riorum. Querit̉ an ſit obligatus ad obſeruandumqd̓ ꝓmiſit? Rn̄. ẜm Panor. in. c. ſi v̓o. extra eo. ꝙaut metum paſſus nō habuit animū ſe obligandet tunc nō indiget quo ad deum abſolutōne. qꝛ deus iuramentum accipit ꝓut ex corde ꝓcedit: vt inc. humane aures. xxij. q. v. Peccauit tn̄ iurādo. qaſſumpſit nomen dei ſine effectu. Erit tn̄ peccatūveniale ⁊ forte hoc ꝓcedit ſolum in homīe ꝑfecto.Sed in alio nullum erit peccatum. cum excuſeturrōne metus. ꝓ hoc qd̓ hr̄ in ſil̓i. xxij. q. ij. ne quis.Aut habuit animum ſe obligādi. Et tunc puto ꝙcontraueniendo peccet mortaliter. qꝛ affuit conſenſus. Sed rōne metus non puniretur ita acriter. ſicut ſi veniſſet contra iuramentum libere p̄ſtitum.Et dicerem ꝙ vbi conſtaret de hoc. ſcꝫ ꝙ habueritanimum ſe obligandi. deberet puniri ꝓ mortali. licet nō ita acriter. Et ſic reſtringo. c. verum. §. ceterum. extra. e. aut ſumus indubio: an habuerit animum ſe obligandi vel ne. Et dico ꝙ ſic ꝓprie loquitur. d. c. verum. Nam indubio. p̄ſumēdum eſt ꝙnō habuerit animum ſe obligandi. Sed qꝛ poſſetaccidere contrarium. ideo ne eccleſia daret materiam deierandi: voluit ꝙ in dubio obſeruaret̉. Sedpoſt factum reſpectu pene. que eſt reſtringenda. p̄ſumit in mitiorem partem: vt .ſ. non puniat̉ tanqͣꝫꝓ mortali. hec Panor. Quo tn̄ ad primum. ſcꝫ qn̄nō habuit animū ſe obligandi. tenent theologi. ꝗtalis metum paſſus peccaret mortaliter ꝑiurādo.Et hoc videt̉ tutius ⁊ rationabilius. Idem dicendum ẜm Bon̄. in. iij. di. xxxix. de eo qui doloſe iurauit. cum tn̄ animū non haberet ſe obligandi. ꝙlicet in foro contentioſo talis iurans teneat̉ nō tn̄in foro conſcīe: hac rōne. qm̄ obligatio iuramentinō eſt fortior obligatōe voti: vel matrimonij. Sedmatrimoniū non eſt verum mat̓rimoniū: niſi adſit conſenſus interior: nec votum eſt obligatoriumniſi adſit intentio obligādi. Sic ergo nec ipſum iuramentū doloſum. Nec obſtat auctoritas Iſidorꝙ quacunqꝫ arte verborū quis iuret: deus ſic accipit: ſicut ille cui iuratur intelligit. Rn̄. Bon̄. ꝙ iſteſermo cauſaliter intelligit̉: vt dicat̉ ꝙ deus ſic accipit: qꝛ ſic vult accipi ab ipſa eccleſia. Et ſic vult etiāiudicari. Et vide Bon̄. vbi sͣ. vbi querit: an iuramentum coactum ſit obligatorium. Quidā diſtingunt inter iuramentum aſſertorium. ⁊ ꝓmiſſoriūReſpectu aſſertorij coactio nō excuſat a toto: ſed atanto. Si quis coactus iurat ⁊ aſſerit falſum eſſe verum: incurrit crimen ꝑiurij. In iuramento v̓o ꝓmiſſorio: coactio que ſurgit ex metu qui pōt caderein conſtantem virum excuſat a toto: tale em̄ iuramentum licitum eſt. ⁊ nō eſt contra deū. quo quisꝓmittit aliquid alicui ſe facturum. Et ideo reſpectu talis iuramēti pōt interuenire coactio ſufficiēs.pataiad inclinandum etiam cōſtantem virum. ergo ⁊cͣ.Sed qꝛ Aug. videt̉ tenere tale iuramētum eſſe obligatorium: vt de quodam qui coactus iurauit ducere quandā in vxorem. Ideo eſt alius modus dicendi: vt diſtinguat̉ inter forum eccleſiaſticum. etforū conſcīe. Ita ꝙ obligatio iuramenti