Queſtionesſecūdi de Anima
nio ſcientia et intellectus.Poſtqͣꝫ Areſto. determinauit ꝙ fantaſia non ſit opinioꝯſequēter incipit determinare qͥd ſit fantaſia Et d̓t ꝙcū fantaſia ſit ꝟtꝰ ẜm quā in nob̓ fantaſma dicimꝰ fierigͦ fantaſia erit habitus aut pon̄a. qͥbus diſcernimꝰ verum a falſo. cuiuſmōi ſtꝭ quatuor ẜm platonē ſcꝫ ſenſusintellectus. ſcīa ⁊ opinio. Intellectum vero attribuebatydee vnitatis. qꝛ intellectus eſt circa pͥncipia tm̄. Scīaꝫattribuebat dualitati. qꝛ procedit ex pͥncipijs ad ꝯcluſionem. Opinionē attribuebat trinitati. qꝛ opinio ꝓceditex vna ſcita et alia opinata. Sed ſenſum attribuebatquaternario. qꝛ inter figuras corporales quadranguluseſt prima figura Per hoc ſoluit̉ argumētum ſi dicatur ꝙſint plura principia qͣꝫ quatuor. Dd̓m ꝙ ph̓us ponit tm̄hec pͥncipia cognoſcendi ẜm platōnem¶ Ꝙ quidē igit̉ nō ſit ſenſus manifeſtū ex hiseſt. Senſus quidē em̄ aut potentia aut actuseſt. vt viſus ⁊ viſio. fantaſiatur aūt aliqͥd ⁊ nullo horū exiſtente. vt que in ſomnis. Poſtea ẜmpotentiam ſenſus quidē ſemper adeſt viuentibus et nō orbatis. fantaſia aūt nonQuia Areſto. dixit ꝙ fantaſia ꝯtineat̉ ſub aliqͦ genere potētiaꝝ ſiue habituū. hic ꝯn̄terintēdit inqͥrere ſubquo genere ꝯtineatur. Et ꝓbat̉ ꝙ ſub nullo iam dictoprimo ꝙ non ꝯtinetur ſub ſenſu. ſcd̓o ꝙ non ſub ſcientiavel intellectu. t̓cio ꝙ nō ſub opinione Quo ad pͥmū oſtedit ꝙ fantaſia nō ſit ſenſus neqꝫ ẜm actū neqꝫ ẜm pon̄aꝫnon primū quia dormienti apparent multa ẜm fantaſiaſed in dormiente nō eſt ſenſus ẜm actū. et hoc eſt verumde ſenſu exteriori. qꝛ ſomnus eſt ligatio ſenſuum exterierum. Deinde oſtendit ꝙ non eſt ſenſus ẜm potētiam. qꝛſic ſemꝑ adeſſet fantaſia. qꝛ aīal ſꝑ habet ſenſum .i. potentiam ſenſitiuam. ſed fantaſia non ſemꝑ adeſt aīalibꝰ.ergo fantaſia nō eſt ſenſus ẜm potentiam¶ Si vero ei qd̓ actu idem. om̄ibꝰ vti cōtingeret beſtijs fantaſiam ineſſe. videtur autē nō beſtijs. vt formice aut api aut vermiHic ꝓbat qͣtuor rōibꝰ ꝙ fantaſia nō eſt ſenſus. pͥmaſtat in hoc. ſentire conuenit oībꝰ aīalibꝰ. qꝛ ꝑ ſenſum aīaldiffert a nō aīali. ſed fantaſia nō inē omnibus animalibꝰquia non cōuenit formice api nec vermi. ergo fantaſia nōeſt ſenſus.☞ Arguit̉. Areſto. dixit in pͥncipio huiꝰ ſecūdi ꝙ fantaſia omnibus aīalibꝰ inſit. gͦ male d̓t hic ꝙ aliquibꝰ noninſit Dd̓m ꝙ fantaſia capit̉ dupl̓r. vnoº ꝓfantaſia determinata tm̄. ⁊ ſic ſolum ꝑfectis aīalibꝰ ineſt fantaſia. ⁊non imꝑfectis. Eſt em̄ fantaſia determinata. q̄ fit in abſentia ſenſibilis. ſicut ꝯtingit in hoībꝰ. qͥa qn̄ ſenſibilia ſtiabſentia adhuc homo ſi vult habet de ip̄is fantaſiamAlio modo accipitur fantaſia generaliter prout ſe extendit tam ad fantaſiam determinatam qͣꝫ indeterminataꝫet ſic omnibus animalibꝰ ineſt. tūc em̄ nihil aliud eſt fantaſia qͣꝫ apprehenſio ſenſibilis in eius preſentia. et ſic imperfectis animalibus ineſt fantaſia. quia cognoſcunt aliqua eis conuenientia.
