Emptio et peditio

prima opinio. tn̄ mihi videt̉ ꝙ ſimpliciter primaopinio ſit vera: qꝛ nihil iniuſtum facio ſi nolo tibidare poſſeſſionem meā vt fructus tuos facias niſidederis mihi p̄cium. etiam ſi illud volebam ſeruare in capſa.5 ¶ Que non poſſunt vendi? ℟. multa Primo ſpiritualia: et de hoc vide Symonia. Scd̓o liber ho:dic vt. jͣ. Seruitus. §. j. Tercio illa quorum vſusē ſolū malus: vt sͣ. Ars. Quarto res aliena. Quomodo autem teneat̉ qui emit: vide. jͣ. Reſtitutio.primo. in verbo emens. Quīto res pupilli nō poſunt emi a tutore. l. cum ipſe. C. de contrahē. emp.et venditi.z ¶ Quo p̄cio poſſunt vendi vel emi res? Rn̄ ꝙ lꝫvarie fuerint opiniones tam legiſtarum in. l. j. C.de ep̄i. audien̄. ꝙ cano. in. c. j. ⁊. c. cum dilecti. de em̄pti. ⁊ ven. Tamen ſaluo meliori iudicio ẜm ꝙ colligo ex dictis Scoti. in. iiij. diſt. xv. Dico ꝙ res tantum vendi poteſt quanti emptorem inuenit ⁊ ecōtrario emi pōt quantum venditorē inueniet: dummodo hec quatuor concurrāt. Primum ſciētia. ſcꝫꝙ nulla ſit deceptio ex ꝑte alterius: ſed quilibet ipiorum agnoſcat rem ⁊ eius qualitatem ⁊ valoremFacit glo. penul. in. l. mortis cauſa capi. ff. de donatio. cauſa mor. Secundum libertas voluntatis .ſ.ꝙ nō faciat ex tali neceſſitate que excludat rationēvoluntarij. Quomodo autem poſſit perpendi ꝙnon fiat voluntarie. conſidera ſi talis res pertinetad neceſſitatē vite: ſicut ſunt granū: medicīe: vinūveſtes: domus: ⁊ huiuſmodi: ſine quibus viuerequiſqꝫ non poteſt. quia talia nō poſſunt vendi adlibitum: ſed iuſtum precium debet taxari. Attenditur etiam ꝙ non ſit libera voluntate quando quisvendere vel emere vult tali precio propter euitandum notabile ⁊ enorme damnum. Nam quādoquis niſi venderet tali precio: vl̓ emeret eſſet incuiſurus: puta amiſſionem maioris partis ſuorū bonorum: vl̓ notabiliorem: certe iſta neceſſitas ⁊ omnis timor qui cadit in conſtantem excludit libertatem voluntatis ẜm no. in. c. cum locum. de ſpon.⁊ in. c. abbas. qd̓ me. cauſa. Secus in mīori metuNam dicit Salic. in autentica. ad hec. C. de vſu.quod eſt cōtra charitatem addere afflictionem aflicto: quod non licet. l. diuus. ff. de offi. preſi. Tercium ꝙ ſit prudens: quia magna mentis leuitasredderet contractum illicitum. Quartum ꝙ ille qvendit vl̓ emit plus debito poſſit donare. ar. c. ij. dedona. Si vero hec quatuor non concurunt. tuncnon liceret emere vel vendere niſi iuſto precio. etſcienter notabiliter plus vendēs: vl̓ minus emēspeccat mortaliter: ⁊ tenetur ad reſtitutioneꝫ quodquidem precium debet attendi ẜm cōmunem eſtimationem vt dicit. l. precia. ff. ad. l. fal. no. glo. in. c.hoc ius. x. q. ij. ⁊ eam ſequuntur cōmuniter doctoQuō autem iſta extimatio debet fieri qn̄ nō eſt cōmunitas talis cōmertij. dico ꝙ pēſatis raritate. laboribus ⁊ periculis iudicio boni mercatoris determinabit̉. qꝛ alia regula non poteſt dari. ⁊ hoc in remobili. In immobili v̓o extimat̉ ẜm fructus. ẜmglo. ⁊ Bar. in. l. ij. C. de reſcin. ven. quem ſequūt̉cōiter. doc. ⁊ tali p̄cio deberet vendi ⁊ emi. de hoc

