Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
XIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Quellioneslecūdi de Anima

nis ſic. qꝛ materia ſe eſt hoc aliqͥd .i. ꝯpletū ens in atu ſed ē in potētia tm̄ ſed forma eſt actus ſpēs ẜm quaaliqͥd d̓r eſſe in actu aliqͥd Totū ꝯpoſitū eſt aliqͥdſtitutum ex materia et forma.Arguit̉. ſub̓a diuidit̉ in corporeā in incorꝑeā. male d̓r in materiā formā totū ꝯpoſitū Dd̓m ſub̓acapit̉ dupl̓r. vnoº gn̄al̓r ꝓut ſubiectuꝫ accn̄tis vocat̉ſub̓a. ſic diuidit̉ incorꝑeā in incorꝑeā. qꝛ ſub̓a īcorꝑeſcꝫ ſeꝑata ē ſubiectū accn̄tiū ſpūaliū ficꝭ ſuba corꝑea eſtſubc̄m accn̄tiū mat̓ialiū Alioº capit̉ ſuba ſuba ph̓icaſiue naturali. ſic diuidit̉ hic ſub̓a in materia formā et to ꝯpoſitū Un̄ Arꝭ. ſicut hic eſt ph̓icus ita loquitur deſub̓a ph̓ica. ſub iſta diuiſiōe ꝯtinēt̉ ſube ſeꝑatecut ſub pͥma: Et ſi diceret aliqͥs ſub̓e ſeꝑate ſtꝭ for̄eꝯtinent̉ ſub fora. Dd̓m ſtꝭ for̄e ſicut for̄a diffinit̉qꝛ for̄a ẜm quā res eſt aliqͥd. qd̓ eſt falſuꝫ de ſubſtātijsſeꝑatis. qꝛ ſub̓e ſeꝑate dāt eſſe materiale. qꝛ habētmateriā quā in phiſicis res eſt hoc aliquidAr̄. mat̓ia ē aliqͥd in actu. eſt in pon̄a. qꝛ ferꝝ eſtmat̓ia cultelli tn̄ eſt ens in actu Dd̓m duplex ē materia. q̄dā eſt ſimpl̓r pͥma eſt ſubiectū for̄e ſub̓alis. ſicmat̓ia ē ſimpl̓r ens in pon̄a. qꝛ ẜm ſe accepta includitaliquē actū ſiue formaꝫ. Alia ē mat̓ia eſt ſubc̄m for̄eaccn̄talis ſiue natural̓ ſiue artificial̓. et tal̓ matialꝫ ſit inactu ſimpl̓r. ē tn̄ in pon̄a ẜm qͥd. qꝛ eſt in pon̄a ad formaꝫaccn̄talē. textꝰ āt loqͥt̉ de maª for̄e ſub̓al̓. qꝛ ē maª aīe.Qr̄. ſub mēbro ſūb̓e ꝯtinet̉ aīa Dd̓m ꝯtinet̉ ſubfor̄aſ tn̄. qꝛ aīa eſt aliqͥd ē for̄a An̄s ꝓbat̉tꝑ ſe ſubſiſtere. eſt aliqͥd Qd̓m dupl̓r accipit̉ aliqͥd. vnoº aliqͣ res d̓r aliꝗd. qꝛ ſe ſubſiſtit ex ſuapria natura. ſic ſub̓a mat̓ialis ꝯpoſita ex mat̓ia foravl̓ etiā ſub̓e ſeꝑate create a deo in ſuis ſubſiſtētijs dicūt̉hoc aliqͥd vn̄ aīa eſt illo aliqͥd. Alioº accipit̉aliqͥd illo qd̓ p̄t ſe ſubſiſtere qͣꝫuis natural̓r ſit ꝑsalicuiꝰ. ſic etiē aīa d̓r aliqͥd. p̄cipue aīa rōnal̓ p̄tſe ſubſiſtere. Et ſil̓e eſt de ꝑtibꝰ ſub̓aꝝ qͣs Arꝭ. vocatſub̓as ſꝫ ꝑtes ſub̓aꝝ. tn̄ p̄n̄t ſe ſubſiſtere. Per dicendū eſt illud qd̓ d̓r pͥmoº aliqͥd eſt totū ꝯpoſitū ſꝫnon qd̓ ſcd̓oº eſt hoc aliqͥd. qꝛ tunc ꝑtes ſub̓e ſiue eēntiales ſiue integrales poſſunt dici hoc aliquid.Ar̄. aīa nec ē pͥma ſub̓a nec ſcd̓a. ꝯn̄s aīa ē ſub̓aDd̓m ſub̓a ꝯpleta diuidit̉ tali diuiſiōe. ſꝫ aīa eſtſub̓a ꝯpleta ſꝫ ꝑs ſub̓e. Eſt reducibilis ad talē diuiſio. ſicut ꝑs ad torū qꝛ in vl̓i accepta eſt ꝑs ſcd̓e ſub̓e Sꝫaīa ſingularis eſt ꝑs pͥme ſub̓e. oꝫ aīa ꝯſtituavnū gradu nouū in entibꝰ. qꝛ eſt res ꝯpleta in ſua natura. ſicut ſunt ſubſtātie ſeꝑate. ideo tales ſubſtantie faciunt nouū gradū in entibus creatisAr̄. aīa ē in alio. ē accn̄s ꝯn̄s ē ſub̓a Dd̓m lꝫeſt in alio tn̄ ſicut accn̄s in ſubiecto. ſꝫ ſic̄ ꝑs in toto. ſic̄ ꝑs integͣlis. ſꝫ ſic̄ ꝑs eēntial̓. ip̄a em̄ corꝑe eēntialiter conſtituit totū ꝯpoſitū ſcꝫ corpus animatuEt hoc dupliciter. hoc quidem ſicut ſciētiaillud autem ſicut conſiderare.Hic ponit terciā diuiſionem eſt actus ſiue formadiuidit̉ in actū primū in actum ſcd̓m. Actus primuseſt ſicut ſcīa. Actus ſcd̓s eſt ſicut cōſiderare. opꝫ em̄ primo ſcīam ineſſe alicui ſcienti anteqͣꝫ poſſet conſiderare vl̓operari ẜm illam ſcīam. Ratio diuiſionis eſt. quia actusdiuidit̉ in ordine ad potētiā ecōtra ẜm duplice potē-

tiam erit duplex actꝰ. Eſt em̄ vna potētia eēntialis eſtẜm formā eſſentialē eſt actus pͥmus. Alia eſt potentiaad oꝑatōem ꝯſequentē ip̄am formā. tali potētie correſpondet actus ſecūdus. pͥme ꝟo actus pͥmus.Arguit̉ ſcīa eſt accn̄s. eſt actꝰ ſecūdꝰ. Dd̓m ſcīap̄t ad duo ꝯꝑarari. vno ad formā ſub̓alē ſcientis ſiuead ſciētē. ſic ē actꝰ ſcd̓s. qꝛ forma ſub̓al̓ eſt pͥor ip̄a ſcīa eſt in ip̄a aīa ſciēte. Alio ꝯꝑat̉ ad ſpeculatōem ſiueꝯſideratōem. ſic ſcīa eſt actꝰ pͥmꝰ. qꝛ ſcīa nccārio ſuꝑponit̉ in aliqͦ anteqͣꝫ poſſet ꝯſiderare ẜm illā ſcīam. Ex qpꝫ eſt incōueniēs aliqd̓ idē ꝯparatuꝫ ad diuerſa eſſeactu pͥmū ſcd̓m. Ex ſumit̉ oīs forma p̄t eſſe actuspͥmus ſiue ſit ſub̓alis ſiue accn̄talis. ſi ꝯparet̉ ad oꝑatio ſequētē talē formā. ſicut calor eſt actus pͥmus in ordine ad calefacere. ſcīa ad ꝯſiderare.Arguit̉ videt̉ ꝯſiderare p̄cedat ſcīaꝫ. Probat̉ qꝛ exmultis actibꝰ ꝯſideratōibꝰ generat̉ habitꝰ ſcīa. Rn̄itripl̓r. Primo ſcīa accipit̉ dupl̓r. vnoº ẜm ſe ẜm ē habitꝰ cauſatꝰ ex actibꝰ. ſic eſt verū ꝯſiderare p̄cedat ſcientiā. Alioº accipit̉ ẜm eſt in ſuis pͥncipijs ex qͥbꝰ cāturſcīa pͥncipia effectīe ſtꝭ ip̄a potētia