Areſtotelis

Folioli

ad rōem vt acutū aūt dulce aūt ſalitū. Delectabilia em̄ tūc oīno aūt magis ꝙ mixtū eſt ſymphonia qͣꝫ acutū ⁊ graue. Tactus aūt calefactibile ⁊ figurabile ſed ſenſus ratio eſt excellentia autem contriſtant aut corrumpunt.Hic Areſto. ponit aliā queſtionē ⁊ eſt iſta. qͣre quedaꝫſenſibilia delectant ſenſum. ⁊ quedā corrūpūt ipſum.Ad hoc rn̄det. qꝛ organū ſenſus ꝯſiſtit in qͣdā ꝓportōne ⁊ armonia. qd̓ veꝝ eſt p̄cipue qͣꝫtuꝫ ad organū. ſed excellens ſenſibile corrupit talem armoniā. ergo excellēsẜſibile corrupit ſenſū. ſed ſenſibile ꝓportionatū delectatſenſum. Et ſil̓e eſt in euphonijs in ordine ad auditumqꝛ corde in inſtrumento muſicali ſi ꝓportionate ordinātur tunc faciunt armoniam ⁊ delectant auditum. ſed ſiexcellenter extendantur ẜm proportionem impediuntarmoniam ⁊ contriſtant auditum Ad iſtum textuꝫin fine tercij eiuſdem libri addit Areſto. ꝙ aliqua ſunſenſibilia que non ſolum corrumpunt ſeuſum. ſed etiaꝫtotū aīal ſicut ſenſibilia tactus. Poſſunt ergo in ſūmadiſtingui triplicia ẜſibilia alqͣ ſtꝭ ẜſibilia q̄ corrūpūt ſerſum et nonanimal. ſicut ſonus factus in cornu poteſcorrumpere auditum. tamē non totū animal. Aliquaſunt que contriſtant ſenſum ⁊ non corrumpunt ip̄m armal. ſicut lumenſolis. Alia ſunt ſenſibilia excellentia q̄non ſolum corrumpunt ſenſum. ſed etiam totum anīalſicut ſenſibilia tactus. calor enim excellens non ſolū corrumpit organū tactus. ſed totū animal.Querit̉ circa textū p̄habitū. vtꝝ viſus videat ſe videre Dicendū ꝙ viſus capit̉ dupl̓r. Uno mō ẜm.ẜcat quendā ꝑticularē exteriorē ſenſum reſpectu coloris. ⁊ ſic nō poteſt dici ꝙ viſus videat ſe videre. Cuirō eſt. qꝛ nulla pon̄a corꝑalis p̄t ſe reflectere ſupra ſeipſam. qꝛ hoc fieret mō corꝑali. ⁊ ſi mō corꝑali tūc vnaꝑs penetraret aliā. ⁊ ſic erit penetratio dimenſionū. Etideo aliter eſt dd̓m de potētia īmateriali qualis eſt potētia intellectiua. nā talis ꝑ ſe p̄t ſe reflectere ſup̄ ſeipſaꝫAlio mō capitur viſus pro ſuo termino ad quem termnatur. ſil̓r ſicut alij ſenſus exteriores. ⁊ tunc viſus capit̉pro ſenſu cōmuni. quia in ſenſuꝫ cōem terminantur omnes ſenſus exteriores. ⁊ ſic viſus videt ſe videre. quiſenſus cōis (qͥ ſuperior ē ad alios ſenſus exteriores) p̄cognoſcere actus ſenſuū exterioꝝ. Per hoc pōt dici adduo argumenta que tacta ſunt in textu. quoꝝ pͥmū fuitSi alius ſenſus preter viſum videat ſe videre. tūc vnūerit obiectū diuerſaꝝ potentiaꝝ. quia quicunqꝫ ſenſusꝑcipit ſe videre etiā ꝑcipit colorem Dicendū ꝙ nōeſt incōueniens ꝙ due pon̄e ſubordinate ꝑcipiāt ideꝫobiectū. dūmō tn̄ illud obiectū nō ſit adequātū ⁊ ꝓpriūvnicuiqꝫ ſenſui. ſicut color ꝑcipitur a viſu ⁊ a ſenſu comuni qui eſt ſuperior pon̄a. ſꝫ color nō eſt obiectum proprium ſenſus cōmunis. ſicut ē ꝓpriū obiectū ſenſus viſꝰſed obiectū ꝓpriū ſenſus cōis ē ſenſibile ꝑ ſe ẜſatum qd̓ꝯprehendit ſub ſe colorē. ⁊ alia ſenſibilia ꝑ ſe ꝓpria oīmexterioꝝ ſenſuū. Ad ſcd̓m quo arguebat̉. ꝙ ſi alius ſenſus a viſu videat ſe videre tūc eſſet ꝓceſſus in infinituꝫDd̓m ꝙ eſt ſtatus in intellectu Et ſi dicat̉. que potentia cognoſcit actum intellectus. Dicendum ꝙ īpemet intellectus. qꝛ nō eſt incōueniens ꝙ potentia immaterialis cognoſcat ſuū ꝓprium actum.

