Areſtotelis

Folio lxiiij

¶ Querit̉. que oꝑatio intelleūs agentis ſit eſſentialiorQd̓m ꝙ ſcd̓a qd̓ ſic ꝓbat̉. qꝛ illa oꝑatio eſt eēntalior queeſt inſeꝑabilior a re. ⁊ illā rem ſemꝑ ꝯcomitat̉. ſed ſic eſde iſtaoꝑatiōe ſcd̓a. Maior eſt nota a ſil̓i. qꝛ ignꝭ habetduas oꝑatiōnes ſcꝫ calefacere ⁊ īdurare. ſꝫ qꝛ calefactoinſeꝑabilior gͦ eſt eēntialior Minor pꝫ qꝛ intellcūs ſꝑ ilumīat ſpēs en̄xtes in intellcū poſſibili ſꝫ non ſemper abſtrahit. qꝛ poſtqͣꝫ ſpēs abſtraxit. tūc nō āpliꝰ abſtrahiillas ⁊ tamen ſemper illumīat illas. Itē intelltūs ſeꝑatꝰa corꝑe nō abſtrahit nouas ſpēs. ⁊ tamē illuminat ſpēqͥs prius abſtraxit cū fuit in corꝑe. ſed ꝙ tūc nō abſtrahit eſt iō. qꝛ nō hꝫ fantaſmata. ex qͦ nō habꝫ vires ſenſitiuas in qͥbꝰ fantaſmata hn̄t eſſe. Ex qͦ ſoluit̉ argumentiintellectus poſt ſeꝑatōem nō p̄t abſtrahere. gͦ ſeqͥtur ꝙintellectus agens tūc nō erit in aīa. Qd̓m ꝙ qͣꝫuis aīaſeꝑata nō habeat intellectū agentē. tūc ẜm pͥmā operatōne. hꝫ tn̄ eā ẜm alterā eiꝰ oꝑatōeꝫ q̄ ē illuminare ſpēs ītelligibiles receptas .i. abſtractas ī ītellcū poſſibili exn̄tes.☞F Arguit̉ ꝯtra hoc. pueri decedētes an̄ vſuꝫ rōis nōhn̄t ſpēs intelligibiles. gͦ nō habebūt intellectū agenteꝫqꝛ nullā eiꝰ oꝑatōeꝫ habere pn̄t Dd̓m ꝙ licꝫ in aīa pueri nō ſunt ſpes acqͥſite tn̄ deꝰ qͥ eſt autor nature non dimittēs naturā vacuā abſqꝫ oꝑatōe infundit intellecturpoſſibili ſpēs qͣs acqͥſiuiſſꝫ ſi puer habuiſſꝫ vſum rōniset qꝛ ille ſpēs ſunt ꝓporcionate ſpēbꝰ hic acqͥſitis gͦ intellectus agēs ip̄as illuminat ſicut ⁊ alias. quas acqͥſiuiſſꝫminiſterio ſenſuum¶ Querit̉ vtꝝ iſtud lumē intellcūs agētis reqͥrat̉ ꝓptermediū vl̓ ꝓpter fantaſmata. Qd̓m ꝙ ꝓpter fantaſmaca ſꝫ lumē corporale reqͥrit̉ ꝓpter mediū. Cuiꝰ rō ē. qꝛ ipſa fantaſmata nō ſunt nata ſe diffundere ad intellcm̄ pōſſibilē. ⁊ iō ſi debēt ſe diffundere nccē ē ꝙ illuminent̉. ſꝫ colores ſunt ꝑ ſe viſibiles ſic ꝙ pn̄t ſe diffundere ad viſumet ita lume nō reqͥrit̉ ꝓpter colores ſꝫ ꝓpter medium Exquo dubiū e. an fantaſma poſſꝫ eē obiectū intellcūs cummoueat ip̄m intellectū. Ad hͦ reſpōdet̉ ꝙ p̄t eſſe obiectū remotū qꝛ d̓t Areſto. ꝙ ſicut ſe habet ſenſibile ad ſenſum. ita intelligibile ad intellectū☞ Arguit̉. om̄e qd̓ recipit̉ ad modū recipiētis recipitur. ſꝫ intellectꝰ poſſibil̓ e imaterial̓. gͦ recipit̉ ſpēs