LucrumCLXXXIIII
peritura erat. qd̓ bene no25 ¶ Quis ꝓbabit affuiſſe dolum vel latam culpamRn̄. ẜm Hoſti. ꝙ ꝯductor: puta paſtor ſic argentarius debet ꝓbare amiſiſſe rōnes cum ruina velincendio. l. ſi quis ex argentarijs. §. vlti. ff. de edēdo. Idem de cuſtode carceris. l. vlti. ff. de cuſto. etexhi. re. tn̄ al̓s qui dolum allegat ꝓbare debet. l. qͦtiens. §. qui dolo. ff. de ꝓba. Ego tn̄ hoc nō teneoſed dico ꝙ qn̄ quis tenet̉ ſolū de dolo ⁊ lata culpaꝙ incumbit ꝓbatio dicenti eum fuiſſe in dolo vellata culpa. ſed qn̄ tenet̉ de leui vel leuiſſima: tūc tenet̉ ꝓbare caſu amiſiſſe. Et ſic loquunt̉ dictus. §.vltimus. et. d. l. vltima.nō dr̄ niſi deductis experIICIIMNſs. l. illud. in glo. Ade colla. et. ff. ꝓ ſocio. l. mutius.OSnus. ⁊ iſte eſt ille qui ꝓueniet iocus alius ſpūalis. et diuiA psͣ. Omnes gentes plaudite: quē exerex magna mentis deuotione. de quo incuit Dauid cuꝫ ante archā dn̄i ſaltabat. ij. ℟. vj. ⁊iſte ſanctus ⁊ virtuoſus eſt.1 ¶ Eſt ⁊ alius ludus qui dicit̉ humanus qͥ fit adrecreationem ſuam: vel alioruꝫ. vel cauſa virtutisexperiēde. ⁊ iſte aliqn̄ dicit̉ theatralis a loco aptoad theorandū. ſcꝫ ſpeculandū. Aliquando larualis. que larue ſunt deformitates hominum per appoſitionem colorum vel rerum que vulgariter dicuntur maſchere. Aliquādo hyſtrionalis in quoquis de ꝑſona ſua facit ludum qui vocat̉ vulgariter ſtragitator. Alius illorum qui ludūt albagatelle que ſunt rerum honeſtarum demonſtrationes.Alius haſtiludialis in quo ludit̉ cum haſtis .i. lāceis qui dicit̉ vulgariter gioſtra. Alius torneamētorum qui hodie nō eſt in vſu. in quo quidam includebant ſe in quodam circuitu ad pugnanduꝫQuidam pilealis. baliſtalis. ſaltalis. ſcacalis. corelis. ⁊ hmōi. qui habent noīa ab eo in quo exercētque plura ſunt ꝙͣ vocabula: vt. l. natura. ff. de preſcrip. ver.2 ¶ Utrum talis ludus humanus ſit ꝓhibitus?Rn̄. ꝙ de ſe nō eſt malus. ſꝫ aliqn̄ rōne alicuiꝰ circumſtantie eſt ꝓhibitus etiam de p̄cepto. Primorōne loci. Nam tales ludi nullo mō poſſunt fieriin eccleſia: aut loco ſacro. c. cum decorem. de vita ⁊ho. cle. ⁊. c. decet. de immu. eccle. li. vj. Unde nō excuſarem a mortali qui talem faceret in eccleſia: niſiforet quid modicū. cum videat̉ iure diuino ꝓhibitus ibi. Domus mea domus orationis vocabit̉Demonſtrationes v̓o que fiunt ad honorem dei:puta paſſionis xp̄i ⁊ vite alicuius ſancti nō ſunt ꝓhibite ibi fieri: q̄ nō ꝓprie vocāt̉ ludi. vt no. in. d. c.cum decorem. Secundo ꝓhibent̉ tales ludi ratōepericuli leſionis corporalis. ſicut torneamēta ⁊ huiuſmodi. de torneamētis ꝑ totum. Unde omnisiudus in quo ꝓbabiliter imminet periculū mortis corporalis ꝓhibetur ſub pena peccati mortaquia cōtra p̄ceptum dei Math̓. xx. Diliges proximum tuum. Facit lex cruenta iuncta glo. C. de gladi. ⁊. l. nam ludus. ff. ad. l. aquil. ſecus qn̄ non immineret ꝓbabilit̓ licꝫ aliqn̄ accidiſſet ⁊ raro. Ter
