ non eſt iam aliena. īmo ſua ⁊ iuſte eam poſſidet: quia iure. xiiij. q.iiij. qͥd dicam. nam iura faciūt hoc meū. hoc tun.viij. di. quo iure. Item ꝯditor canonis vl̓ legis poteſt mihi dare rem alienam ⁊ tutus ero. ff. de euic.lucius. C. de quadri. p̄ſcrip. bene a zenone. Multo fortius potuit inducere hanc p̄ſcriptionē in odium negligentium. Et hec opinio eſt tenenda. cuꝫex legitima cauſa hoc ſit inſtitutū. Si quis tn̄ haberet ꝯſcīam in ꝯͣriū: ⁊ nō poſſet eā deponē. tenet̉kk iij