Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
LVv
Einzelbild herunterladen
 

Queſtionesſecūdi de Anima

nio ſcientia et intellectus.Poſtqͣꝫ Areſto. determinauit fantaſia non ſit opinioꝯſequēter incipit determinare qͥd ſit fantaſia Et d̓t fantaſia ſit ꝟtꝰ ẜm quā in nob̓ fantaſma dicimꝰ fieri fantaſia erit habitus aut pon̄a. qͥbus diſcernimꝰ verum a falſo. cuiuſmōi ſtꝭ quatuor ẜm platonē ſcꝫ ſenſusintellectus. ſcīa opinio. Intellectum vero attribuebatydee vnitatis. qꝛ intellectus eſt circa pͥncipia tm̄. Scīaꝫattribuebat dualitati. qꝛ procedit ex pͥncipijs ad ꝯcluſionem. Opinionē attribuebat trinitati. qꝛ opinio ꝓceditex vna ſcita et alia opinata. Sed ſenſum attribuebatquaternario. qꝛ inter figuras corporales quadranguluseſt prima figura Per hoc ſoluit̉ argumētum ſi dicaturſint plura principia qͣꝫ quatuor. Dd̓m ph̓us ponit tm̄hec pͥncipia cognoſcendi ẜm platōnem quidē igit̉ ſit ſenſus manifeſtū ex hiseſt. Senſus quidē em̄ aut potentia aut actuseſt. vt viſus viſio. fantaſiatur aūt aliqͥd nullo horū exiſtente. vt que in ſomnis. Poſtea ẜmpotentiam ſenſus quidē ſemper adeſt viuentibus et orbatis. fantaſia aūt nonQuia Areſto. dixit fantaſia ꝯtineat̉ ſub aliqͦ genere potētiaꝝ ſiue habituū. hic ꝯn̄terintēdit inqͥrere ſubquo genere ꝯtineatur. Et ꝓbat̉ ſub nullo iam dictoprimo non ꝯtinetur ſub ſenſu. ſcd̓o non ſub ſcientiavel intellectu. t̓cio ſub opinione Quo ad pͥmū oſtedit fantaſia ſit ſenſus neqꝫ ẜm actū neqꝫ ẜm pon̄aꝫnon primū quia dormienti apparent multa ẜm fantaſiaſed in dormiente eſt ſenſus ẜm actū. et hoc eſt verumde ſenſu exteriori. qꝛ ſomnus eſt ligatio ſenſuum exterierum. Deinde oſtendit non eſt ſenſus ẜm potētiam. qꝛſic ſemꝑ adeſſet fantaſia. qꝛ aīal ſꝑ habet ſenſum .i. potentiam ſenſitiuam. ſed fantaſia non ſemꝑ adeſt aīalibꝰ.ergo fantaſia eſt ſenſus ẜm potentiam Si vero ei qd̓ actu idem. om̄ibꝰ vti cōtingeret beſtijs fantaſiam ineſſe. videtur autē beſtijs. vt formice aut api aut vermiHic ꝓbat qͣtuor rōibꝰ fantaſia eſt ſenſus. pͥmaſtat in hoc. ſentire conuenit oībꝰ aīalibꝰ. qꝛ ſenſum aīaldiffert a aīali. ſed fantaſia inē omnibus animalibꝰquia non cōuenit formice api nec vermi. ergo fantaſiaeſt ſenſus. Arguit̉. Areſto. dixit in pͥncipio huiꝰ ſecūdi fantaſia omnibus aīalibꝰ inſit. male d̓t hic aliquibꝰ noninſit Dd̓m fantaſia capit̉ dupl̓r. vnoº ꝓfantaſia determinata tm̄. ſic ſolum ꝑfectis aīalibꝰ ineſt fantaſia.non imꝑfectis. Eſt em̄ fantaſia determinata. fit in abſentia ſenſibilis. ſicut ꝯtingit in hoībꝰ. qͥa qn̄ ſenſibilia ſtiabſentia adhuc homo ſi vult habet de ip̄is fantaſiamAlio modo accipitur fantaſia generaliter prout ſe extendit tam ad fantaſiam determinatam qͣꝫ indeterminataꝫet ſic omnibus animalibꝰ ineſt. tūc em̄ nihil aliud eſt fantaſia qͣꝫ apprehenſio ſenſibilis in eius preſentia. et ſic imperfectis animalibus ineſt fantaſia. quia cognoſcunt aliqua eis conuenientia.