cio ꝓhibetur rōne ꝑſone. Nam clericis et multomagis religioſis prohibetur omnis ludus cuꝫ armis. vt in. c. cōtinebat̉. de homici. qꝛ et arma portare niſi cauſa defenſionis ſunt ꝓhibiti de precepto.vt in. c. clerici arma. de vi. ⁊ ho. cle. Similiter ꝓhibetur eis ludus hyſtrionalis: vt no. in. c. donare.lxxxvj. di. de quo dic vt sͣ. Hyſtrio. Quarto. ꝓbibetur rōne ſcādali: vtputa clericis ⁊ religioſis aliquem ludū exercere in publico. ex quo ſecularesſcandalizarent̉ eſſꝫ peccatū mortale. ẜm qd̓. jͣ. dicoScandalū. §. ij. Idem dico qn̄ quis ex tali ꝓuocaret alium ad ſcandalū mortalis peccati. ſicut incoreis. ⁊ multomagis ſi ſibi immineret ꝓbabilitertale ſcandalum. ⁊ hoc aduerteret peccaret mortaliter. ſecus ſi de ſcandalo nō aduerteret. quia niſi foret in lata culpa nō credo peccaret mortaliter. Aduerte tn̄ ꝙ clericis ⁊ religioſis ē ꝓhibitus rōe honeſtatis clericalis omnis ludus in quo ex ꝓpria ꝑſona faceret ludū in publico. ſicut eſſet ſaltatio. ceriſatio. ⁊ hmōi. Unde nō excuſarem eos a mortali. ar. c. ꝓ dilectōe. in fi. de cōſe. di. ij. ⁊ qd̓ no. doct.in. d. c. cum decorem. ſecus in ſecreto cum aliquibꝰdomeſticis. Itē ludus larualis eſt eis interdictusqꝛ nō pn̄t mutare habitū. niſi ex cā rōnabili. vt sͣ.Excōicatio. vij. caſu. xxvij. Et licet Iaco. de are. in.l. ſi quis cum ſciret. ff. ꝓ emptore. ⁊ Cy. ⁊ Pe ī auten. de ſan. ep̄i. ⁊ cle. in. §. interdicimꝰ. el. ij. teneantꝙ ludus ſcacorū ꝓhibeat̉ clericis. Rō. ẜm Mar.in. d. §. interdicimꝰ qꝛ nō minus facit eos deuiarea diuinis officijs in quibꝰ debent inſiſtere. vt. l. generaliter. Qd̓ ep̄i. ⁊ cleri. ſicut ludus alearum quieſt eis ꝓhibitus ibidē. Ego tn̄ dico verā eſſe p̄dictaꝫ opi. etiā in omnibꝰ ludis qn̄ ꝓpter eos dimitterent debita diuina ad que tenent̉. al̓s nō. Un̄ lꝫludere ad ſcacos. vt tenet Ric. in. iiij. diſt. xv. ſicutalijs ſecularibꝰ. niſi rōne ſcandali. vl̓ inhoneſtatisclericalis. vtputa publice ludēdo. Quīto rōne cupiditatis. vn̄ tenet Mat. vt no. Car. in. cle. ij. d̓ vita ⁊ ho. cle. ꝙ ludens ad ſcacos cā cupiditatis peccat mortal̓r. Qd̓ intelligo verū qn̄ talis cupiditaseſſet mortalis de ſe. de quo qn̄ ſit mortalis. videsͣ.Auaricia. §. j. Et idē dic qn̄ fieret ex quacūqꝫ aliamala intentione foret mortale. ſi intentio eſt de eoqd̓ eſt pctm̄ mortale. Attende tn̄ ꝙ qn̄ talis ludushumanus fit cā lucri principaliter eſt illicitꝰ. Un̄peccat venialiter. qꝛ debent ludere principaliter cārecreationis. ⁊ ſolatij. ⁊ exercendi ingeniū vel virtutem corꝑis. Uerū eſt qꝛ faciliter inducit ad mortale. qn̄ fit principaliter cā lucri. vt patet ex exꝑientia. ⁊ vituperandus. licet lucratū non ſit niſi de bonō conſilio pauperibꝰ erogandū. Sexto rōe tꝑisputa qꝛ dies feſtus p̄ceptus. Nam cum tali die ꝓhibeat̉ om̄e opus ſeruile. Exod̓. xx. nō video quōhaſtiludia talibus diebꝰ ⁊ hmōi. in quibꝰ requiritur multa ſeruitus poſſint fieri ſine peccato mortali. In alijs ludis in quibus modica ſeruitꝰ ineſtinō eſſet mortale. licet fiat in feſto. niſi ꝑ totum dicſe in hmōi occuparent dimiſſis diuinis. Hoc qd̓dixi de haſtiludijs ꝙ ſit mortale peccatū tenet Ricar. in. iij. di. xxxvij. Sed ſi ex nulla iſtarum circūſtantiarū fiat illicitus nō erit peccatū. ſi fiat cā ho
hh 3