Iudicium

7AA10 ¶ Utrum iudex teneatur iudicare ẜm ſtatuta ſeucōſuetudines loci īter illos quoꝝ vnus eſt ſibi ſubditus: alter nō? Rn̄. Pa. ī. c. qd̓ clericis. de fo. conpe. ꝙ aut ſtatutum concernit ſolēnitatē actus exhipendi tꝑe ꝯtractus. ⁊ tunc ſiue ſit ſtatutū laici ſiuclerici nō valebit actus niſi illa ſolennitas fuerit obſeruata. quia ſubditus non potuit contrahere cuꝫſi ſubdito: etiā ſpreta lege ſui ſuꝑioris. Immo pecauit. c. ij. de ma. ⁊ obe. ⁊. c. reqͥſiſti. de teſtamētis ⁊et nulla fuit contracta obligatio: lege ſibi reſiſtenteet inhabilitāte conſenſum ſuum. l. cum lex. ff. de fideiuſ. et qd̓ no. ī. c. ſi diligenti. de fo. cōpe. ⁊ in. c. cūcontingat. de iureiur. ⁊ ſic cōtractus nō tenuit cuꝫdebeat eſſe vtriuſqꝫ obligatorius. l. labeo. ff. de v̓ſig. ſicuti videmus ꝙ donatio facta etiā non ſubdito vltra qͥngentos aureos ſine inſinuatōne nō valet. l. ſancimus. C. de donat. Et ideo iudicabit̉ ẜmhoc ſtatutum in vtroqꝫ foro īter clericū et laicū. fac̄d̓ determinat fede. conſilio. xxvij. ꝙ ceſſio actōiscōtra plebem facta nobili ab eccleſia non valet: exquo ſtatuto prohibetur ne nobilis eam poſſit recipere. rō qꝛ ſtatutū diſponit ī caſu licito ⁊ inter ſubditos et non in fraudeꝫ libertatis eccleſiaſtice. ex qatet ꝙ laycus tenetur in teſtando ſeruare om̄s ſolennitates legis ſue. alias non valebit qͣꝫtumcūqꝫinſtituat clericuꝫ. niſi hoc fecerit pro anima ſua. qͥain talibus ſufficit ſeruare diſpoſitōem iuriſgentiū.c. relatum. el. i. de teſtamentis. ⁊. l. i. C. de ſa. ſan. ec.Similiter ſi ſtatuto cauetur ne res dotalis ſine certa ſolennitate poſſit alienari non valet alienatio ipſa non ſeruata etiam facta clerico nec per hoc diceꝙ ſtatutum laycorum liget clericos ſed tm̄ ſubditūet impedit obligationem oriri. l. nō dubium. C. d̓legi. Et id̓o ſi clericus vult illum obligare faciat ꝙſeruat ſeruanda. Aut ſtatutum concernit perſonā:vtputa ꝙ debeat aliquid facere poſt contractū vtapprehendere poſſeſſionem infra certū tempꝰ autꝓbare per tot teſtes et hmōi. ⁊ tūc clericus non artatur reſpectu ſtatuti laici etiam litigans in foro ſeculari nec laicus reſpectu ſtatuti clerici nec forēſisvt no. Bar. in. l. cūctos ppl̓os. C. d̓ ſum. tri. vbi dicit ꝙ etiam ſi tale ſtatutum concernens perſonamindirecte tangit bona qꝛ nō ligant̉. Exemplum ſtatuto cauetur ꝙ primogenitus ſuccedat certe foreſis non ligatur. etiam ſi habeat ibi bona. Secus ſiconcernet principaliter bona vt ſi diceret ꝙ bonadeferant̉ ad primogenitū. facit. l. i. ff. de tuto. ⁊ cur.dan. vbi lꝫ p̄ſes ꝓuincie poſſit dare tutorem nō tn̄eum qui non eſt eiuſdem ꝓuincie. vel habꝫ ibi domicilium et ſic fuit diſputatum per do. La. ī. q. facti cauetur ſtatuto mutine ꝙ ſi res poſſeſſa ab alięuincatur ab eo ꝙ poſſeſſor non teneatur eam ſibireſtituere. niſi dato ſibi precio quo emit Bononiēſis litigat mutine cōtra mutinenſem. obtinet ſnīaꝫnunqͥd dabit ſibi p̄cium. certe nō. qꝛ illud ſtatutuꝫnon porrigit vires ad forenſes lꝫ ibi litigent. Facitad hoc qd̓ no. d. Pet. de ancha. in. c. canonū. de cōſti. Ex quo inferꝭ Pan. vbi sͣ. ꝙ qͣꝫuis ſtatuto caueatur ꝙ vſurarius nō teneatur reſtituere pignꝰ etiāſi probet quis ſe eſſe dn̄m niſi reſtituto precio proquo eſt impignoratum ꝙ nō extēditur ad rem cle-

