Conſuetudo

Ivt illud. Non arabis cū boue ⁊ aſino. et huiuſmodi. Item quedam iudicialia ſunt que non obligāthodie niſi ẜm ꝙ dicaꝫ. jͣ. Decime. §. j. et contra iſtavalet ꝯſuetudo.¶ Secundū quod requirit̉ ē ꝙ mores et actꝰ hominū ꝑ quos introducit̉ ꝯſuetudo ſolū. vt. d. l. dequibꝰ. ſint tales ꝙ ꝓbabiliter arguant conſenſuꝫpopuli illus qui poteſt facere ꝯſuetudineꝫ. d. l. dequibus.5 ¶ Sed quō poſſū p̄ſumere de cōſenſu populi volentis introducere conſuetudinem. ℟. ꝙ actꝰ autꝓcedunt a ſuperior: et ſunt actus iudiciales. tūc ſiconſenſus populi accedat a principio vel expoſt facto tacite. et ſint frequentati. ita ꝙ ſaltem ſint duo.vt due ſententie et lapſus temporis ſic p̄ſumit̉ conſuetudo. qꝛ habent aptitudinem ad conſuetudinēinducendam. ff. de inoffi. te. l. nam et his. et. ff. adſil̓. l. ſi quis. §. quod ſub eodem tecto. Si vero taleſactus non ſunt iudiciales. vt vēdere. locare et huiuſmodi. aut actus priuatoꝝ. vt eſt videre in porticibus ſuꝑ viā publicam. tūc nō ſufficiūt duo actꝰſed requirit̉ frequentia et multitudo actuuꝫ. ita ꝙtotus populus ſciat. l. ſed et ea. ff. de legi. et. l. namimperator ibidem. ⁊. ff. de inſti. ac. l. ſed ⁊ ſi pupillꝰItem ꝙ actus ſint taliter publici ⁊ ita notorij ẜmcōmunem opini. doc. vt veriſimiliter tranſierint īnoticiam totius populi. dicta. l. ſed ⁊ ſi pupillus.§. ꝓſcribere. Et ratio eſt qꝛ oportet vt interueniattacitus ꝯſenſus populi ſi debet eſſe ꝯſuetudo qͥ exvno actu agnoſci nō poteſt qͣꝫuis ſit notorius niſihabeat cām ſucceſſiuam ꝑ tp̄s debitū ad introducendam cōſuetudinem. vtputa ſi pons edificaret̉in publico ⁊ haberet cām ꝑmanentē. ſimiliter ſi beneficiū ſeculare cōfert̉ regulari ⁊ poſſidet̉ tꝑe habili ad conſuetudinē efficit regulare ⁊ ecōtrario vt inc. cum de beneficio. de p̄ben. li. vj. vel niſi appareat de expreſſo conſenſu populi volentis introducere conſuetudinem ꝑ illum actum ſine quo conſenſu nunqͣꝫ erit conſuetudo. vt no. glo. in. d. c. conſuetudo. Et licꝫ glo. ī. c. ita nos. xxv. q. ij. ⁊ ī. c. cū eccīade cā poſ. ⁊ pro. dicat ꝙ hinus actus in criminalibꝰ facit conſuetudinem. Intellige de conſuetudīelarge accepta. non de iſta de qua hic.¶ Terciū ꝙ requirit̉ eſt vt ſit introducta ex certaſcia. nō ꝑ errorem. qꝛ ſi talis eſt error qui tollat conſenſum non poteſt eſſe conſuetudo. qꝛ deficit cā .ſ.conſenſus populi. d. l. de quibus.¶ Quartum qd̓ requirit̉ eſt ꝙ maior ꝑs populi ſitvſa illa conſuetudine. Intellige de maiori ꝑte populi habentis conſenſum habilem ad faciendū legem vnde pueri mulieres ⁊ furioſi ⁊ huiuſmodi.nō cōputant̉ in numero. qꝛ nō pn̄t cōdere legē. vtin. l. j. ff. de legi. ⁊ non ſolū maior ꝑs ſꝫ oportet ſintdue partes populi vel collegij. vt in. l. nulli. ⁊ in. l.plane. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vni. aliter ſicut legem facere nōpoſſunt. ſic nec conſuetudinē.8 ¶ Quintū qd̓ requirit̉ ē tempus debitū. Sꝫ qͣroquantū tp̄s requirat̉? ℟. Paͣ. in. d. c. fi. de conſue.ꝙ licet varie ſint opi. tn̄ iſtud ſibi videt̉ ꝙ de iureciuili requiritur tempus. x. annoꝝ. quia iura reqͥrūt tp̄s longum ad introducēdū cōſuetudinē. C.

