Debitum cōiugale
LVII
8 ¶ Utrum peccet exigendo debitum ſcienter abadultero innocēs. vel reddendo? R. ẜm Ri. vbisͣ. q. ij. ꝙ aut eſt correctus: vel ꝑatus corrigi. ⁊ ſic n̄peccat. Si v̓o ſit incorrigibilis. tenet̉ eum dimittere. ⁊ ſic peccat mortaliter cognoſcendo. tex. eſt in. c.ſi vir. de adul. ⁊ in. d. c. ſi quis vxorem. ſiue ſit manifeſtum ſiue occultū: dumodo ſciat ipſa. Quemtex. ſic limito intelligēdum: qn̄ innocēti nō īminetpiculū fornicatōis et denegādo debitū cōuerteret̉adulter. ſꝫ qn̄ ex denegatione efficit̉ peior ⁊ ex redditione nō facit tot pctā. ⁊ innocenti fit euaſio fornicationis non video mortale pctm̄ exigere et reodere. Quod etiam tenet Ugo. de caſtro no. in. iiij.diſt. xxxij. q. j.9 ¶ Utrum poſſit vir vxori adultere nccͣia mīſtrare? Rn̄. ꝙ nō. ſi negando emendaret̉. qꝛ vtiliꝰ eſurienti panis tollit̉ cum de cibo ſecurꝰ iuſticiam negligit. v. q. v. c. nō omīs. ⁊ male meritꝰ dꝫ egeſtatꝭlaborare. l. bona fides. ff. depo. §. j. ⁊ de alijs penisadulterij. vides. adulterium. §. iij.1 ¶ Utrum teneat̉ innocēs ad p̄ceptum eccl̓ie reddere adultero debitū? ℟. ꝙ ſi adulteriū pōt ꝓbarejͣ. paucos dies nō tenet̉. ar. c. ſolet. de ſen. ex li. vj. ſ.v̓o nō pōt ꝓbare tenet̉. ar. x. q. iij. c. j. Et idē in caſibꝰ in qͥbꝰ ſeꝑari pōt matrimoniū. vt. jͣ. mr̄imonium. iiij.11 ¶ Quarta cā dr̄ votū em iſſum ab ambobꝰ de cōiꝯſenſu. vt. jͣ. matrimoniū. iij. impedimēto. v.12 ¶ Quīta cā dr̄ honeſtas. puta qꝛ petit in eccl̓ia vl̓in publico. qꝛ non tenet̉ ſibi reddere debitum niſihoneſto mō. j. Cor̄. xiiij. Omnia honeſte ⁊ ẜm ordinem fiant in vobis.13 ¶ Sexta cā eſt ſcandalum. Nam vbi eſſet ſcandalum cōſūmare matrimoniū ante adhibitas aliqͣsſolēnitates ẜm morem patrie nō tenet̉ reddere an̄illaꝝ obẜuantiam nō tn̄ mortaliter peccaret reddens. ſꝫ bene exigens ſi ſine rōnabili cā faceret. vtsͣ. dixi. §. j.4 ¶ Septima cā eſt religio quaꝫ qͥs vult intrare. qꝛnō tenet̉ reddere ſꝫ dꝫ ſibi ſtatui tp̄us infra qd̓ ingredi teneat̉. c. ex publico. de ꝯuer. ꝯiu. vn̄ ſi nullaiſtaꝝ cāꝝ ineſt ꝯͣcto matrimonio ꝑ v̓ba de pn̄ti tenet̉ exactus reddere.¶ Utꝝ non reddens petēti. qꝛ non vult ꝯciꝑe excuſet̉? ℟. ꝙ nō. A fortiori peccat mortalit̓ qͥ ex iravel alio malo fine nō vult reddere.16 ¶ Utrum teneat̉ petere? ℟. Ri. vbi sͣ. ꝙ nō. qꝛnemo tenet̉ vti iure ſuo. qd̓ veꝝ credo niſi in caſuqn̄ nō petendo alter caderet in aliqd̓ mortale quiatunc tenet̉.1 ¶ Utrum teneat̉ reddere nō petenti? ℟. Ri. vbis. q. ij. ꝙ ſic non tm̄ petenti exp̄ſſe ſꝫ etiam petēti ꝑaliqͣ ſigna ꝑ q̄ coniecturat alteꝝ affectare ſibi reddidebitū ꝯiugale. al̓s ſi nō petit tacite vl̓ expreſſe nontenet̉ reddere. Auertere aūt alteꝝ ne petat nō licetniſi cū debita ſanctimonia. Un̄ dicit Aug. de anchona ꝙ ſi ex negatione debiti alter ſcādalizat̉ nōexcuſat̉ a mortali denegans. qd̓ limita niſi ex aliqͣcanſa p̄dictarū faciat.18 ¶ Utrum ꝯͣcto matrimonio cū vna clandeſtine
