Indulgentia
13.V1
Alcta cum maiori feruore ⁊ auſteritate ꝑ annū. plusvalet ceteris paribꝰ ꝙͣ facta cum minori. ſic illi quiplus dat ⁊ plus laborat correſpōdet annꝰ efficatioris penitentie ꝙͣ alij. ⁊ ideo plus habebit de remiſſione ꝙͣuis ambo remiſſioneꝫ tot annorum habeant. Et hec opinio non placet mihi. quia videt̉ derogare verbis indulgentie. cum dicatur ꝙ daturindulgentia tot annorum. ⁊ debeat intelligi de annis vere ⁊ optīe penitentie fiende: quia verba inpotiori ſignificato ſunt intelligenda ⁊ latiſſime inbeneficio principis. de ver. ſig. c. olim tibi. Quartaopinio tenet ꝙ quo ad remiſſionem extēſionis pene tātū valēt his qui deprope cuꝫ modica elemoſyna ſicut his qui delōge ⁊ cum multa elemoſynaẜm quod continetur in forma. ſed quo ad remiſſionem pene intenſiue. ⁊ quo ad diſpoſitionem ſuiad recipiendum augmentū gratie ſunt impares.quia qui plus dat ⁊ magis laborat ceteris paribꝰplus habebit. hec auteꝫ opinio niſi velit dicere qd̓dicit tercia opinio implicat contradictioneꝫ: niſi qͦad illam diſpoſitionem augmēti gratie. quia illudeſt veriſſimum. Ratio. qꝛ ſi nō debeo ferre niſi penitentiam ſeptem annorum. ſi dimittatur mihi extenſiue ſimuiliter ⁊ intenſiue remittet̉. Quinta opinio eſt ꝙ tantum valent quantum ſonāt. ⁊ tantuꝫmultum danti quantuꝫ parum. vel modicum laboranti quantum multum. qꝛ indulgentia eſt quedam liberalitas que non reſpicit merita ſed largitatem concedentis. Et hec ꝙͣuis ſit magis cōmunis opinio non mihi placet. cum videatur irrationabilis. Nec illud Math̓. xx. quo dicit̉. An nō licet mihi facere quod volo an oculus tuus nequāeſt contra me. quia loquitur ille tex. de dato ex ſuoꝓprio: non ex alieno. Sexta opinio eſt ꝙ non pl̓remittunt de pena: niſi quantum meret ille laborvel illa operatio: etiam ſi talis indulgentia nō eſtaliter videretur eccleſia īducere chriſtianos ad dimittendum opera alia ſatiſfactoria ⁊ ſolum intendere huiuſmodi indulgentijs. quod eſſꝫ abſurdūdicere. ⁊ ideo dicunt ꝙ ſolum quo ad nomen datindulgentiam vt chriſtianos potiꝰ inducat ad talia facienda. ⁊ adducunt dictum Innoc̄. qui dicitꝙ propter indulgentias generales non minus tnetur penitentiam agere homo in hac vita. Sedhec opinio eſt falſiſſima: tum quia preſupponit eocleſiam predicare falſum et facere malum ſub ſpecie boni. qd̓ nullo modo licet etiam ꝓ vita alteriꝰſaluanda. c. ſuper eo. de vſu. tum etiā quia fundatſe ſuper falſo intellectu ad Inno. quia eſt intelligēdus Inno. de pnīa prout eſt extinctiua inclinationis ad malum ⁊ preſeruatina. non ꝓut delet penaꝓ peccato p̄terito. Et ideo eſt ſeptima opinio quāputo veriſſimam. videlꝫ ꝙ indulgentia Ꝙͣtuꝫ acaugmentum gratie ⁊ glorie tantum valet quantūeſt interna deuotio ſuſcipientis ⁊ non plus. ꝙͣtumv̓o ad remiſſionem pene debite in purgatorio: velimpoſite a ſacerdote in penitentia. Dico ꝙ indulgentia tantum dimittit quantum ſonat: dummodo ẜm ſanctum Bona. ⁊ ſanctuꝫ Tho. in. iiij. di.xx. homo faciat quod ſibi imponit̉ ẜm ꝙ eum decet facere. vnde ſi pauper dat vnum denariuꝫ ẜm