intelligibilis in ip̄o īmaterial̓r nō curādo intellcm̄ agentem.Dd̓m ꝙ maior eſt vera ſi aliqͥd recipiat̉. ſꝫ fantaſmata nō pn̄t recipi in intellcm̄ poſſibilē. niſi ſint pͥus depurata ꝑ intellectu agentē. ⁊ ideo p̄ſupponit̉ intellectus agēsan̄qꝫ ſpēs poſſet recipi in intellectū poſſibilē. qꝛ ſpūalizatio ſpei reqͥrit̉ ẜm naturalē ordineꝫ an̄ eius receptōnem.Et ſic pꝫ ꝙ ex ꝑte intellectꝰ poſſibil̓ nō ē defcūs qͥn ſpēsrecipi poſſint. dūmō ſunt abſtracte ꝑ intellectū agentem☞ Arguit̉ aīa hꝫ ſpēs natural̓r inditas. gͦ nō oꝫ ponere intellectū agēte. an̄s ꝓbat̉. qꝛ ſic ē de ſubſtātijs ſeꝑatgͦ etꝭ ſic erit in aīa. Tenꝫ ꝯn̄a qꝛ hō cōicat cū ſubſtantijsſeparatis in intelligendo Dd̓m qͣꝫuis hō cōicet cumſubſtantijs ſeparatis in intelligendo. nō tn̄ in mō intelligēdi. ⁊ hͦ iō qꝛ qͣꝫto aliqͣ natura ē alitor tāto habebit altiorē modū oꝑerandi. qꝛ operatō ſeqͥtur naturam. ſed qꝛnatura āgeli e ſupͣ naturā aīe rōnal̓. gͦ habebit altioremmodū intelligendi. ⁊ ſic intelligit ꝑ ſpēs īfuſas a deo. hōaūt intelligit miniſterio ſenſuum. ⁊ ꝙ hoc ſit veꝝ pꝫ pͥmopoſterioꝝ. vbi d̓r deficiente aliqͦ ſenſu a natiuitate ncc̄e ēſcientiam ſenſibilis illius ſenſus deficere. qd̓ nō eēt ſi ſpecies eſſent nobis concreate

☞ Arguit̉ aīa eſt nobilior qͣꝫ materia corꝑalis. ſꝫ materia corꝑalis habet a pͥncipio ſuas forinas ſubſtantialesſicut celū et elemēta gͦ aīa a pͥncipio habet ſpēs intelligibiles Dd̓m ꝙ nō eſt ſil̓e quia impoſſibile fuit materiārerū corporalium fieri abſqꝫ forma ſubſtantiali. qꝛ per talem formā materia habꝫ eſſe ſubſtātiale ſꝫ intellcūs poſſibil̓ nō hꝫ eē ſubſtātiale per ſpēs intelligibiles. ⁊ iō pot̓uit fieri intellcūs poſſibil̓ abſqꝫ ſpēbꝰ intelligibilibꝰ.¶ Querit̉. vtꝝ ſpēs intelligibiles effluant in aīmammediātibꝰ formis ſeꝑatis Dd̓m ꝙ nō. qꝛ ſic iteꝝ nonoportꝫ ponere intellem agentē. ⁊ qꝛ iliqͥs poſſet ꝯcedereꝙ nō eēt intellectꝰ agēs. ⁊ ꝙ forme vl̓ ſpēs intelligibilesfluerēt a ſubſtātijs ſeꝑatis. iō p̄t aliter ꝓbari. qꝛ ſi ſic tuncaīa fruſtra vniret̉ corꝑi. Patet qꝛ aīa vnitur corꝑi. vt ꝑcorpus acqͥrat ſcīas. ⁊ iō ſubſtantie ſeparate nō vniunt̉corpori cū habe āt ſpēs ip̄is a deo cōcreatas. ſi ergo ſpēsintelligibiles effluerēt per formas ſeparatas tūc nō eſſetneceſſe habere ſcientiam per corpus☞ Arguit̉ om̄e (quod eſt tale per ꝑticipatōem) eſt