3primj de̓ AiuimaQueſtiones
rgo de aīa nō eſt ſcīa: Minor ꝓbatur. quia tot ſunt aīequot ſunt corꝑa aīata. ſed talia ſunt infinita. qꝛ non tot qͥrplura. ergo de aīa nō eſt ſcīa. Dd̓m ꝙ aīe capiunt̉ dupliciter. vno mō quantū ad numerū. ⁊ ſic ſunt infinite .i. indeterminate. qꝛ ſic non eſt numerus earū determinatusnec quo ad nos nec quo ad naturā. Alio mō accipiunturaīe in cōi ſiue ẜꝫ ſpēs ẜꝫ ꝙ cadūt ſub arte. ⁊ ſic nō ſūt infinite quo ad naturam. quia natura determinauit eis certuꝫnumerū. ſed ſunt infinite quo ad nos. ¶ Et ſi dicat̉. ergo nos nō habemus ſcīam de aīa Dd̓m ꝙ de anīa dupl̓r poteſt eſſe ſcīa Uno mō quantū ad earū numerū. ⁊ ſicverū eſt ꝙ nos nō habemus de aīabus ſcīam. qꝛ numeꝝſpecierū animarū ſcire nō poſſumus Alio mō accipiūturaīe ẜm ꝙ referunt̉ ad ſuas potentias et actus ẜm ſpecieꝫet ſic aīa non habet infinitatē. qꝛ nō habet potentias infinitas ſed finitas. et ſic de aīa eſt ſcīa:Arguit̉. aīa non eſt ſpēs. ergo de ea non eſt ſcīa. An̄spꝫ. qꝛ non eſt vl̓e. cū de rōne vl̓is ſit eſſe vnū totū. aīa autēeſt ꝑs Qd̓m ꝙ ad hoc ꝙ de aliquo ſit ſcīa ſufficit ꝙ habeat modū ſpei. in hoc ſcꝫ ꝙ habeat diffinitionē ⁊ paſſioēsque fluūt ex principijs ſpēi. ⁊ ideo de indiuiduis non eſtſcīa. qꝛ non hn̄t diffinitōes nec paſſiones de ip̄is demonſtrabiles. vn̄ etiā eo mō ens poteſt dici ſpēs. quia habꝫ aliquid loco diffinitionis et paſſionis ⁊ ome qd̓ nō eſt indiuiduum p̄t ſic dici ſpēs. etiam ſi ſit pars¶ Querit̉. vtrū ſcīa de anima ſit vna Dd̓m ꝙ ſic. cuiusratio eſt. qꝛ illa ſciā eſt vna que habet vnū ſubiectum ẜnvnam formalē rōem conſiderādi. qꝛ ex formali rōne conſiderandi ſumit̉ drn̄a ſcīe. vt pꝫ primo poſteriorū. ſed iſtaſcīa habet vnū ſubiectum ẜm vnam formalem rōnem cōſiderandi. ergo eſt vna ſcientia ſimpl̓r. Minor patebit inaſſignatione ſubiectiArguit̉. illa q̄ ſunt diuerſorū generū nō cadūt ſub aliqua ſcīa vna. ſꝫ aīe ſcꝫ vegetatiua ſenſitiua et intellectiuaſunt diuerſorū generū. gͦ de ipſis nō eſt ſcīa vna Dd̓m ꝙgenus capit̉ tripl̓r ſcꝫ ꝓ genere logico phiſico ⁊ ꝓ genereſcibili Genus logicū eſt qd̓ ẜm aptitudinē p̄dicat̉ de pluribus ſpēbꝰ Genus ph̓icū eſt qd̓ hꝫ aptitudinem ad plures formas ſiue ſub̓ales ſiue accn̄tales Genus ſcibile eſtquod hꝫ ordinē ad multas paſſiones Per hoc gͦ dd̓m eſt)ꝙ illa que ſunt diuerſorū generū ſcibiliū non cadunt ſubvna ſcīa. qꝛ in eis diuerſificat̉ formalis rō ꝯſiderādi. ſed