Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
LXXXv
Einzelbild herunterladen
 

Tercij de AnimaQueſtiones

Arguit̉. pͥus dictū eſt in ſcd̓o huiꝰ ſolusʸ tactus neceſſarius ſit aīali. male d̓r hic guſtus tactus ſtꝭ necelſarij om̄i aīali Dd̓m guſtꝰ capit̉ dupl̓r. vnoẜm eſt diſcretiuꝰ alimēti ẜm in alimento ſtꝭ qͣlitatestagibiles .ſ. calidū. frigidū. humidū ſiccū. ſic guſtus eſtvna potētia tactu. qꝛ tactus exn̄s circa alimentuꝫ vocatur guſtus. tactus exn̄s circa alia tāgibilia vocat̉ t̓actus. Alio accipit̉ guſtꝰ ẜm eſt diſcretiuꝰ alimentiinqͣntū alimentū eſt ſaporoſum. ſic guſtꝰ eſt ſpēalis potētia. qꝛ hꝫ ſpēale obiectū ſcꝫ ſaporeꝫ. Et iſto guſtus eſt in quolibet anīali. qꝛ conchilia aīalia imꝑfectahabent talē guſtum. ſaluant̉ em̄ talia aīalia in aqua ſalſaque habet ſaporeꝫ amaꝝ. qꝛ illa eſt calidior qͣꝫ aqua dulcis. in aqua dulci talia aīalia corrumperent̉Alij aūt ꝓpter bonū generi aīaliumcuicūqꝫ. ſed qͥbuſdam vt ꝓceſſiuo neceſſe ineēSi em̄ debet ſaluari ſolū oꝑtet tactū ſentire. ſed de lōge. Hoc āt erit ſi mediū ſenſitiuūfuerit. eo illud qͥdem a ſenſibili patiat̉ moueat̉. ip̄m aūt ab illo. Sicut em̄ mouēs ẜm lo vſqꝫ alicubi ꝑmutare facit. depellēs alteꝝfacit vt pellat̉: et eſt mediū motus: et pͥmūdem mouēs depellit et depellitur. vltimuꝫaūt ſolū depellitur pellēs: medium aūt vtraqꝫ. multa aūt media ſic in alteratiōe. p̄ter quodvnū manens in eodē loco alterat vt ſi in ceramtinxerit aliquis vſqꝫ ad id mota eſt vſqꝫ tīxit.lapis āt nihil ſed aqua: vſqꝫ quo procul. aer autem ad plurimū mouet̉. facit et patitur ſi maneat. et vnus ſit Un̄ et de reꝑcuſſione eſt melius qͣꝫ viſum egredientē repercuti aerem patia figura et colore vſquequoqꝫ quideꝫ ſit vnusIn leui autem eſt vnus. ꝓpter qd̓ iteruꝫ hic viſum mouebit: ſicut vtiqꝫ ſi in cera ſigillum ingrederetur vſqꝫ ad finemEx quo Arꝭ. dixit duo ſunt ſenſus neceſſarij omnibus aīalibus. inquirit ꝯn̄ter in quibꝰ aīmalibus aliſenſus ſunt neceſſarij. Et vult alij ſenſus ſtꝭ neceſſarij om̄ibus animalibꝰ. ſed illis quibꝰ conuenit querere alimentum in diſtantia. ſicut ſunt aīmalia ꝓgreſſiua. qꝛ neceſſe eſt talia aīmalia habere ſenſus quibꝰ cognoſcat̉ aliquod diſtans. ſed tactu guſtu cognoſcit̉ aliquod diſtans. ſꝫ alijs tribꝰ ſenſibꝰ. Et hoc ꝓbat. qꝛ alijs tribusſenſibꝰ primo mouet̉ mediū. medio moto mouetur ſenſus Et ponit duo ſil̓ia. vnum eſt in motu locali. ſcd̓m inmotu alteratōis. In motu em̄ locali qn̄qꝫ ꝯtīgit vnomoto mouet̉ alteꝝ. iſtud alterū mouet terciū. ſicut contingit in motu ꝓiectorum in qͥbus ꝑtes aeris ſucceſſiue