ītellectiua. ip̄e habitꝰ aſſenſiuꝰ pͥmoꝝ pͥncipioꝝ. ſic ſcīa p̄cedit ꝯſiderationē etiā quācūqꝫ. potētia p̄cedit ſuū actū. Sꝫ iſtudeſt ꝯueniet̉ dcm̄. qꝛ ſcīa accepta in ſuis pͥncipijs ē ſcīa accepta analogice. qꝛ ſcīa in pͥncipijs effectiuis ē ſolū ꝟtualit̓ actual̓r ꝓprie. Et ideo dicūt alij. ſcīa ꝯſideratio accipiūt̉ dupl̓r. vnoº ẜm ſtꝭ in eodē. ſic ꝯſideraºeſt an̄ ſcīaꝫ. Alio ẜm reꝑiunt̉ in diuerſis. ſic ſcīa ēan̄ ꝯſideratōem. qꝛ oꝫ aliqͥd ꝓcedere de potētia ad actuꝫ illud qd̓ eſt ī actu. qꝛ ꝯſiderās ē in pon̄a ad recipiēdūſcīam. oꝫ p̄ſupponere illa ſcīam ī alio .ſ. in doctore. ſed qꝛactꝰ pͥmꝰ actꝰ ſcd̓s referūt̉ ad idē ſubiectū. ideo p̄t tercio dici meliꝰ duplex eſt ꝯſiderare .ſ. ꝑſcm̄ qd̓ ꝓceditex habitū. nccārio ſeqͥt̉ ip̄am ſciam. Aliud ē ꝯſiderare īꝑſcm̄. p̄cedit ſcīaꝫ. ē acqͥſitōis ſcie. anteqͣꝫ em̄aliqͥs hꝫ ſcīam grāmatice multas ꝯſideratōes īꝑfcāscirca obiectū grāmatice acqͥrit grāmaticā. habita circaſubiectū hꝫ ꝯſideratōes ꝑfectas. Sil̓r etiā eſt de ꝟtutibus. qꝛ actꝰ īꝑfecti generat aliquā virtutē actus ꝑfecti (qui ſunt ex delectatōe ꝯſequūtur ip̄am ꝟtutemSubſtātie aūt maxime eſſe vident̉ corporaoſtqͣꝫ Areſto. poſuit tres diuiſiōes tenētes ſe ex ꝑte aīeia ponit tres diuiſiōes tenētes ſe ex ꝑte corꝑis. Primaiſta. ſub̓aꝝ alia corꝑea alia incorꝑea. Et iſtā diuiſione tagit Areſto. dd̓o corꝑa vidēt̉ maxime ſub̓e. qd̓ ītelligit̉ ẜm ꝟitatē. et innuit Areſto. d̓r (videt̉) qꝛ cumſub̓a dicat̉ ab eēndo ille ſūt magis ſub̓e hn̄t magis.ſꝫ ſub̓e īmat̓iales hn̄t magis. qꝛ ſtꝭ forme tm̄. ꝯditioforme ē. ſꝫ ſub̓e materiales hn̄t minꝰ de. ſint īcorruptibiles. Et ideo cōit̓ ītelligit̉ iſte textꝰ ẜm opinionemvulgariū antiqͦꝝ ph̓oꝝ ponebāt aliqͣs ſub̓as īmateriales. p̄t tn̄ de ſb̓a diſtīgui. qꝛ vl̓ ſub̓a d̓r a ſb̓ſtādo accidētibꝰ. tūc corꝑa ſtꝭ magis ſub̓e. qꝛ in corꝑibꝰ ſtꝭ pl̓a accidētia qͣꝫ ī materialibꝰ ſubſtātijs. Uel d̓r ſub̓a ab eēndotūc īmateriales ſub̓e ſunt magis ſub̓e.Querit̉. qͣre ponūt̉ hic diuiſiōes ſe tenēt ex parte corporis. tn̄ aīa ſit corpꝰ. Dd̓m qͣꝫuis aīa ſit corpꝰtn̄ etiā hꝫ diffiniri corpꝰ ſibi ꝓportionatū. vt ergo deueniamꝰ ī notitiā corꝑis qd̓ ꝓportionat̉ aīe. ncc̄e eſt ponereiſtas diuiſiōes ſe tenēt ex ꝑte corporis. Qꝭ aūt ncc̄e ſitaīam diffiniri corpꝰ. ptꝫ qꝛ vnūqd̓qꝫ diffinitur ſic ut hꝫ