Unuſquiſqꝫ quidē igit̉ ſenſus ſubiecti ſenſibile eſt qui eſt in ſenſitiuo inqͣꝫtum ſenſitiuūet diſcernit ſubiecti ẜſibilis differētias. vt album quidem ⁊ nigrum viſus. dulce vero ⁊ amarum guſtus Sil̓r aūt ſe habet hoc ⁊ ī alijsPoſtqͣꝫ Areſto. probauit aliquē ſenſum eſſe interiorem ex hoc qd̓ eſt cognoſcere actum ſenſus exterioris.Hic ꝯn̄ter inquirit aliquē ẜſum interiorē ex hoc ꝙ ediſcernere inter ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuū. Et circa hͦpͥmo on̄dit ad qͣꝫtū ſe extēdat cognitio ſenſus exterioris. ⁊ hoc facit ideo vt on̄dat ad que nō pōt ſe extendere. Et vult ꝙ ſenſus exterior pōt diſcernere inter differentias ſui ꝓprij ſenſibilis. ſicut viſus pōt diſcernere inter album ⁊ nigrum. ⁊ guſtus inter dulce ⁊ amarum.Qm̄ autē albū ⁊ dulce ⁊ vnūqd̓qꝫ ſenſibilium vnūquodqꝫ diſcernimus quodā ⁊ ſentimꝰquia differūt neceſſe igitur ſenſu. ſenſibilia em̄ſunt quare et manifeſtum qm̄ caro non eſt vltimū ſenſitiuū. Neceſſe em̄ eſſet tangens ip̄mdiſcernens diſcernere. Md cēnꝰHic on̄dit ad quā potentiā ꝑtinet diſcernere interdiuerſa ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuuꝫ. Et pͥmo probat ꝙhoc ſpectat ad ẜſum. Scd̓o ꝙ ad vnū ſenſum. Primūſic probat. qꝛ operatio circa ſenſibilia ſpectat ad ſenſuꝫcum a toto genere ſenſibile ē obiectū ſenſus. ſed poneredifferentiā inter ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuū eſt oꝑari circaſenſibilia. ergo hoc ſpectat ad ſenſum. nō em̄ pōt ꝑtinere ad intellectū. qꝛ intellectus eſt vniuerſaliū. ⁊ ponit differentiā inter vl̓ia ⁊ non ꝑticularia.Neqꝫ vtiqꝫ in ſeꝑatis ꝯtingit diſcernere ꝙalteꝝ ſit dulce ab albo. ſed oꝑtet aliqͦ vno vtraqꝫ manifeſta eſſe. Sicut em̄ ⁊ hoc qͥdem ego illud aūt tu ſentis. Manifeſtū vtiqꝫ erit. qm̄ altera adinuicem ſunt. oportet autē vnū differētie quoniā alterū. Alterū em̄ dulce ab albo. dicit ergo idē. qͣre ſicut dicit. ſic ⁊ intelligit ⁊ ſentit. Qꝭ quidem igitur non poſſibile ſeparatis.iudicare ſeparata palam.Hic oſtendit ſcd̓m ſcꝫ diſcernere inter ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuū ſpectat ad vnū ſenſum. Poſſet em̄ aliqͥsdicere ꝙ ponere differentiā inter ſenſibilia diuerſorumſenſuum etiā ſpectat ad ſenſum exteriorem. quia diſcernere inter colorem ⁊ ſaporem ſpectat ad viſum ⁊ guſtūDicendum eſt igitur. ꝙ neceſſe eſt vnuꝫ ſenſum eſſe.qui hoc facit. Et hoc ſic probat Areſto. quia non poteſt aliquid inter quecūqꝫ duo diſcernere niſi cognoſcatvtrūqꝫ. cum gͦ nullus ſenſus exterior poſſet cognoſcerevtrūqꝫ ſcꝫ ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuū. gͦ ncc̄e ē ꝓpter talē