coacti ecōtrario ſe habet obligationi iuramēti doloſi. Namin foro eccleſie iuramentum coactum non eſt obli.IurareFo. CLIII.gatorium. Nam eccleſia p̄ſumit ꝙ iurauerit nonvoluntate implendi iuramentum. ſed potius euadendi periculum. etiam in odium violēti. qui nullum habet ius repetendi. In foro aūt dei iuramētum coactum obligatorium eſt. cum deus reſpiciat voluntatem interiorem. ⁊ voluntas nō poſſit cogi coactione ſufficienti ſed inducente? Et ita cumtalis voluntas coacta: volūtas ſit. iudicat deus talem hominem obligari: etiam in foro conſcientie.Et ẜm theo. eſt conſulendum ei vt iuramentū impleat: niſi relaxatōnem inueniat. Et hoc ſi iuramētum fuit reſpectu rei licite. Nec obſtat de voto. ſcꝫꝙ vota coacta. non obligant. quia dico ꝙ non eſtſimile. quia votum reſpicit obligationem ad deuꝫ:qui vult ſacrificia nō coacta. Si quis tn̄ coactioneinducente cogat̉: vt votum emittat: vicꝫ. vt in periculo mortis exiſtens a dn̄o liberet̉. non videt̉ abſurdum dicere eum eſſet obligatū. Nec etiā eſt ſil̓ede matrimonio: vt dictū eſt.Quid de duobus habentibus menſuram cōitatis: vel ſtateram quam conſuerunt portare ad vendentes ⁊ mercedem recipere. ſi iurauerunt ſibinuicem decetero nō portare? Rn̄. ẜm. v̓v̓. Si ex hocmultum damnificati ſunt: puta. quia ꝓuiſum eſtde alia menſura. nō poſſunt auctoritate ꝓpria venire contra iuramētum. niſi forte ex hoc ad extremāneceſſitatem deuenirent: vel nullo modo poſſenthabere vnde viurent. Epiſcopus tn̄ abſqꝫ tantaneceſſitate poſſet huiuſmodi iuramentum in melius cōmutare. cum nulli. ſit vtile ⁊ aliquibus damnoſum.Sed ſi vnus p̄dictorum ꝑiurat. nunquid alterpoterit venire contra iuramentum? Dicēdum ꝙſi intendebat iurare ſub conditione. ſcꝫ ſi alter nonportaret. tunc altero portante nō tenebit̉. Si autēabſolute iurauit tenebit̉. ꝙ ſi neſcit quō iurauit velintenderit. tunc ſi emolumentum eſt cōmune ambobus. vno ꝑiurante: reliquus nihilominus tenebitur. cum nullum ex hoc fiat ei p̄iudicium. Si autem emolumentū eſt ſolum eius qui portat. tūc benignius eſt interp̄tandum .ſ. ꝙ nō ſeruanti fidem.nō ꝓmiſerit cum dāno ſuo ⁊ lucro alterius. Namgeneraliter ẜm Hoſtiē. ⁊ Ber. ſi duo ſibi aliquidad inuicem iurauerunt. vno nō ſeruante. alius nōtenet̉. extra eo. ſicut. el. iij. niſi ꝙ iuratuꝫ eſt. eſſet inhonorem dei. vt ſi iurauimus ꝙ diceremus pſalterium ꝓ inuicem. vel ad certam elemoſynam dareNnnquid paganus qui iurat ꝑ falſos deos nōconceſſos: teneat̉? Rn̄. ẜm Ray. ꝙ cū iurauit peccatum cōmiſit in iurando. Sed ſi modo nō ſeruatfidem ꝓmiſſam: addit peccatum peccato. Concordat Tho. et addit ꝙ licitum eſt accipere iuramentum eius qui paratus eſt ꝑ falſos deos iurare. nontn̄ licet eum inducere ad hoc.Quid ſi quis audit aliquē iurare id: qd̓ audiensſcit falſum eſſe? Rn̄. ẜm Ray. ſufficit audiēti. ⁊ tenet̉ vt indicet illis qui pn̄t ꝓficere. ⁊ nō obeſſe ꝑiuro ſiue eum corripiēdo. ſiue ꝓ eo orando. xxij. q. v.hoc. videt̉.QQuid ſi quis iurauit non reuelare ſecretum: an