Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
XVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Areſtotelis

xvijFouo

Un̄ opꝫ q̄rere ſi vnū eſt aīa corpus. ſicutneqꝫ cera figura. neqꝫ oīno vniuſcuiuſqꝫ materia. id cuiꝰ materia. vnū em̄ eſſe multipl̓r dicant̉. qd̓ ꝓprie eſt actus eſtHic oſtēdit circa diffinitōem ſolutōem vniꝰ dubitatōis poſſet moueri circa textū. poſſꝫ tn̄ aliqͥs q̄rere quo fiat aliqd̓ vnū ex corꝑe aīa. Rn̄det Areſto. oꝫq̄rere qūo ex corꝑe aīa fiat vnū. ſicut nec opꝫ q̄rere qūoex figura ſigilli cera fit vnū. qꝛ actus vnit ſeip̄m potētieet reqͥrit̉ mediū vniens. Et hoc ꝓbat ſic. qꝛ eodēaliqd̓ eſt ens vnū. qꝛ ens vnū ꝯuertunt̉. ſꝫ forma dateſſe materie. facit materiā ens. facit eandē materiam vnū ens Circa qd̓ ſciēdū duplex eſt actꝰeſt actꝰ ſub̓alis. tal̓ actꝰ facit vnū ſua materia ſub̓liter eēntial̓r. qꝛ tal̓ forma dat ſue mat̓ie ſub̓ale. Aleſt actꝰ accn̄talis. ex tali actu ſubiecto fit vnū accn̄taliter. qꝛ dat eſſe accn̄tale. qꝛ ergo aīa eſt forma ſub̓alis. ſic exipſa ſua materia fit vnum ſimpliciter.Querit̉. qͣre Areſto. poſuit iſtā dubitatōem Qd̓m. qꝛ aliqͥ dicebāt ncc̄e eſſet aiām vniri ipſi corꝑi aliqd̓ intrinſecū mediū qͣſi ligās actū potētia. Et ſil̓e dicebāt in alijs vbi iūgerent̉ actus potētia. Sꝫ vult Areſto. oꝫ q̄rere tale mediū intrinſecum. Ex etiā ptꝫvnio aīe ad corpꝰ ē vnio natural̓. qꝛ ē vnio ꝓpria potētiaArguit̉. actꝰ potētia vniunt̉ aliqd̓ terciū. vniunt̉ abſqꝫ medio. An̄s ꝓbat̉. qꝛ oportꝫ actū vniri potētie aliquā cām efficientē diſponētem ip̄am materiā Dicendū ē duplex mediū vnionis actꝰ potētie. vnū eſt intrinſecū qͣſi formal̓r vniēs materiā forme. tale mediū erit alid̓ a forma in vniōe actꝰ potētie Aliud ē medium extrīſecū qd̓ ē efficiēs diſponēs materiā ad formāet tale mediū tenet ſe ex ꝑte agētis diſponētis materiā .ſꝫ vocat̉ ꝓprie mediū. qꝛ mediū dꝫ vnire extrema. ſꝫ efficiēs ē vnitīa formal̓r actꝰ potētie. ſit extrīſecaQuerit̉. vtꝝ aīa vniat̉ corꝑi abſqꝫ media diſpōe Dcendū ſic. eſt qꝛ aīa ꝯiūgit̉ corꝑi tm̄. ſicut motrixcorꝑis vt dixit plato. qꝛ ſic nihil ꝓhiberet inter vnioneꝫaīe corꝑis mediaret aliqd̓ extrinſecū aīe corꝑi. qꝛ in tali vnione opꝫ potētiā motiuā ex ꝑte aīe que eſt diſpō inaīa. Et ex ꝑte corꝑis opꝫ eſſe habilitatē in corꝑe ad motūſic ſꝑ mouens vniat̉ mobili aliquā diſpōem ſe tenet ex ꝑte mouētis qͣꝫ mobilis. qꝛ aīa vnit̉ corpori ſicutforma ſubſtātialis ſic poteſt eſſe diſpoſitio media. Cuius eſt. qꝛ materia pͥma ē in pura potētia ad oēs actus oꝫ pͥus in ipſa materia intelligere actū ſub̓alem qͣꝫ actūaccn̄talem. ſed diſpō eſt forma accn̄tal̓. opꝫ an̄ diſpōemp̄intelligere peſſe formā ſub̓alem in materia. p̄tkus materia vniri diſpoſitioni qͣꝫ forme ſub̓ali.Arguit̉. opꝫ materiā priꝰ eſſe diſpoſitā anteqͣꝫ poſſetforma introduci. an̄ formā ſub̓alem ſunt aliq̄ diſpōesin materia Dd̓m dupl̓r pōt aliqͥd eſſe mediū vniēdi. vno. qꝛ ip̄m fit vnio ſicut bitumen eſt mediū vniendi duo lignā. ſic diſpōes nullo modo ſunt mediū vniendi. qꝛ ipſa aīa ꝯtactu ſubſtātiali tāgit ipſam materiaꝫimmediate non per medias diſpoſitiones. Alio modoaliqͥd d̓r medium in vnione. quia diſponit ad hoc vnūvniatur alteri que tamen immediate vniuntur. ſic diſpoſitiones materie ſunt mediū vnionis. quia diſponuntmateriā vt ſit apta ad ſuſcipiendū formā. Sil̓r dicēdumeſt de dimenſiōnibus quantitatiuis que requiruntur in

