Ludus

neſte recreationis: vel virtutis: aut ingenij exercēdi. Aut ſi erit peccatuꝫ erit veniale. de corea tn̄ vide sͣ. Corea. Aduerte ꝙ in ludis qui fiunt cā v̓tutis exercēde. vel ingenij. nō licet ludere niſi ꝑ vnūſolidū. vt in. d. aut. alearū ⁊ ſolidi. lxxij. faciūt vnālibram auri. C. de ſu. p̄po. ⁊ Archi. l. quotiēſcunqꝫSed tu hoc limita ẜm ꝑſonam ad iſtaꝫ rōnem ſicſi nō concedit̉ niſi vnus ſolidus in ludo magnisergo groſſus ſolum paruis.z ¶ Eſt ⁊ tercius ludus qui dr̄ dyabolicꝰ: qꝛ oꝑation dyabolica eſt inuentus ad inducendos hoīesad peccatū ⁊ iſte eſt in triplici differentia. Primusconſiſtit in ludibrijs: que ludibria ſunt rerū inhoneſtarum demōſtrationes. et talis ludus omnibꝰꝓhibitus eſt tā exercere ꝙͣ videre. Unde qn̄ talesdemōſtrationes habent ꝓuocare ad laſciuiam videntes tunc peccant mortaliter tam exercentes ꝙͣvoluntarie vidētes. Facit quod sͣ: dixi curioſitas.Unde dicit tex. in ꝓhemio. ff. quis em̄ ludos appellat eos ex quibꝰ crimina oriunt̉. hec eī fieri nullo patimur mō. hec ibi. Scd̓s ludꝰ dr̄ ludus aleeet ſub iſto comprehēdit̉ omnis ludus qui innititſolum fortune: vt ludus chartarum. taxillorum. ⁊hmōi. Tercius ludus dr̄ mixtus. qꝛ partim innititur fortune. ⁊ partim induſtrie. vt ludus tabulaꝝcum taxillis. qꝛ reſpectu taxilloruꝫ verſat̉ fortunareſpectu tabularum ducendarum verſatur induſtria.¶ Utruꝫ iſti duo ludi vltimo dicti ſint ꝓhibiti?℟. ꝙ ſic. vt patet in aut̓. alearum vſus. C. de reliet ſumpti. fu. ⁊ in. c. ep̄s. xxxv. di. ⁊ licet Hugo. ind. c. ep̄s. teneat ꝙ ſꝑ peccat mortaliter ludens adp̄dicta. tn̄ non credo verum. nec dictum. c. ep̄s facit ꝓ ſua opinione. qꝛ dicit deſeruiens. ⁊ dictio. deauget. vt. ff. depoſiti. l. j. in princ. Ideo ẜm glo. ibidem ⁊ Rodon. peccat mortaliter ille qͥ valde ſeruit ludo. id eſt ducit in cōſuetudinem: al̓s aliqn̄ ⁊raro nō credo. foret mortale. Nec obſtat dicta auten. alearum ludus. qꝛ ipſos ꝓhibet ꝑ verbum dcernimus. quod nō inducit ad mortale. vt dixi sͣ.Lex. §. iij. Clericis tn̄ ⁊ religioſis videt̉ eſſe mortale ludere: aut ludētes ad ip̄os videre: vt in aut̓. deſan. epiſ. §. interdicimus. et ibi ſequit̉ glo. Sꝫ egohoc non credo. quia imperator nō poteſt precipere clericis. et ideo idē dico de clericis quod de laicis ꝙ peccāt mortaliter qn̄ tales ludos ducunt inconſuetudinem: niſi rōne ſcandali. vt ſupra dictūeſt d̓ ludo humano. Ratio qꝛ iſti ludi nō ſunt ꝓhibiti: qꝛ mali ſint d̓ ſe ſꝫ iō ſunt mali: qꝛ ꝓhibiti. etcauſa ꝓhibitionis ſunt mala que cōiter ex ipſis ſequunt. que nō ſic eueniunt in raro ludentibus ſicut incōſuete. ⁊ qꝛ ꝓhibitio nō ſe extendit niſi acdeſeruiētes talibus ludis. Ideo tene qd̓ dixi. Uerū eſt ꝙ eſt periculoſum talibꝰ ludere ꝓpter multa peccata q̄ cōiter in ipſis fiunt.5 ¶ Sed quid ſi quis ludit ad p̄fatos ludos gratiscauſa recreationis vel cauſa conuiuij ex conſuetudine nunquid peccat mortaliter? ℟. glo. in. d. §. īterdicimus. videt̉ tenere ꝙ ſit licitus. Sed ego attendendo ad narrationem. d. aut̓. alearum vſus.⁊ conſiderando ꝙ debeamus euitare correctioneꝫ