HINoque ſit lon. conſue. in rubro. ⁊ in nigro. ⁊ ar. in. l. ij.C. de ẜuitu. ⁊ longum tempus eſt. x. annoꝝ. C. dep̄. lon. tem. ꝑ totū. ⁊ in glo. d. ℟. C. que ſit lon. conſue. Et hoc tenet Bar. in. d. l. de qͥbus. ⁊ Cy. in. d.l. ij. De iure a ūt canonico dic ꝙ aut cōſuetudo ē p̄ter ius. ⁊ ſufficit tp̄s. x. annoꝝ. facit glo. in. c. fi. d̓ cōſue. li. vj. ⁊ in. c. conſuetudo. xij. di. Limita ẜm Inno. in. c. cum dilectus. de conſue. niſi veniret ad detrahendum iuri alicuius eccleſie ꝑticularis. qꝛ tūcrequirit̉ tp̄s debitum ad p̄ſcriptioneꝫ. Secus ſi eſſet cōtra eccleſiam vniuerſalē. Sꝫ Pa. in. d. c. fi. etiāidem tempus requirit contra eccleſiam vniuerſalēAut cōſuetudo ē contra ius canonicū ⁊ requiriturtempus. xl. annoꝝ. qꝛ oportet ſit p̄ſcripta. vt in. d.c. fi. ⁊ in. c. iij. de cōſue. li. vj. Dicit tn̄. d. An. ī. d. c. fi.ꝙ ſi papa ſcit. ſufficit tp̄s. x. annoꝝ. qd̓ ē ſingulare.Si vero conſuetudo eſſet cōtra ea q̄ reſeruata ſuntprincipi in ſignū ſpecial̓ pͥuilegij. tunc tā de iure ciuili qͣꝫ canonico requirit̉ tp̄s de cuiꝰ inicio memoria non ſit. vt ē tex. in. c. ſuꝑ quibuſdā. de verb. ſig.¶ Utrum talis conſuetudo tollat legem contrariam? ℟. ꝙ ſic ſi ſuperior ſcit ⁊ tolerat. facit glo. ī. c. j.d̓ tren. ⁊ pa. ⁊ qd̓ ibi no. Goſ. vn̄ dicit. d. An. ꝙ nōrequirit̉ alia p̄ſcriptio. qꝛ exquo ſuꝑior videt ⁊ tolerat nō videt̉ velle vinculū īijcere. Pa. ibi dicit ꝙſufficit binus vel trinꝰ actus vt tollat̉. Si vero ſuꝑior ignorat. tūc diſtingue. aut lex ꝯͣria habet clauſulam derogatoriam ad conſuetudinem. ⁊ ſic nonvalet conſuetudo. qꝛ lex ſemꝑ loquit̉. l. atriani. Ede here. Et hoc veꝝ ẜm. d. An. in. c. fi. de conſueniſi ex noua cā. vel etiā antiqua veriſiml̓r nō cogitata conſuetudo induceret̉ quam ſi pͥnceps cogitaſſet admiſiſſet. ar. l. ſi hominē. ff. man. ē tex. iūctaglo. in cle. ſtatutū. de elec. vel ẜm Ge. in. c. licet. deconſti. li. vj. niſi lex tantū reſeſteret ad finē vt conſuetudinem p̄teritam tollat. qd̓ patet qn̄ n̄ facit mētionē de ea niſi vt eā tollat qn̄ aliter nō tolleret̉. vtpatet ī. d. c. licet. qꝛ tūc pōt induci noua cōſuetudoEt ita pōt ꝓcedere glo. in cle. ſtatutū. de elec. Propterea tenet Pe. de ꝑuſio ī tractatu de canonica portione. circa fi. ꝙ pōt introduci noua conſuetudo cōtra cle. dudum. de ſepul. Si vero n̄ habet clauſulāderogatoriam. valet conſuetudo contra legem. ar.ex facto. ff. de vul. ⁊ pup. ſub. dūmodo ſit cōſcriptaquo ad tollendū ius canonicū. qꝛ qͦ ad tollēdū iusciuile non oportet ſit p̄ſcripta. ſꝫ ſufficit tacitus conſenſus populi. qꝛ ſeculares habent ius condendileges etiā contra legem imꝑatoris ab ipſo imꝑatore. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iur. ⁊ ideo poſſunt inducere conſuetudinē. non ſic eſt contra ius canonicum. Sed oportet p̄ſcripta ſit ⁊ non ſit tale iusqd̓ p̄ſcribi non poſſit. ⁊ iō qꝛ laici nō pn̄t p̄ſcribereſpiritualia. ſic nec conſuetudinem inducere. c. maſana. de elec. etiam ſi non eſſet memoria de eius initio. vt no. Io. an. in. c. ij. de p̄ben. li. vj. facit qd̓ dicam. jͣ. Matrimoniū. iij. Impedimento. xvij. §. j.de ſtatuto.¶ Sed pone ꝙ lex ſeu ſtatutum habet excōmunicationem annexam in contrafacientes nunqͥd iderit vt conſuetudo tollat̉. ℟. vt colligo ex Car. inꝓlogo cle. Inno. ⁊ Cal. d. An. ⁊ Pa. in. c. de tren.

7

8

q

e