AreſtotelisFolio lxxxi
Folio lxxxi
cundo. qꝛ ſenſus debet eſſe receptiuꝰ ſpērum ſenſibilium.ſed terra nō eſt bn̄ receptiua. qꝛ eſt nimis groſſa.Manifeſtum igit̉ quoniam nccē hoc ſolo pͥuata ſenſu aīalia mori. neqꝫ em̄ hūc poſſibile ēhabere nō aīal exiſtens. neqꝫ cū ſunt animaliaanimalium neceſſe eſt habere p̄ter hūc. Et ꝓpter hoc quidē alia ſenſibilia excellētijs nō corrūpunt aīal. vt color ⁊ odor ⁊ ſonus. ſed ſolumſenſus niſi ẜm accn̄s. puta ſi ſimul cū ſono depulſio fiat ⁊ ictus. ⁊ a viſis ⁊ odore alia mouētur q̄ tactu corrūpunt. ⁊ humor aūt ẜm ꝙ accidit ſimul tactiuū eſſe ſic corrumpit. Tāgibiliūaūt excellētia. aut calidorum ⁊ frigidoꝝ ⁊ durorum corrūpit aīal. Om̄is qͥdem em̄ ſenſibil̓ ſuꝑfluitas corrūpit ſenſum. Quare ⁊ qd̓ tāgi pōttactū. hoc aūt tactu determinatū eſt viuere Sine em̄ tactu monſtratū eſt ꝙ īpoſſibile eſt animal eſſe. vn̄ tāgibiliū excellētia nō ſolum corrūpunt ſenſum ſed aīal. qꝛ nccē ſolū habere hūc.Ex p̄dictis Areſto. oſtendit habitudinē ſenſuum adaīalia. ⁊ pͥmo ſenſus tactus. ⁊ ſcd̓o aliorū ſenſuū. Quoad pͥmum dicit ꝙ ex p̄dictis manifeſtū eſt. ꝙ ꝑ pͥuatōemtactus nccē eſt aīalia mori ⁊ non poſſunt ꝑmanere. ⁊ hocideo. qꝛ ille ſenſus eſt nccārius animali quo ad eſſe. nō autem ſic eſt de alijs ſenſibus. quia etiā corruptis alijs ſenſibus adhuc animalia poſſunt manere in eē. ſicut ſtꝭ muti ceci ⁊ ſurdi. Ex quo vlterius concludit ꝙ excellentiaaliorum ſenſuum non corrumpit animal. licet bene ſenſum. vt excellens color bene corrumpit viſum. ſed nō corrumpit animal. ſed excellentia tangibilia etiam corūpunt animal. et non ſolum ſenſum. vt excellens calorvel frigus.Arguit̉. apopletici carent ſenſu tactus. ⁊ tamen viuūtin illa parte vbi humores ſunt corrupti. ergo male dictūeſt ꝙ per priuationem tactus ipſum animal corrumpatur. Dicendum ꝙ in illa parte que patit̉ apoplexiā nōeſt ſenſus tactus ẜm actum ſecundum. eſt tamen ibi adhūc ſenſus tactus ẜm actum primum. quia ibi adhuc eſtanima. impeditur tamen influxus qui conſueuit prouenire a capite ad cetera membra. ⁊ ideo illa membra ſuntquaſi mortua donec redeat ille influxus qui fuit per humores impeditus. ⁊ tunc redeunte influxū iterum eſt actus ſecundus tactus.Arguit̉. videtur ꝙ etiam ſenſibilia aliorum ſenſuumcorrumpant totum animal. quia ſonus quandoqꝫ corrūpit animal. vt patet in tonitruo. Dicendum ꝙ in tonitruo ſunt tria conſideranda. Primo ſonus qui poteſtquandoqꝫ corrumpere auditum ſi ſit ſonus vehemens.Secundo in tonitruo eſt aer violēter motus. ⁊ talis aerpoteſt hominem precipitare ad terram. ⁊ ſi iſte homo precipitatus interficiatur eſt ex precipitatōe. Tercio in toni
truo emittuntur ex nube quidam venenoſi vapores q̄ſperguntur ad aerem. ⁊ ideo ſi homo attrahat tales vapores tunc homo inficitur ex veneno attracto Et ſic iſtevapor poteſt interficere homines ⁊ nō ſonus. ⁊ quia perpluuiam iſta materia impeditur ⁊ debilitatur ⁊ extinguitur. ideo communiter dicitur ꝙ tonitruum non eſt periculoſum tempore pluuieAlios aūt ſenſus hꝫ animal. ſicut dictuꝫ eſtnon ꝓpter eſſe ſed ꝓpter bene vt viſum. quia inaere ⁊ in aqua vt videat. Omnino aūt quantūin dyaphano guſtum aūt habet ꝓpter delectabile et triſte vt ſentiat ꝙ in alimento ⁊ cōcupiſcat et moueatur. auditum aūt vt ſignifice̓t̉ aliquid ipſi: Linguam autem habet quatenus ſinificet aliquid alteriHic oſtendit Areſtotiles qualiter alij ſenſus ſe habeant ad alia animalia Et vult ꝙ alios ſenſus habꝫ animal. non ꝓpter neceſſitatem ſui eſſe ſicut habet guſtum ⁊tactum. ſed ꝓpter bene eſſe id eſt vt animal melius ⁊ conuenientius viuat ſicut animalhabet viſum vt videat aliquid procul per aliquod medium quod eſt dyaphanuꝫet habet guſtum vt ſentiat delectationem in alimeto capiendo guſtum proprie. ⁊ habent animalia auditum vteis aliquid ſignificetur. quia per auditum audiūt ſermones aliorum aīmaliū. ⁊ ſic perfecta animalia habent linguam vt ſonandoſignificent ſuas affectiones alteri. Hoctamen differenter in homine ⁊ alijs animalibus contingit. quia alia animalia faciunt voces illitteratas vt in capitulo de voce dictum eſt in ſecundo huius in quo excedit homo alia animalia ⁊ naturalia ꝓpter perfectionē nature ſibi a deo collatam. qui ſuꝑ omīa eſt benedictus inſeculorum ſecula. A Q E LeNota diligenter viſa ⁊ ꝑuigili cura iterum emēdata circatres libros de Anima Areſto. Lamberti de monte artium magiſtri ac ſacre theologie profeſſoris iuxta doctrinam inſignis ⁊ ſancti doctoris Thome de Aquino ordinis fratrūpredicatorum expliciunt feliciter.