1L5iurium. c. cum expediat. de elec. li. vj. Dico ꝙ nō ꝓhibet̉. immo licite pōt in eis ludi gratis. vl̓ in aliqͦmodico ſiue cauſa cōuiuij ſiue cā recreatōnis. Etſic intelligo. l. qd̓ in conuiuio. ff. de aleato. Et inteīlige modicū reſpectu ꝑſone q̄ ludit. ⁊ tale modicūqd̓ etiā faciliter donaret. qꝛ in hmōi ludis ſic factisceſſat rō ꝓhibitionis. niſi rōne alicuius circūſtantie de quibꝰ sͣ. §. ij. eſſet mortale. Nec ob. d. c. ep̄sꝙ nō diſtinguit ſed abſolute loquit̉ de omni aleatore: ergo nec nos debemꝰ diſtinguere. qꝛ hoc veꝝeſſet niſi rō nos induceret ad diſtinguenduꝫ ſicuthic. facit. c. marchion .j. q. j. vbi dicit̉ nō putemusin verbis ſcripturarū eſſe euangelium ſꝫ in ſenſunō in ſuꝑficie ſꝫ in medulla: nō in ſermonū folijsſꝫ in radice rōnis: hec ibi.¶ Utrum inſpectores predictoꝝ ludoꝝ ꝓhibito 6rum peccēt mortal̓r? Rn̄. glo. in. d. §. interdicimꝰvidet̉ tenere ꝙ ſic ſi ſunt clerici. Sed tū dic ꝙ ſiueſint clerici ſiue laici īſpectores. ꝙ aut ex aſpecto eorum inducunt̉ efficaciter aliqui ad ludendū. et ſicilludētes peccāt mortaliter ſic inſpectores. Si v̓oeos nō inducunt ad ludum ex eorum aſpectu: necad cōtinuandū ip̄m ſic ſi aliud mali nō admiſcet̉nō peccāt mortal̓r eos videntes ⁊ aſpicientes. niſieſſent tales qui corrigendo poſſent eos facere deſiſtere a tali ludo qui eſt peccatū mortale in ludenteqꝛ tunc talis peccaret mortaliter nō corrigendo ſꝫaſpiciendo. qꝛ videt̉ cōſentire erranti. lxxxiij. di. error. cū ſil̓ibus. ꝑiculoſum tn̄ eſt tales aſpicere ludētes in ludo prohibito. qꝛ faciliter poſſet eis placeretalis ludus deliberate qd̓ eſſet mortale: vt no. theologi in. ij. fnīarum. di. xxiiij.¶ Utrum acquiſitū in p̄fatis ludis dyabolicis ſit 7neceſſario reſtituendum? ℟. ꝙ ſi ille qui dedit ſeuamiſit nō poterat alienare nec donare ſicut filiuſfamil̓. ſerui. ⁊ alijs de quibꝰ sͣ. Donatio. j. ⁊ tunc ſinedubio lucratū eſt reſtituendum patri. vl̓ dn̄o: velilli qui dedit. ſicut cum quis luſit vltra ſummam.ccccc. ſolidoꝝ. qꝛ ſicut donare nō potuit. nec ludere: vt. sͣ. Donatio. j. §. xx. ⁊ ideo ſibi eſt reſtiruēdū⁊ ſic de ſil̓ibus. ⁊ in hoc concordant oēs docto. Siv̓o poterat alienare. tūc diſtinguo ꝙ ſi interuenitfraus: puta qꝛ lucratus fuit cum falſis taxillis: autalia deceptione. ⁊ ſic ſil̓r concordāt docto. ꝙ tenet̉neceſſario reſtituē ei a qͦ habuit. immo dicit Baldus in rubrica. C. de condi. ob tur. cām. ꝙ tenent̉furti tales. ⁊ etiā ludētes ſcienter cum illis qui nōpn̄t alienare. ar. l. ſeruus cuiuſdā. ff. de condi. indebiti. nec facit ſuum qd̓ lucrat̉. l. falſus. C. de furtis.Aut non interuenit aliqua fraus. ⁊ ille qui ꝑdiditpotuit alienare. ⁊ in hoc eſt diuerſitas inter docto.Nam cōis opi. ẜm Aſten̄. eſt ꝙ teneat̉ dare pauꝑibꝰ. ⁊ hͦ ſequunt̉ cōiter canoniſte in. c. clerici officia. de vi. ⁊ ho. cle. Alij diſtinguunt de ſubditis imperatori. vel nō. Sed tu breuiter dic ꝙ licꝫ opiniop̄dicta ſit multum rōnabilis. vtpote. que retrahithoīes ab hmōi ludis. tn̄ nullo. iure ꝓbat̉ ꝙ neceſſario ſit faciēda. ſicut nec alia turpit̉ acqͥſita. Necob. ꝙ ep̄s auxilio p̄ſidis pōt talia lucra ſi nō repetunt̉ ab his qui amiſerunt exigere ⁊ pauperibꝰ diſtribuere. vt dicit tex. in. d. aut̓. alearum vſus. ⁊ ſic