Arguit̉. videt̉ apes formice habeāt determīatam fantaſiā. qꝛ in abſentia ſenſibiliū redeunt ad locumvnde exiuerūt Qd̓m apes redeūt ad loca abus exiuerūt ꝓpter cognitōem loci quē ſeruāt in memoria. ſed ordinatōem autoris nature ordinat talia animalia in ſuos fines. etiā abſqꝫ cognitōne. hn̄t em̄ ordinē ad talem finē ex naturali inclinatōne. que cōueniteis ex inſtinctu nature. Sil̓e eſt de aranea faciente telā em̄ talem telam capiat muſcas intendit. ſꝫ facittelam ex naturali inclinatōne. tūc abſqꝫ om̄i cognitōetalis tela ordinatur in ſuum finem. Poſtea hi qͥdē veri ſꝑ. fantaſie āt plures falſeHic ponit ſcd̓am rōem. ſtat in hoc. ſenſus ſūt ſemꝑveri circa ꝓpria ſenſibilia. ſed multe fantaſie ſunt falſe.ſenſus eſt fantaſia. Qꝭ aūt fantaſie ſint falſe ptꝫ qͥares non ſemper correſpondent ymaginationi noſtre inquo fundatur fantaſia. Amplius autem non dicimus cum operemur certe circa ſenſibile. quoniaꝫ videtur hocnobis ſed magis cum non manifeſte ſentimꝰtunc et aut verus aut falſus.Hic ponit terciā rōem. ſtat in hoc. qꝛ qn̄ manifeſtefantaſiamur. tūc dicimꝰ. hoc ē. ſꝫ hoc apparet nobisſꝫ qn̄ manifeſte ſentimꝰ tūc dicimꝰ. eſt. dicimusapparet nobis. fantafia ē ſenſus. Et dicebat̉ notāter (qn̄ manifeſte fantaſiamur) qꝛ qn̄qꝫ in nobis ē fantaſia apparet nobis fantaſia vt in ſomno. tud em̄ iudicamus de ſpēbꝰ ſicut de rebꝰ. ſꝫ in vigilia intellectꝰ cognoſcit hoc eſſe fantaſiam. nullo admittit intellectus. vt ſit verum qd̓ per fantaſiam apparet nobis Et quod quidem diximus apparent dormientibus viſionesHic ponit̉ qͣrta. eſt iſta. qn̄qꝫ in aliquo eſt fantaſia. tn̄ ſenſus. ſunt idē. ſicut ptꝫ in dormiētibꝰ.qꝛ in ip̄is ē fantaſia. tn̄ ī eis ē ẜſus exterior ẜm actū Atuero neqꝫ ſꝑ ꝟa dicētiū neqꝫ vna erit. vtſcīa aut intellectꝰ. Eſt em̄ fātaſia ꝟa falſaHic ꝓbat aliā ꝑtē .ſ. fātaſia ē intellcūs vel ſcīavnica rōne. ſtat in hoc. intellectꝰ ſcīa ſunt ſemꝑ vero. ſed fantaſia qn̄qꝫ eſt falſa. ergo non ſunt idem. Relinquitur igitur videre ſi opinio ſit. Fitem̄ opinio vera falſa. ſed opinioni quideꝫinheret fides. em̄ cōtingit opinātem debus videtur credere. Beſtiarū autem nulli ineſt fides. fantaſia autem multis. Ampliusſi omnē opinionē cōſequat̉ fides. fidem autemſuaſum eſſe. ſuaſionē aūt. Beſtiarum aquibuſdam fantaſia ineſt. vero non.Hic inqͥrit de tercio mēbro. an fantatia ſit opinio.Et ꝓbat̉ duabꝰ rōibꝰ. qͣꝝ pͥma eſt. ad opinionē ſequit̉ fides. vnuſqͥſqꝫ credit id qd̓ opinat̉. ſed in mul-