Inobedientia
Inobeab alio nō. ꝙ nō obſeruantes non peccant ſaltempoſt longa tempora. §. leges. iiij. di. ⁊ qd̓ no. doc. īc. j. de tre. ⁊ pa. nec obſtat qd̓ ibi no. Ho. quia loquit̉ qn̄ talis p̄uaricatio eſt peccatū de ſui natura.quia tunc non excuſat non receptio. Secus eſſet ſieſſent eiuſdem generis. et maior pars acceptaſſetquia licet ſuperior nō puniret. tn̄ minor pars nonexcuſaretur. ſꝫ haberet locum. multa ꝑ patientiamtolerant̉ ⁊cͣ. c. cum iam duduꝫ. de p̄ben. Idē dicoſi talis lex fuit recepta. ſꝫ ꝑ conſuetudinē abrogataꝙ nō peccant inobedientes vt ſupra dixi Cōſuetudo. §. ix. ⁊. x. Aut talis lex non eſt abrogata neqꝫ ꝑcontrariā conſuetudinē. neqꝫ ꝑ non acceptationeꝫet tunc fuit diuerſa opinio inter doct. quidā dicunvt Collectarius in. c. j. de conſti. ⁊ multi alij ꝙ taliinobedientia non eſt peccatum mortale niſi fiat excontemptu. ⁊ hmōi opinionis videtur fuiſſe beatus Ber. li. xj. de precepto ⁊ diſpen. vbi dicit. nō ēliſcunqꝫ mandati p̄teritio criminalem inobedientam facit. ſꝫ repugnare ⁊ nolle obedire. Idē li. viij.dicit ſi v̓buꝫ loco vel tꝑe ſilentij ꝑ obliuionem ſurreptum fuerit contra preceptum. veniam facilimeimpetrabit. quia etiam vix peccatum reputabiturIdem in li. xij. Ibidē dicit. ſi iubente ſeniore mihiſilentium verbum elabitur reū me eſſe fateor. ſꝫ venialiter. Si vero ex contemptu ſciens ⁊ deliberāsſponte in verba ꝓrumpo p̄uaricatorē me cōſtituoet criminaliter. hec ille. Alij tenent ꝙ predicta opinio eſt vera. niſi fiat ex cōſuetudine contra legē qͥaſic etiam eſſet mortale. Et huius opinionis videtRicar. de media villa in quolibet .j. q. xix. Alij vero dicunt conſideranda verba legis. quia ſi p̄cipitper verba cōmunia. vtputa. Statuimus ordinamus. ⁊ ſimilia. ſic verum eſt ꝙ non eſt mortalis inobedientia niſi ſit ex contemptu. Et quid ſit contēptus vide ſupra Contemptus. Si vero lex loquit̉ꝑ verba p̄ceptiua ſeu equipollentia. ſic eſt mortaliſinobedientia. ꝙͣuis non fiat ex contēptu. dummōſcienter ⁊ ſine cauſa rationali. ⁊ pro hoc facit. c. ij. d̓ma. ⁊ obe. ⁊. c. qd̓ p̄cipitur. xiiij. q. j. Et huius opinionis videtur Panor. in ℟ica. de obſer. ieiu. Ali.vero tenent vt ſanctus Tho. in. iiij. di. xv. ar. iij. q.j. ꝙ p̄cepta iuris poſitiui magis obligant ex intentiōe legiſlatoris qͣꝫ ex ipſis v̓bis. ⁊ ideo tranſgreſſor talis magis eſt reputandus qui obuiat intentioni legiſlatoris qͣꝫ qui deuiat in aliquo a legis ordinatione. Intentioni autem legiſlatoris obuiat qͥex contemptu vel ſine aliqua rationabili cauſa p̄ceptum non ſeruat. Secus in caſu in quo probabiliter credi poteſt. ſi legiſlator adeſſet eū obligare nōvellet talis nō eſt reputandus p̄cepti tranſgreſſornec peccat mortaliter. Et hec videtur coincidere cūopinione Ricar: que magis mihi videtur equa. ⁊ideo ſequenda. quam etiam ſequit̉ Archi. lxxvj. diſti. in capitulo vtinam. et Ge. in capitulo generalide elec. li. vj. facit ꝓ hac opinione glo. in. c. quiſqͥsiiij. q. v. ⁊. c. honoratus. lxxiiij. diſtinc. ⁊. lxxxiiij. diſtinc. capitulo. j. ⁊. x. diſtinc. quis aūt. Et quod no.Panor. in clementina prima. de etate ⁊ qualitate.Nam durum valde videtur ꝙ p̄latus intendatſemper inijcere laqueū mortalis peccati in ſuis pre
