Preceptum

Mqꝛ nō pōt reuocari ante tempꝰ conuentū.4 ¶ Utrum requirat̉ neceſſario ꝙ renouet̉ de quīquēnio in quīquēniū? ℟. ꝙ ſic. ⁊ cadit a iure ſuopoſt quinquenniū ſi nō renouat. vt dicit glo. in. d.e. j. ⁊ hoc veꝝ in rebus eccleſiaſticis. in laicalibꝰ v̓ocredo ꝙ ẜm ꝯſuetudinem dꝫ renouari. qꝛ preſumitur actum qd̓ eſt conſuetū. l. ſemꝑ in ſtipulatiōibꝰ.ff. de iureiuran.5 ¶ Utrū habēs rē precario noīe. vel ſicut precariapoſſit eam preſcribere? ℟. glo. xvj. q. iij. c. Clerici.ꝙ regulariter nō pōt niſi ex magna longinquitatetꝑis dn̄s obliuiſcat̉ de poſſeſſione taliter ꝙ neſciatvbi ſita ſit qd̓ poſſet habere locum ſi poſſidēs eſſetin bona fide. aliter non.eſt iuſſio vl̓ imperiFeCę Ptu Mum faciendi aliqͥdp ¶vel nō faciendi. Quomo diſtinguitur℟. dupliciter .ſ. ꝑ affirmatiuū ⁊ negatiuum. Affirmatiuū ſtricto vocabulo dr̄ preceptū ⁊obligat ꝓ ſemꝑ .ſ. ꝓ loco ⁊ tꝑe debito ſed nō ad ſꝑ.i. ad omne tp̄s. vn̄ filius nō tenet̉ ſemꝑ ad honorandū patrē in omni tꝑe. qꝛ hoc eſt impuſſibile. ſꝫſolū cū oportunitas occurrit ⁊ tp̄s requirit. Negatiuū aut p̄ceptū ꝓprie dr̄ ꝓhibitio q̄ obligat proſemꝑ ⁊ ad ſemꝑ. qꝛ teneor ſemꝑ ⁊ om̄ī tēpore nonmechari. no. hoc Archi. in. c. ſi peccauerit. ij. q. j. etPa. in. c. nouit. de iudi. ⁊ theo. in. iij. ſen. di. xxxvij.1 ¶ Quot in̄t genera p̄ceptoriū legis diuine veteris℟. ꝙ tria. Quedā ſunt moralia q̄ ſunt de dictamine legis nature. vt ſunt precepta de calogi. Quedāſunt figuralia ſeu myſtica q̄ aliud ſignificāt p̄ter idqd̓ lr̄a ſonat. Horū alia ſunt ſacr̄alia. ſicut illa. d̓ qͥbus rō reddi pōt quare ad lr̄am ſic precepta fuer̄tvt de circūciſione ⁊ de obſeruatōe ſabbati. Alia cerimonialia. ſicut illa de quibꝰ rō reddi non pōt. qꝛſic precepta fuerint ad lr̄am. vt illud. Nō arabiscum boue et aſino. ⁊ illud. Nō faciēs veſtē de lana ⁊ lino et hmōi. ⁊ de iſtis no. in glo. in. §. his itarn̄det̉. vj. di. Quedaꝫ ſunt iudicialia vt illa que indeciſione cauſaꝝ ſunt determinata. vt Exo. xxj. etſunt determinatōes iuſticie inter hoīes ſeruande.et hodie figuralia tam ſacr̄alia ꝙͣ cerimonialia nōtm̄ nō ſunt ſeruanda ſed etiā ſunt peccatum mortale poſt xp̄m ipſa ſeruātibꝰ vt taliā. Precepta v̓oiudicialia ſunt mortua. qꝛ nō obligant. niſi ille quihabet ptātem ſtatuere obſeruanda. qꝛ tunc nō obligarēt vt iudicialia legis antique. ſed vt ius canonicum vel ciuile. aut municipale in qͦ precipiunt̉.ẜm Sco. in. iiij. di. xij. q. v. ⁊ Pa. in. c. j. de homici.facit tex. in. l. j. C. de vet. iu. enu. vbi dr̄. oīa meritofaciamus noſtra. qꝛ ex nobis oīs impartit̉ auctoritas. ⁊. c. ſi apl̓ice. de p̄ben. li. vj. Moralia aūt precepta oīa cōprehendunt̉ in x. preceptis decalogi. q̄ponunt̉ Exo. xx.2 ¶ Quō ordinant̉ p̄cepta decalogi moralia? ℟. ẜmcōiorem moduꝫ qui habet̉ ab Aug. ſuꝑ Exo .ſ. vtprimū preceptum ſit. Nō habebisⁱ deos alienoscorā me. ⁊ nō facies tibi ſculptile nec oēm ſil̓itudinem. Scd̓m nō aſſumes nomen dei tui inuanumTercium. Memento vt diē ſabbati ſanctifices. ethec ad primā tabulā dicunt̉ ꝑtinere primū p̄ceptū