materia an̄qͣꝫ forma dꝫ vniri materie tn̄ ſunt medium forma vnit̉ materie qꝛ forma vnit̉ materie abſqꝫ medioArguit̉. ſubſtantia ſpūalis vt eſt aīa nobilis adiungitur corpori niſi mediū. etiā aīa vnit̉ corꝑi niſi perdiſpōem mediam. cōſequentia ꝓbatur ſil̓e Dd̓mnon eſt ſimile de ſubſtantia ſpūali ip̄a aīa. qꝛ ſubſtantiaſpūalis vnitur corꝑi vt forma. ſed vt motor. ſed priusdictū eſt mouens non poteſt vniri mobili niſi virtutēmediam. ideo ſubſtantia ſpūalis non vnit̉ corꝑi niſi pervirtutem mediam. ſed anima vnitur corpori ſicut formaſubſtantialis. ergo non opꝫ immo nec poteſt aliquid mediare inter vnionem anime et corporis.Querit̉. vtrū aīa vniat̉ corꝑi mediāte ſpū Dd̓mnon. ratio eſt: quia quelibet forma ſubſtantialis vnit̉ ſuematerie immediate abſqꝫ aliquo medio ſed aīa eſt formaſub̓alis. vnit̉ ip̄i corꝑi abſqꝫ aliqͦ medio Maior pꝫ. qͥaforma ſub̓alis eſt īmediatus ꝓprius actus materie Sꝫ eſt mediū inter actū potentiā ſicut dictū eſt in textu.Arguit̉: illud eſt mediu vnionis quo abſtracto abſtrahitur vnio. ſed ſubſtracto ſpū ſubtrahit̉ vnio inter aīamet corpus ⁊c̄. Dd̓m dupl̓r ſubtrahit̉ vnio aliquoruꝫvnibiliū. vno ſubtractione medij vni entis ſicut abſtrahitur vnio duoꝝ lignorum ſubſtrato clauo vnienteſic non abſtrahitur vnio anime corꝑis ſubſtracto ſpiritu Alio vnio aliquorū tollit̉ indiſpōnem vnibiliuꝫquia ſcꝫ vnibilia non ſunt diſpoſita ad vnionē medio ablato. ſic ſubtracto ſpū tollitur vnio. quia non exiſtenteſpū in corde corpus eſt aptū inſtrumentū aīe. ſic ē indiſpoſitū ſuſceptione eius. Pro quo ſciendū ſpūs vitalis eſt quoddā corpus ſubrile contentum in ventre cordis quē ſpm̄ cor viuificat cetera membra influēdo motum calorem. Cuius ſignū eſt qn̄ iſte ſpūs ledit̉ velinfirmat̉ tunc oīa alia membra reddunt̉ debilia et ineptaad motū ſicut patet in febricitantibꝰ. hoc em̄ ideo ꝯtingitqꝛ oīa mēbra recipiunt ab illo ſpū motum. patet corpus eſt aptu ad oꝑandū oꝑa aīe ſubtracto ſpiritu Secundo p̄t dici ſpūs vitalis eſt bene mediū in mouendoſed in vnionē. aūt dictū fuit eſt incōueniens in vnione aīe et corꝑis ſit mediū aliquod quādo vniūtur ſicut motor et mobileArguit̉. plurimū diſtāt pn̄t vniri niſi mediumſed aīa corpus plurimū diſtāt. pn̄t vniri niſi mediū Dd̓m corpus aīa pn̄t dupl̓r capi Unoº ẜmprias ſuas naturas. ſic manifeſtū eſt multuꝫ dn̄t. qꝛnatura corꝑis p̄t eſſe natura aīe nec ecōtra. Alio moaccipiunt̉ ẜm ex eis ꝯſtituit̉ totū cōpoſitū qd̓ eſt vnuꝫſimpl̓r. ſic aīa corpus nihil diſtāt in ordine ad hoc terciū. qꝛ ex eis intrinſece hoc terciū ꝯſtituit̉. ideo p̄t eſſealiquod mediū inter ea. quia ſi ſic tūc noneſſet intrinſecacōſtitutio alicuius tercij ex anima et corporeQuerit̉. vtrū in diffinitōe aīe ph̓icū debeat p̄cedere organicū vel ecōtra. Dd̓m phiſicū dꝫ p̄cedere organicum. qꝛ eſt ꝯmunius. eſt em̄ corpus organicū ph̓icū ſꝫecōtra. determinatio debet ſeqͥ ſuum determinabile.opꝫ organicū ſequatur phiſicum.Arguit̉. ſunt aliqͣ corꝑa organica tn̄ non ſunt phiſicavt ſtatua eſt corpus organicū phiſicū Dd̓m illa corꝑa artificialia ſunt organica qͣꝫuis habeāt ſimilitudine corꝑibus organicis qꝛ corpus d̓r organicuꝫ qd̓habet vl̓iter ꝑtes ordinatas ad diuerſas oꝑationes. ſediſte ꝑtes in ſtatua ordinant̉ ad diuerſas oꝑationes. qͣꝫuis forſan habeant diuerſas figuras