ceptis. Et ideo ſolum credo ſit in contemptoribuset illis qui p̄uaricationē ⁊ inobedientiaꝫ ducunt īcōſuetudinē que eſt quidam contemptus interp̄tatus. ⁊ quia ſic ex toto fruſtrat̉ finis legis. ſed inobedientia que nō ex cōtemptu neqꝫ ex conſuetudīeꝓcedit. credo ꝙ ſit veniale peccatuꝫ. cum hec nonex toto fruſtret finem legis nec ſit totaliter contra ītentionem eius. Similiter dice̓ndum de inobediētia p̄latorum aut ſuperioꝝ. Multomagis excuſat̉a mortali qui facit contra ex ignorantia non affectata craſſa vel ſupina. Si vero inobedientia ſit cōtraconſilia. aut lex conſilij eſt perfectionis. vt Math̓.Uade ⁊ vende omnia. ⁊ ſic non eſt peccatum. Etſic intellige glo. in. d. c. generali. de elec. li. vj. et iuraque allegat. Si autem lex eſt conſilij reuerentie. qd̓eſt quando ſubditus deberet facere tamen ſuperior non vult p̄cipere. ſed potius conſulere vt abſtineat. vt no. glo. in. c. ad aures. de tēpo. ordi. ſic peccat venialiter. vt no. Archi. in. c. teſtamentum. vj.di. et. xxv. di. §. al̓s ea demū.Utrū inobedientia ſtatuti penalis ſit peccatū? 1℟. Benri. de gan. in quolibet. iij. q. xxij. ꝙ aliqn̄in ſtatuto ſunt duo precepta. puta cum dicit̉. Statuimus ne quis faciat tale quid et qui fecerit ſoluat talem penam. et tunc obligat ab culpam et penam. Et ſic intellige glo. et. Ge. in. c. vt animaꝝ periculis de conſti. li. vj. et Inno. in. c. qd̓ ſuper his.de voto. Et Io. an. ī. c. relatū. ne cle. vel mo. ⁊ Ge.in. c. ꝑpetue. de elec. li. vj. qui dicunt ꝙ ſtatutū penale p̄ceptiuū licet contineat aliā penā corꝑalē obligat ad mortale. Aliqn̄ vero ē vnū ſolū preceptūputa cuꝫ dicit̉. Statuimꝰ ꝙ ſi quis fecerit tale qͥdſoluat talem penam. et ſic obligat ſolū ad penamex forma ſtatuti. Ex intentione vero ſtatuētis obligat ad culpam ſi paſſim temerarie aut cauſa leuipreuaricet̉. Aduerte etiā ꝙ in cōſcientia neqꝫ in pͥmo caſu neqꝫ in ſecundo tenet̉ ad penā: niſi poſtcondēnationē ẜm glo. ca. fraternitatis. in fi. xij. q.ij. et qd̓ licet ſtatutū nō ſit p̄ceptiuum ex forma. tn̄obligat ad mortale qn̄ imponit penā mutilatiōisvel mortis corporalis.ē fiAquietudo mētis iaauaricie que communiter eſt venialepeccatum niſi per eaꝫ omitantur neceſſaria ad ſalutem.eſt alicuiꝰ criminisNquiſſtlo manifeſti ſaltem perfamam ex bono et equo iudicis cōpetentis canonice facta inueſtigatio ẜmHoſtien̄.¶ Quotuplex eſt inquiſitio? ℟. vt colligo ex Pa.in. c. qͣliter et quādo. el. ij. de accu. ꝙ triplex ē. Quedam generaliſſima qua inquirit̉ ſuꝑ ſtatu totiusꝓuincie vel dyoceſis. et in hac non ē opus ꝙ infamia p̄cedat. nec habet locū dicta diſtinctio. quia p̄latus tenet̉ eam facere. c. cū venerabilis de cenſi. ⁊c. romana. de cenſi. li. vj. Quedā eſt generalis quainquirit̉ ſuꝑ ſtatu alicuius ciuitatis caſtri vel alicuius loci. Et d̓ hac non loquitur p̄fata diffinitō.quia non requirit̉ infamia. vt in. c. j. de offi. or. l. cō
aa 1