abaliquo qd̓ eſt tale per eſſentiam. ſcd̓o metaphiſice. Sedintellectus noſter eſt intellcūalis per participatōem ergofit intellectualis ab aliquo quod eſt tale per eſſentiamQd̓m ꝙ eſt duplex pͥncipiū. intelſcūalitatis in homineAliqd̓ eſt pͥncipiū pͥmū et originale et tale pͥncipiū ē aliquod ſeꝑatum ab intellectu. et eſt pͥma cā omnis entitatis Aliud eſt pͥncipiū ꝓximum intellectualitatis. ⁊ hocnō eſt aliquod ſeparatum. ſꝫ intellectꝰ agens eſt coniuntus aīe qui abſtrahit ſpēs a fantaſmatibꝰ. Et hoc congruit qꝛ ſicut deus creauit ſuperiora abſqꝫ medio. et inferiora ꝓducunt̉ virtute agentiū naturalium. ſic ſuperiorahabent ſua principia intelligendi. ſcꝫ ſpēm intelligibilema ſolo deo. inferiora vero habent original̓r principia ſuaa deo. ſed immediate ab aliqua potentia ſibi ꝯiunctaArguit̉. nihil ducitur de potētia ad actū niſi ꝑ hoc qd̓eſt in actu. ſed intellectus poſſibilis eſt in potētia. gͦ debꝫreduci actū ꝑ aliqd̓ ſeꝑatu. qꝛ ſeparata ſunt forme tm̄Dd̓m ꝙ reducitur ad actum ꝑ intellectū agentem qͥẜm Areſto. d̓r actu ens. ⁊ ideo non oportet ꝙ ducat̉ adactum ꝑ aliquod ſeparatū.Queritur. vtrum intellectus agens ⁊ poſſibilis ſintdiſtincte potētie. Dd̓m ꝙ ſic. qꝛ ẜm Areſto. intellectꝰagens ſe hꝫ ad ſpecies intelligibiles ſicut cā efficiens. ſꝫintellectus poſſibilis ſe habet ad ipſas ſicut materia velſubiectū. ſed materia ⁊ efficiens nunqͣꝫ cōincidunt. ergoſunt diſtincte potentie.Arguit̉. idē eſt obiectū intellcūs agētis ⁊ poſſibil̓. gͦ ēeadē pon̄a. An̄s ꝓbat̉. qꝛ qͥdditas rei material̓ eſt obiectū vtriuſqꝫ. Dd̓m ꝙ qͣꝫuis hn̄t idē obiectū material̓racceptū .ſ. qͥdditatē rei material̓. hn̄t tn̄ diuerſa obiectaformal̓r. qꝛ qͥdditas accipit̉ dupl̓r. vnoº vt factibil̓. et ſicē obiectū intellectꝰ agētis. qꝛ intellcūs agēs facit qͥdditatē in rōne qͥdditatis abſtrahendo eam a fantaſmatibusAlio mō accipitur vt facta ꝑ intellectū agentē. ⁊ vt cognoſcibil̓. ⁊ ſic eſt obiectum poſſibilis. quia intellectꝰ poſſibilis cognoſcit quidditatem rei materialis. ⁊ non intellectus agens. ⁊ ergo intellectus dicitur intellectus noquia intelligit. cum intra ſe non recipiat ſpeciem intellgibilem. ſed quia eſt principium quare intellectus poſſibilis intelligitQueritur. quot modis nominat Areſtotiles intellectum agentem. Dicendum ꝙ tribus. naꝫ dicit ꝙ ſit