Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
XVIIv
Einzelbild herunterladen
 

veriorisQueltiones

Querit̉. vtꝝ dꝫ addi. vitā hn̄tis in potētia. Dd̓m illa ꝑticula (vitā hn̄tis in potētia) ẜcat idē ẜm rem illa ꝑticula (organicū) qꝛ corpꝰ organicū eſt hn̄s vitā in potētia. corpus hn̄s organa p̄t diuerſa organa exercere diuerſas oꝑatōes vitales. Ex ptꝫ ſufficit vnā illa ꝑticulaꝝ ponere in diffinitōe aīe. Areſto. ponit bisdiffinitōem aīe. in pͥma addit (vitā hn̄tis in potētia). ſꝫin ſcd̓a addit illā ꝑticulā (organici) ad denotādumvna ex eis ſufficit. Poteſt etiā dici illa potētia vitā hn̄tis in potētia pōt capi dupl̓r. vno ẜm eius ꝓpriā ſignificatōem. ſic oportꝫ addi in diffinitōe. Alio modoaccipit̉ expoſitiue. ꝓut illā particulā (organici) exponit.tūc bn̄ poteſt poni in diffinitōe anime.Ul̓r qͥdē igit̉ dictū eſt qͥd ſit aīa. Sub̓a em̄eſt ẜm rōeꝫ hec aūt eſt qd̓ qͥd erat hmōi corporis. ſic̄ ſi aliqd̓ organoꝝ phiſicū eēt corpusvt dolabra. erat qͥdē em̄ dolabre ſub̓a ip̄ius aīa hec. Diuiſa āt hac vtiqꝫ āpliꝰ dolabraerit. ſꝫ aut eqͥuoce. nūc aūt ē dolabra. em̄ huiuſcemōi corꝑis qd̓ qͥd ē aīa. ſꝫ ph̓ici huiuſcemōi hn̄tis in ſeip̄o pͥncipiū motꝰ ſtatusPoſtqͣꝫ Areſto. poſuit diffinitōem aīe manifeſtandoaliqͥs eius ꝑticulas. manifeſtat totā diffinitōeꝫ aīe Expͥmo manifeſtat ſil̓itudine ad artificialia. ſcd̓o manifeſtat de ꝑtibꝰ aīalium. pͥma ſil̓itudo ſtat in. ſic̄ ſe hꝫforma artificial̓ ad ſubiectū ſuū ſi eēt ſub̓alis. ita ſe hꝫ aīaad corpꝰ. ſed forma artificial̓ eēt actus pͥmꝰ corꝑis ſi eētſub̓alis. nūc aīa eſt actus pͥmus ſub̓alis corꝑis. Et ponit exemplū de dolabra. ſi eſſꝫ corpꝰ phiſicū ſic̄ eſt artificiale tūc forma eiꝰ eēt forma ſub̓al̓ ſeꝑata for̄a dolabrea dolabra maneret dolabra niſi eqͥuoce Nūc aūt dolabra ē ens artificiale. ſeꝑata forma dolabre a dolabra adhuc manet dolabra ſub̓aliter vniuoce. Ex pōt argu eſt actus ſub̓alis alicuius ſuo ſublato ip̄m manetniſi eqͥuoce. ſed ſeꝑata aīa a corꝑe manet corpꝰ niſi eqͥuoce. aīa eſt eius forma ſub̓alis. Qaior patꝫ qꝛ de rōneforme ſub̓alis eſt dat rei ſpem. qn̄ talis forma ſeQuerit̉. qͣre ē ſeꝑata forma ſub̓ali alicuiꝰ rei resparat̉ a materia tūc eſt alia ſub̓a ſpēs reimanet niſi eqͥuoce Dd̓m. qꝛ forma ſub̓alis dat eſpecificū materie ad minꝰ original̓r. qͣꝫuis ꝯplete. qꝛſpes ſignat rōem diffinitōem rōem rei. ſeꝑata formaſub̓ali a materia fit noua ſpēs. qꝛ illa natura eqͥuocoriē ſit in eis vnū nomē alia. ibi fit eqͥuocatio. Exetiā ꝯgnoſcit̉ ſi ab aliqͣ re ſeꝑetur forma accn̄tal̓. adhuctalis res manet res ſicut pͥus vniuoce. qꝛ tenet eādē for ſub̓aleꝫ. Et ſi q̄rat̉. qͣre in artificialibꝰ manifeſtat Areſto. ſuā diffinitōeꝫ. Dd̓m ideo. qꝛ artificialia ſtꝭ nobisnotiora. eo ſunt effectꝰ intellectꝰ noſtri practici. ſuntnobis notiores alijs effectibꝰ qui ſunt ipſius dei.Cōſiderare aūt in ꝑtibꝰ oꝫ qd̓ dictū eſt. Siem̄ eēt oculꝰ aīal̓ aīa vtiqꝫ ipſius viſus eēt. hecem̄ ſub̓a eſt oculi. em̄ ẜm em̄. oculꝰ aūt materia viſus ē. deficiente eſt adhuc oculus