ACXXXVIIꝙ ei conuenit dare: ſic habebit indulgentiam quedatur porrigentibus manus adiutrices: ſicut diues qui dat vnum ducatum. Sed nō econtrario.qꝛ ſi diues vellet dare vnum denarium: nō cenſebitur porrexiſſe manus adiutrices. ⁊ ſic non habebit tantum de indulgentia ſicut nec rex dicereturauxilium dediſſe alicui dando obolum. ſed ẜm ꝙconuenit regi danduꝫ. Similiter ſi ꝓpter honorā-dam eccleſiam datur indulgentia viſitantibꝰ equehabebit eam qui de ꝓpe ſicut qui delonge venit.dūmodo viſiter ſicut ei conuenit .ſ. nō furtim: nōſine ſocietate magna: ſi eſt dn̄s ⁊ hmōi. aliter nontantū habebit. ⁊ hec opinio ſaluat eccleſiā vt nō p̄dicet falſa. quia veram dat indulgentiam vt ſonatConcludit rōnabilitatem vt intelligat̉ ꝙ id qd̓ imponit̉ debet fieri ẜm ꝙ cōuenit facienti. et excluditdiſſipationem theſauri. dum p̄ſupponit rōnabilēlargitatem in diſpēſatore. Addit tn̄. s. Bo. vbi sͣ.ꝙ licet homo nō faciat quod iniungit̉ in indulgētia ẜm ꝙ eum decet ꝙ ꝓpterea nō debet dimitterequin faciat illud ẜm ꝙ ſibi placet. qꝛ licet nō habeat tm̄ de illa indulgētia: tn̄ plus hēbit de remiſſione pene ꝓ tali facto ꝙͣ nō haberet ꝓ alio ſimili cēteris paribus facto. vbi non dat̉ talis indulgentia.Inno. ⁊ Hoſti. tn̄. tenent ꝙ dūmodo quis faciatqd̓ imponit̉ eam habebit. Sed magis placet opi.ſancti Bona. nec ꝑ hoc ſequit̉ ꝙ homo debeat dimittere alia opera meliora vel ſatiſfactoriā. ⁊ hmōiſolum intendere. qꝛ licet iſte plus dimittant de pena. alie tn̄ ſunt magis meritorie premij eſſentialisqd̓ eſt melius ⁊ p̄ſeruatiue a recidiuo ⁊ ſubiugatiue carnis dominio rōnis. Aduerte hic ꝙ aliqn̄ dr̄Damus indulgētiam oīm peccatorum: vel centūannorum de pnia ſibi iniuncta. qꝛ tunc ſolum remittitur penitentia impoſita a confeſſore. ⁊ ideo ſimoreret̉ nō ſtatim euolaret. qꝛ non imponit̉ equecōiter. Aliqn̄ dicit̉. Damus indulgentiam omniūpeccatorum de quibus contriti ⁊ ore confeſſi ſuntet ſic oblita non remittunt̉ vel ignorata. Aliquando ſimpliciter datur remiſſio omnium peccatorū.⁊ tunc ſi nullum peccatum poſt cōmiſerit ſtatimeuolaret ad gloriam ſi moreret̉. Intellige etiam ꝙopinio ſancti Bo. p̄dicta non intelligitur quādoindulgentia datur ſic. Damus indulgentiam cuicunqꝫ dicenti decem pater noſter. vel danti vnuꝫducatū tali loco ⁊ huiuſmodi. quia in talibus nōrequiritur condecentia perſone vel ſtatus. ſed effectus impoſiti operis. Sed intelligit̉ ſanctus Bona. quando imponitur aliquid generaliter. quiatunc intelligitur ꝙ illud debet implere ẜm ꝙ facienti conuenit. Nota etiam ꝙ iſti anni vel dies indulgentie non ſunt anni celi vel purgatorij. ſed anni huius vite quod eſt dicere ꝙ tantū diminuuntde pena: quantum ſi ꝑ annum vel ꝑ tot dies feciſſet pnīam.¶ Ped q̄ro vtrū dies iſti vel anni īdulgentie ſintvtiles vel continui? ℟. Ho. ī. c. cum ex eo. de pe.⁊ re. ⁊ ſequit̉ Panor. ibidē ꝙ dies erunt vtiles. annus v̓o ꝯtinuus. Nult dicere ꝙ ſi ſacerdos īpoſuit alicui vt ieiunet qͣdraginta dies: ſiue ꝯtinue ſiueinterpolate accipiēdo īdulgētiā qͣdragīta dieꝝ erit