☞ Arguit̉. videt̉ ꝙ apes ⁊ formice habeāt determīatam fantaſiā. qꝛ in abſentia ſenſibiliū redeunt ad locumvnde exiuerūt Qd̓m ꝙ apes nō redeūt ad loca a qͥbus exiuerūt ꝓpter cognitōem loci quē ſeruāt in memoria. ſed ꝑ ordinatōem autoris nature qͥ ordinat talia animalia in ſuos fines. etiā abſqꝫ cognitōne. hn̄t em̄ ordinē ad talem finē ex naturali inclinatōne. que cōueniteis ex inſtinctu nature. Sil̓e eſt de aranea faciente telāꝙ em̄ ꝑ talem telam capiat muſcas nō intendit. ſꝫ facittelam ex naturali inclinatōne. ⁊ tūc abſqꝫ om̄i cognitōetalis tela ordinatur in ſuum finem.¶ Poſtea hi qͥdē veri ſꝑ. fantaſie āt plures falſeHic ponit ſcd̓am rōem. ⁊ ſtat in hoc. ſenſus ſūt ſemꝑveri circa ꝓpria ſenſibilia. ſed multe fantaſie ſunt falſe. gͦſenſus nō eſt fantaſia. Qꝭ aūt fantaſie ſint falſe ptꝫ qͥares non ſemper correſpondent ymaginationi noſtre inquo fundatur fantaſia.¶ Amplius autem non dicimus cum operemur certe circa ſenſibile. quoniaꝫ videtur hocnobis ſed magis cum non manifeſte ſentimꝰtunc et aut verus aut falſus.Hic ponit terciā rōem. ⁊ ſtat in hoc. qꝛ qn̄ manifeſtefantaſiamur. tūc nō dicimꝰ. hoc ē. ſꝫ hoc apparet nobisſꝫ qn̄ manifeſte ſentimꝰ tūc dicimꝰ. hͦ eſt. ⁊ nō dicimusapparet nobis. gͦ fantafia nō ē ſenſus. Et dicebat̉ notāter (qn̄ manifeſte fantaſiamur) qꝛ qn̄qꝫ in nobis ē fantaſia q̄ nō apparet nobis fantaſia vt in ſomno. tud em̄ iudicamus de ſpēbꝰ ſicut de rebꝰ. ſꝫ in vigilia intellectꝰ cognoſcit hoc eſſe fantaſiam. ⁊ iō nullo mō admittit intellectus. vt ſit verum qd̓ per fantaſiam apparet nobis¶ Et quod quidem diximus apparent ⁊ dormientibus viſionesHic ponit̉ qͣrta rō. ⁊ eſt iſta. qn̄qꝫ in aliquo eſt fantaſia. ⁊ tn̄ nō ſenſus. gͦ nō ſunt idē. ſicut ptꝫ in dormiētibꝰ.qꝛ in ip̄is ē fantaſia. ⁊ tn̄ ī eis nō ē ẜſus exterior ẜm actū¶ Atuero neqꝫ ſꝑ ꝟa dicētiū neqꝫ vna erit. vtſcīa aut intellectꝰ. Eſt em̄ fātaſia ⁊ ꝟa ⁊ falſaHic ꝓbat aliā ꝑtē .ſ. ꝙ fātaſia nō ē intellcūs vel ſcīavnica rōne. ⁊ ſtat in hoc. intellectꝰ ⁊ ſcīa ſunt ſemꝑ verorū. ſed fantaſia qn̄qꝫ eſt falſa. ergo non ſunt idem.¶ Relinquitur igitur videre ſi opinio ſit. Fitem̄ ⁊ opinio ⁊ vera ⁊ falſa. ſed opinioni quideꝫinheret fides. Nō em̄ cōtingit opinātem de qͥbus nō videtur credere. Beſtiarū autem nulli ineſt fides. fantaſia autem multis. Ampliusſi omnē opinionē cōſequat̉ fides. fidem autemſuaſum eſſe. ſuaſionē aūt rō. Beſtiarum aquibuſdam fantaſia ineſt. rō vero non.Hic inqͥrit de tercio mēbro. an fantatia ſit opinio.Et ꝓbat̉ ꝙ nō duabꝰ rōibꝰ. qͣꝝ pͥma eſt. ad opinionē ſequit̉ fides. cū vnuſqͥſqꝫ credit id qd̓ opinat̉. ſed in mul-