ſcd̓e tabule eſt. Honora patrē tuū et matrē tuam.Scd̓m nō occides. Terciū nō mechaberis. Quartum nō furtū facies. Quintū nō loqueris cōtra ꝓximū tuū falſum teſtimoniū. Sextū nō ꝯcupiſcesdomū ꝓximi tui. nō ſeruū. nō ancillā. nō bouē. nōaſinū. nec omnia q̄ illius ſūt. Septimū nō deſiderabis vxorē eiꝰ. mgr̄ tn̄ in. iiij diſ. xxxvij. ponit. vijꝓ ſex.¶ Circa pͥmū preceptū notandū ꝙ tria ꝓhibent̉ 3nobis. Primo oēs ꝓphane pactiōes demonū. ſiuefiant ꝑ incantatōes verboꝝ. ſiue ꝑ inſcriptōes caracteꝝ vl̓ imaginū. ſiue ꝑ imolatōes ſacrificiorumEt hoc vl̓ ad ludificationē ſenſuū vt faciūt hyſtriones. vl̓ ad tranſmutationē naturarū. vt feceruntmagi pharaonis vel ad inueſtigationeꝫ futurorūcōtingentiū. ſeu occultorū. ſicut faciunt diuini. oīaꝓhibēt̉ ſub pena mortalis pct̄i. qꝛ in his attribuit̉creature qd̓ debet̉ creatori. ⁊ id̓o peccat̉ mortal̓r ꝯͣiſtud. Non hēbis deos alienos corā me. Exo. xx.Et ꝓhibent̉ oēs falſe et ſuꝑſtitioſe inuentōes errorū vel obſeruantiarū ꝯtra fidē ⁊ bonos mores cūdicit. Nō facies tibi ſculptile. Hmōi aūt errores⁊ ſuꝑſtitiōes ꝓcedūt. aut ex improbo auſu inueſtigatōis ꝓhibite. aut ꝑuerſo intellectu ſacre ſcripture. aut ex inordinato affectu carnalitatis humanede qͥbꝰ Hiere. Stultus factus eſt oīs hō a ſcīa ſuacōfuſus eſt artifex in ſculptili ſuo: vana ſūt oꝑa eoruꝫ et riſu digna. et in tꝑe viſitatōis peribūt. vn̄ ſꝑeſt mortale pctm̄ niſi in caſu: vt hēs sͣ. Hereticus.in. princ. et ī caſu. vt hēs. jͣ. Suꝑſtitio. §. j. Tercioꝓhibent̉ oēs ꝑuerſe app̄tiatōes creaturarū. cū dr̄.nec oēm ſil̓itudinē ⁊cͣ. Oīs aūt ꝑuerſa appreciatiocreaturarū ꝓcedit aut ex ſubtilitate: aut ex cupiditate: aut ex delectatōe. Primo mō eſt idolatria ſuꝑborū. Scd̓o mō auarorū. Tercio mō luxurioſorū:Un̄ Hiero. ꝙ quis plus venerat̉ et amat hoc illideus eſt. ⁊ iō ſuꝑbus colit ſil̓itudinē celeſtiū. qꝛ diligit ſuꝑ oēs p̄ferri. Cupidus v̓o colit ſimilitudiēterreſtriū. qꝛ ſuper oīa cupit ditari. Laſciuus autēſil̓itudinē aqͣlitiū. qꝛ ſuper oīa cupit delectari. et flectit̉ in delitijs ſicut aqua. ad Phil̓. iij. quorum deꝰventer eſt. Quō aūt ſuperbia. auaricia. luxuria. ſūtpeccata mortalia habes in titulis ſuis.¶ Circa ſcd̓m p̄ceptū nota. ꝙ nomē dei tripl̓r aſſu 4mit̉. Primo ad efficiendū: vt in ſacr̄is: ſicut in baptiſmo. cū dr̄. Ego te baptizo ⁊cͣ. ad ꝓmittendumvt cū quis iurat vouet vel ꝓmittit aliquid deo vl̓ſanctis. Tercio ad exprimendū. vt cū quis loqͥturcum iuramēto: ſil̓r multipl̓r aſſumit̉ inuanū. Primo ꝑ ſacr̄i fruſtrationē. ſicut cū quis non credit: vthereticus. vel gratiā ſacr̄i. deſerit ⁊ hmōi. qd̓ ſemꝑmortale pctm̄ eſt. Scd̓o per voti fractiōeꝫ. ⁊ hoc fittripl̓r Primo ꝑ tardationē implēdi. Scd̓o ꝑ ꝯtrariā voluntateꝫ ſeu fractioneꝫ voti. Tercio per apoſtaſiam. ⁊ quō ſit mortale. hēs. jͣ. Uotū. iij. ⁊ Apoſtaſia in prin. cū duobꝰ. §. ſe. Tercō aſſumit̉ nomēdei inuanū ꝑ hoīs blaſphemi locutionem. vides.Blaſphemia. Quarto aſſumit̉ inuanū in p̄dicatione q̄ fit vana intentōe. de quo vides. Honor. §.vij. ⁊. jͣ. Uanagloria. §. j. Quinto in or̄one q̄ eſt ſine vlla cordis affectiōe. de qͦ dic vt sͣ. Or̄o. §. x. Se

4