rici vel forenſis impignoratam dūo inſcio. qꝛ ſi reseſt clerici non ſubijcitur iuriſditioni laicorū. c. fi. devi. ⁊ ho. cle. Si v̓o laici extranei et ibi ſit delata furtiue. et contra voluntatem dn̄i non poteſt dici d̓ iuriſditōne ſtatuentis ſicut diximus de re mobili q̄non eſt permanſura. vt no. ī. c. fi. de fo. cōpe. Facitl. heres abſens. §. nunqͥd. ff. de iudi. Aut ſtatuturdat modum dicendi cām. et tunc ſi prefigit legē iudici iudex tenetur et ſub eo pōt allegari. Exemplūſtatuto cauetur ꝙ iudex ſequatur libros mercatorum. ⁊ tūc in foro ſeculari facit fidem in preiudiciūſubditoꝝ nō autem clericoꝝ vel extraneorum. Sitn̄ vult recipere librū ꝓ ſe vigore ſtatutoꝝ teneturrecipere contra ſe. ar. c. cum olim. de cenſi. cum ibino. Si v̓o non p̄figit legem iudici ſꝫ loqͥtur generalit̓ adhibeat̉ fides libris mercatoꝝ tūc vbiqꝫ pōtallegari ꝯtra ſubditum ſtatuentis niſi in caſu quādo non vult ſuſciꝑe contra ſe.¶ Utꝝ iudex ecciaſticus poſſit iudicare laicū ſub īditum pͥncipis layci vel etiam pͥncipes laycos. ℟.ꝙ ſic rōne ſpūalitatis. Puta ſi cauſa eſt ſpūalis. vtde dictis matrimonijs et hmōi. vel ratōne peccaticuiuſcunqꝫ mortalis. vt no. in. c. ij. ⁊. c. nouit. de iudi. al̓s non.¶ Utrū laycus poſſit iudicare ī aliquo caſu cleri­ 17cum? Rn̄. ꝙ ſiue cā ſit ſpūalis. vt de decimīs mr̄imonijs. ſiue crimīalis vt de hereſi vel vſuris ⁊ huiuſmodi. ſiue tꝑalis non pōt. vt ī. d. c. ij. poſſꝫ tamēauctoritate ſibi delegata ab ep̄o ī cauſa tꝑali merede clerico iudicare. al̓s nō. vt. d. c. ij. Fallit etiaꝫ hocqn̄ clericus eſt degradatus et traditus curie ſecl̓ari. qͥa tunc poteſt.Udi CHeſt duplex vnum ordinarium ẜm legem dei. aliud temerariū. Primū eſt duplex .ſ. iudicium diſcretionis.de quo ī. l. cum pretor. ff. de iudic. iij. q. vij. §. tuaUnde dicitur furioſus caret iudicio. et iſtud conceditur oībus ī manifeſtis et certis. aliud ē cohertōnis et hoc concedit̉. aliqn̄ prelatis. et aliqn̄ alijs.et iſtud aliqn̄ d̓r extraordinarium .i. delegatum vtno. Bern̄. Inno. ⁊ Hoſt. ī. c. qm̄. et ibi ī glo. de ꝓba. Item extraordinarium d̓r quādo nō ꝓcediturin figura iudicij ſꝫ iudex ꝓcedit ex officio ſuo ī modum inquiſitōnis vel denunciatōnis. vt de accuſa. c. ſuper his. et. c. qualiter. el. ij. Iteꝫ cauſis electionis: poſtulatōnis: aut ꝓuiſionis ſuper dignitatibus: perſonatibꝰ: officijs: canonicatibꝰ: prebendisſeu quibuſcūqꝫ alijs bn̄ficijs eccīaſticis: aut ſuperdecimis: matrimonijs: et vſuris. ī qͥbus procedēdum eſt ſimpliciter. et de plano d̓r extraordinariūde qͥbus no. ī. c. olim. de accu. per Inno. et Hoſtet ī. c. ſtatuta. d̓ here. li. vi. ⁊ Ioh. mo. ⁊ Io. an̄. Itēpōt dici extraordinariū qn̄ iudex eccīaſticꝰ cognoſcit de tꝑalibus rebus laycoꝝ rōne peccati annexi.de iudi. nouit.¶ Quod modis iudiciū reddit̉ nullum. ℟. ꝙ tri­ 1pliciter. Primo rōe iudicis īcompetentis: puta qꝛ̄non hꝫ ptātem ſuper eum quē iudicat: vt de iudi.c. at ſi clerici. cum ſuis concor.¶ Utrū quilibet laicus poſſit ſe ſubijcerc cuilibet?

1o

1