mouent̉. ſic etiā fit in motu medij in iſtis tribꝰ ſenſibꝰ. qd̓medium pͥus mouetur anteqͣꝫ potentia Scd̓m ſimile eſtde alteratione. qꝛ quādoqꝫ aliquid alterat vnā rem quealterata alterat aliam. ſic etiaꝫ ꝯtingit ī ſenſibꝰ in medioet ponit exemplū de ſigillo cera. Eſt tn̄ iſta differētia intextu. qꝛ ſigillū non imprimit figuram cere vſqꝫ in ꝓfurdum. ſed tm̄ vſqꝫ ad ſuꝑficiem. ſed viſibile imp̄mit ſuaꝫfigurā vſqꝫ ad finem .i. vſqꝫ ad ꝓfundumUod aūt impoſſibile ſit ſimplex aīaliscorpus manifeſtū eſt. dico āt puta igneūaut aereū. Sine qͥdē em̄ tactu neqꝫ vnū ꝯtingit aīaliū ſenſum habere. corpus em̄ tactiuumaīatum omne ſicut dictū eſt. alia aūt preter terram. ſenſitiua qͥdē vtiqꝫ fient oīa aūt. eo peralterum ſentire faciūt ſenſum mediuꝫ. tactꝰaūt eſt in tangendo ipſa. ꝓpter qd̓ habet hocnomen. et tn̄ alij ſenſus tactu ſentiūt. ſed altera. hic aūt videt̉ ſolus ſe ip̄m. quare huiuſmodi elementoꝝ nullū vtiqꝫ erit corpus aīalisNeqꝫ itaqꝫ terrenū. omniū em̄ tangibiliū tactꝰeſt. ſicut medietas ſuſceptiuus ſenſus. ſolum quecūqꝫ differentie terre ſunt. ſed calidifrigidi alioꝝ omniū tangi poſſibiliū. propter hoc oſſibꝰ capillis et hmōi partibꝰ nonſentimus. qꝛ terree plante. ob hoc neqꝫ vnūhabēt ſenſum. qꝛ terree ſunt ſine aūt tactu. neqꝫvnū poſſibile eſt aliū. hic aūt ſenſus eſt neqꝫterre. neqꝫ alius elemētorū nulliusHic Areſto. ꝓbat qd̓ pͥus ſupponebat ſiue concludebat. ſcꝫ corpus ſimplex p̄t eſſe corpus aīalis. Etꝓbat ſic. neceſſe eſt aīal habere ſenſum p̄cipue ſenſutactꝰ. qꝛ per ſenſum differt aīala non animali. qꝛ ſenſibile eſt differentia aīalis. ſed in corpore ſimplici non p̄t eſſetactus. qꝛ nec eſſe eſt tactū ꝯſiſtere in quadā medietatelitatum pͥmarū. medietas eſt ſolum in mixtione illarūqualitatū In ſignū cuius ſi ſint alique ꝑtes in aīali in qͥbꝰnon eſt talis medietas ꝯmixtiōis. ſed partes ſunt terreſtres. in illis non erit ſenſus tactus neqꝫ alius ſenſus. etideo oſſa capilli et vngues non ſentiunt. quia habūdantin terreſtreitateArguit̉. in libro de ſenſu ſenſato dicit̉ organū tactus ſit de natura terre. male d̓r hic in partibꝰ in qͥbꝰ ēhabūdantia terreſtreitatis ſit ſenſus tactꝰDd̓m tactū eſſe de natura terre poteſt dupl̓r intelligi. Unoºꝯparationē ad alios ſenſus. ſic eſt verū. quia eſt mais terreſtris qͣꝫ alij ſenſus. Alio ꝯſideratur ẜm ſe adominio. et ſic eſt falſum. qꝛ in omni ſenſu abſolute accepto dominatur aer vel aqua. Et dicta fuit ſupra in le-