vide. jͣ. Extimatio. §. j. cum ſę. Si tn̄ predicta concurrant credo ſimiliter: vt mobiles emi poſſe ⁊ vēdi. Et nota ꝙ quo ad valorem attendi debet tꝑūscontractus emptionis: vt in. d. c. cum dilecti. ⁊. d.l. ij. C. de reſcin. vendi. niſi ſit dubium an tꝑe ſolutionis ſit plus valitura. ẜm ꝙ dicā. jͣ. Uſura. j. §.xxxiii. Aduerte tamen predicta non habere locuꝫquando plus venditur ratione tēporis: quia precium non ſoluitur. quia licet foret ſciens ⁊ volenstamen nō excuſaret vſuram: vt plenius. jͣ. Uſuraj. §. lviij. dicetur. vide etiam quod dico ſupra. Dolus. §. ix. Limita etiam p̄dicta. niſi in caſu. de quojͣ. §. x.¶ Utrum vēditor teueatur dicere defectus ſecretos ementi? ℟. vt colligo ex dictis per Ange. in. l.ſi quis cum aliter. ff. de act. emp. ⁊ vendi. ⁊ Pa. inc. iniuſtum. de rerum permū. cum diſtinctione. ꝙaut ſi ſciret nullo modo emeret: puta. quia equushabet defectum talem ꝙ potius ſtaret ſine equo. ⁊tunc nullo modo licet celare. Si v̓o emeret: licꝫ nōita libenter. tunc ſi nullum ꝑiculum immineat vl̓damnum emptori: ⁊ res nō vendat̉ vltra iuſtump̄cium attento defectu latente. ⁊ emptor ſit induſtrius non tenetur ei reuelare: nec peccat non reuelando qn̄ ſolum facit vt iuſtum habeat preciū. Etquod dico de defectu: intellige ⁊ de mixtura alteriꝰrei: vtputa vino limphato ſpeciebus quibus immiſcet. aliud ꝙͣ extimet̉. ſi autem imminet periculum vel damnum emptori ſeu alteri tenet̉ manifeſtare. aliter teneretur ad reſtitutionem damni ſi accideret. ar. l. in rebus. §. item qui ſciēs. ff. cōmo. etl. Iulianus. ff. de actio. empt. Aduerte tamen ꝙ ſivendens intendit vēdere vnam rem ⁊ emens intendit emere aliam in ſubſtantia non valet venditio. vt ſi vendens intendit vnum agrum vendere⁊ emens alium emere. l. in vēditiōibus. ff. de contrahen. emp. Idem dic in materia: vt ſi vendaturauricalcum ꝓ auro. d. l. in venditiōibꝰ. Idem dicī qualitate ſubſtantiali: puta in domo que eſt combuſta. arg. l. quid tamen. ff. de cōtrahen. emp. Secus in qualitate accidentali. vtputa in agro ſteriliquem credit vberem. xxix. q. j. §. is ita reſpondet̉.Fraudans v̓o in quantitate: puta. in falſa menſuratione vt faciunt tabernarij qui nō implent menſuras: vl̓ in numeratiōe ⁊ huiuſmodi. lꝫ teneat vēditio: tamen tenet̉ reſtituere: nec ꝯſuetudo excuſateum.¶ Utrum liceat vendere rem ẜm ꝙ vendēs eam 9ſibi extimat vtilē ꝙͣuis emēs nō libere emat? ℟. ꝙſic. ſi ex tali venditōe tale damnū incurrat quantūplus vendit. vl̓ qn̄ talē affectionē ad rem habet ꝙpotius vellet eaꝫ ſibi dimitti ꝙͣ tali p̄cio emī. niſi ſitin tali abundātia ꝙ gratis teneatur proximo ſubuenire. concor. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. Sed nō liceret vendere tantū plus quantū erit vtilis ementi. qꝛ ſic herba medicinalis valeret. c. ducatos. ẜmSco. vbi sͣ.¶ Utrum liceat carius vendere rem q̄ immuta­ 10ta vendit̉ in eodē loco ꝙͣ ſit empta. vide. jͣ. Negocium. §. iij.¶ Ad quem ꝑtinet periculum rei vendite. ſi aliud 11

I