niſi equoce. ſicut lapideꝰ aūt depictꝰ Opꝫ igit̉acciꝑe qd̓ eſt in ꝑte. in toto viuēte corꝑe ꝓportionabil̓r nāqꝫ hꝫ. ſicut ꝑs ad ꝑteꝫ. totꝰ ſenſusad totū corpꝰ ſenſitiuū ẜm huiuſcemodiHic notificat diffinitōem aīe ex parte ꝑtiū aīaliū Etſic. qꝛ ſicut ſe hꝫ ꝑs ad ꝑtem. ita totū ad totū. ſed aliq̄ ꝑtesaīe ſunt actus aliqͦꝝ ꝑtiū corꝑis. tota aīa eſt actꝰ pͥmꝰtotius corꝑis. Maior eſt nota. Minor oſtēdit̉. qꝛ viſusē forma oculi. remoto viſu ab oculo manet oculus niſi eqͥuoce. verū eēt ſi viſus eēt forma ſub̓al̓ oculi. etiā ſeꝑata aīa a corꝑe manet illa res fuit corpusaīata niſi eqͥuoce. ſic eqͥuocat̉ corpꝰ ſub̓a rei. per ꝯn̄sꝓpria oꝑatio natural̓r ſub̓a ꝯſeqͥtur. Ex quo elicit̉ talisregula. vnūquodqꝫ d̓r tale poteſt in ꝓpriā oꝑatōemſpecifica. qn̄ in illā poteſt tūc manet talis res equoceEx tex tu ptꝫ manet eadē forma in generato corrupto. qꝛ ſi maneret eadeꝫ forma in generato corruptotūc maneret vna res vniuoce qd̓ eſt cōtra textū. qꝛ maneret vna forma ſubſtātialis.Eſt aūt abijciēs aīam ponētia ens vt viuat. ſed hn̄s. ſemē aūt fructꝰ potētia hmōicorpus eſt. ſicut qͥdē igit̉ inciſio viſio. ſic vigilia actus. vt aūt viſus potentia organi aīaCorpus aūt qd̓ potētia eſt. ſed ſicut oculus eſtpupilla viſus ibi aīa corpus aīaHic ꝯn̄r Areſto. exponit vltimā ꝑticulā .ſ. aīa ē actus corꝑis hn̄tis vitā in potētia. qꝛ aliqͥs poſſet dicereaīa eſt actus corꝑis hn̄tis vitā in actu. qꝛ aīa eſt actꝰ corporis organici. ſꝫ corpꝰ organicū d̓r qd̓ hꝫ ꝑtes ordīatasad diuerſas oꝑatōes. tales oꝑatōes ſunt ab aīa. opꝫaīam eſſe actu corꝑis hn̄tis vitā in actu. Hoc ſoluit Areſto. dicēs dupl̓r aliqͥd eſt in potētia ad alteruꝫ. vno moin potētiā abijciēte actū .i. in potētiā ad aliqua forma quanodum hꝫ. ſicut carēs albedine d̓r in potētia ad albedi. Alio aliqͥd eſt in potētia abijciēte actū .i. in potētia ad formā quā actu hꝫ. ſicut aliqͥs hn̄s albedinē adIhūc d̓r in potētia ad albedinē. qꝛ albedo exn̄s in albo ē actus accn̄talis albi. albū eſt in potētia. cum om̄e ſubiforme accn̄talis comꝑatur ad formā ſicut potentia ada. Qd̓m eſt gͣꝙͣ aīa hꝫ vita in potētia abijciente actūid eſt aīa eſt actus corꝑis actu hn̄tis vita. tn̄ comꝑaturcorpus ad animā ſicut potentia ad actumQuerit̉. qͣre igitur ponit̉ in diffinitiōe aīe aīa eſtactus corꝑis habēttis vitā in actu. Dd̓m tunc ideꝫdiffiniret̉ ſeipſum. qꝛ hn̄s vitā in actu eſt ꝓprie totūpoſitū. ſed in toto ꝯpoſito includitur aīa. Ad ſignificandum igitur corpus comꝑatur ad animā. ſicut potētiaad actum. etiam in ꝯiunctōe corporis anime. ſic in diffinitōe d̓r vitā habētis in potētia. Et eſt ſil̓is locutio ſi diceret̉. lumē eſt actus lucidi hn̄tis lumē in potētia. manifeſtūeſt em̄ lucidū includit lumē in actu. tamen ad ſignificādum lucidum eſt materia luminis. ideo poteſt conuenienter addi in potentia.Arguitur. aīa eſt actus corporis vitā hn̄tis in potentia abijciēte actū. Probat̉ qꝛ corpꝰ organicū eſt multotiens ſine oꝑatōibꝰ vitalibꝰ. caret vitā in actu. Qd̓m