⁊ publice poſtea cum alia teneat̉ prime reddere debitum? Rn̄. ꝙ ſi nō p̄t reddi ſine ſcādalo. puta qꝛeccl̓ia excōicat eum ⁊ hmōi ꝙ tenetur nō redderequia ab om̄i ſpecie mali eſt abſtinendum .j. theſſalo. vl. al̓s. ſic.¶ Sꝫ nunqͥd cohabitabit cum ſcd̓a ad p̄ceptum 19eccl̓e. Rn̄. ꝙ ſic. ⁊ nccͣia mīſtrabit ſi mō p̄t facere ſine ꝑiculo coitꝰ ſeu adulterij cū dicta ſcd̓a. qꝛ qn̄ cūꝑiculo ꝓbabili. tūc patiatur excōicationē ⁊ nō cohabitet ſꝫ neccͣia admīſtrabit ſeꝑatꝰ qͣntū p̄t cū prima etiam nō cohabitabit qn̄ ſine ſcādalo cohabitare nō p̄t. ⁊ ſibi imputet qͥ ſic ꝯͣxit. Et iō cōſulendum eſt tali ꝙ patriā mutet vbi cū prima ſine ſcādalo cohabitare poſſit.¶ Utꝝ actꝰ mr̄imonialis ſit pctm̄? Rn̄. ẜm Alex. 20in tercia ꝑte in ſum. in vj. precepto ꝙ non. Sed ſitpctm̄ ẜm eundē ſcd̓a ſcd̓e. tractatu de adul. qn̄ priuatur iſtis circumſtantijs.¶ Prima dr̄ recta intētio puta qꝛ excedit fines ma 21trimonij facturꝰ cū qͣcūqꝫ alia vl̓ cn̄ ea etiam ſi nōeēt ſua cōiret. vl̓ ꝯſtituit ibi finē vltimū. ⁊ ſic ē mortale pctm̄. xxxij. q. iiij. origo. ⁊. c. liberoꝝ. Aduertetn̄ ꝙ hoc intelligit̉ qn̄ hoc actu cogitat vt ſit mortale. qꝛ actibꝰ non habitibꝰ meremur vl̓ demeremurẜm Pe. de pal. in. iiij. di. xxxij. q. iij. Dꝫ gͦ intentio ſiſtere infra limites mr̄imonij ſi talis actus dꝫ eſſe ſine peccato hoc eſt ꝙ nō cognoſceret ſi nō eſſet ſualegitima vxor. ⁊ idem dic de vxore erga viꝝ. Sufficit tn̄ ẜm Ri. in. iiij. di. xxxj. q. pe. ꝙ actu vel habitu hanc in̄tentōem habeat.¶ Scd̓a dr̄ cā. Nam ex triplici cā ſine pctō exigit̉ 22⁊ redditur. etiā cū merito ex pͥmis duabꝰ. Primaꝓlis ꝓcreande. ſcd̓a debiti reddēdi. tercia fornicationis vitāde cōiter tn̄ tenetur ꝙ ſit pctm̄ venialeexigere cā fornicatōis vitande in ſe. vide glo. in. c.qͥcqͥd. xxxij. q. ij. Alia ex cā cognoſcere eſt pctm̄ aliqn̄ mortale. aliqn̄ veniale. vt in. §. ſeq̄nti patebit.¶ Utrum ſi fiat cā ſatiāde libidinis ſit pctm̄ mortale? Rn̄. ꝙ canoniſtaꝝ. xxxij. q. iiij. ī. c. origo. ⁊. c. 23liberoꝝ ⁊ theologoꝝ ī. iiij. diſt. xxxj. ⁊. xxxij. fuit diuerſa opi. Aliqͥ tenēt ꝙ ſꝑ eſt pctm̄ mortale coitusꝯiugalis cā ſatiāde libidinis. Et dr̄ qn̄ p̄uenit voluptatem ⁊ cogitatōꝫ manibꝰ ꝓuocando ⁊ calidisvtendo vt poſſit pluries cōire. ſꝫ magis cōit̓ tenet̉ꝙ nō eſt pctm̄ mortale. dūmodo ſi nō eſſet vxor n̄faceret. ⁊. d. c. origo. ⁊ liberoꝝ exponūt qn̄ ita finaliter q̄rit delectatōꝫ ꝙ etiam ſi nō eſſet vxor nō curaret. Et hec opi. ē magis rōnabilis. qꝛ apl̓s dicithēat vnuſqͥſqꝫ ſuam ꝓpter delectatōꝫ in ea ⁊ nō inalia querēda ꝓpter fornicatōꝫ vitandam nec ſeqͥt̉ꝙ ponat ibi finem. qꝛ nō vltimū. Hanc ſan. Bo.Ri. ⁊ Ale. ⁊ cōiter theo. tenēt ⁊ placet. qꝛ ꝓ iſta ſecūda opi. eſt tex. Aug. j. ad Cor̄. vij. in pͥn. vbi dic̄ꝯiugalis ꝯcubitꝰ generādi gr̄a nō hꝫ culpam. ꝯcupiſcentie v̓o ſatiāde. ſꝫ tn̄ cū ꝯiuge hꝫ culpam ꝓpt̓thori fidem venialem. hec ille.Utrum cognoſcere vxorem cā ſanitatis ſit lici 24tū? Rn̄. Ri. in. iiij. di. xxxj. ar. iij. q. ij. ꝙ ẜm qͦſdaꝫſic. vel forte p̄t dici ꝙ ſit veniale pctm̄ ⁊ hoc veriꝰ.⁊ ſequitur Tho. in. iiij. di. xxxij.
k 2