illa q̄ ſunt diuerſorū generū logicaliū vel phiſicaliū pn̄t cadere ſub vna ſcīa. ſicut patet de ſubiecto et paſſiōe. q̄ ſundiuerſorū generū logicaliū. qꝛ ſunt diuerſorū predicamentorū. qꝛ pn̄t habere vnā formalē rōem cōſiderandi. Iſteaūt anīe ſunt diuerſorū generū ph̓icaliū. qꝛ hn̄t alia ꝓpriaſubiecta Eſt em̄ alia diſpō materie in qua eſt aīa rōnaliset alia in qua eſt anima ſenſitiua. ⁊ ſic de alijsQuerit̉. vtrū ſcīa de aīma ſit phiſicalis Dd̓m ꝙ ſicCuius rato poteſt eſſe duplex Prima illa ſcīa eſt phiſiclis que determinat de ente mobili vel de aliqua eius parte. ſed ſic eſt de iſta ſcīa. ergo eſt phificalis. qͣꝫuis em̄ aīmanon ſit pars ſubiectiua entis mobilis eſt tn̄ pars integralis alicuius entis mobilis ſcilicet corporis animati: quiacorpus animatum conſtituitur ex anima et corpore. ſicutex partibus Secunda ratio. illa ſcientia eſt phiſicalis queconſiderat de forma. que neceſſario habet eſſe in materiavel fieri ſed ſic eſt de anima. quia ipſa neceſſario habꝫ eſſein materia. loquendo de anima vegetatiua ⁊ ſenſitiua.Anima aūt intellectiua neceſſario habet fieri in materia d̓ergo de illis eſt ſcientia phiſicalis
Arguit aīa eſt metaphiſice ꝯſideratōis. ergo nō pyſice. Conſequētia tenet. qꝛ diuerſaꝝ ſcīaꝝ diuerſe ſunt coſideratiōes Dd̓m ꝙ anima capit̉ dupliciter Uno mōgeneraliter ꝓut extendit ſe ad animā vegetatiuā ſenuam ⁊ intellectiuā. et hoc mō ph̓us in hoc libro capit animam. ⁊ ſic aīa eſt ſolum phiſice ꝯſideratiōis. qꝛ ſic aīa eſtforma que nccārio hꝫ eſſe in materia. Alio mō capit̉ aīaꝓ anima rōnali tm̄. ⁊ ſic aīa capit̉ dupliciter. vno mō quad fieri. alio mo quo ad eſſe. Si ſumat̉ quo ad fieri. tunciterū eſt phiſice ꝯſideratiōis. qꝛ neceſſario hꝫ fieri in materia. ꝙ ſi extra materiā crearet̉ non eſſet aīa. ſed ſubſtantia ſeparata. Sed ſi ſumat̉ qͣꝫtum ad eſſe hoc eſt duplicit̓Uno mō ſub rōne aīe ẜm ꝙ animat corpus. ⁊ ſic iteruꝫeſt phiſice ꝯſiderationis. ⁊ ideo aīa ſeparata non eſt ꝓprieanima ab animando dicta. Alio mō accipitur aīa ẜm ꝙeſt a corpore ſeparata. et d̓r aīa in cōi hominū locutōe. qꝛfuit qn̄qꝫ aīa. et ſic poteſt aīa rōnalis eſſe metaphiſice cōſideratōis. ⁊ hoc eſt qd̓ alij dicūt ꝙ terciꝰ liber de animaꝯtinuat̉ ſub libro metaphiſice. qꝛ ibi incipit ph̓s tractarede ſeparatis. ⁊ hoc poſtea ꝯtinuat in metaphificaArguit̉. illud (qd̓ nō mouet̉) nō eſt phiſice ꝯſiderationis. ſed aīa nō mouet̉. ergo nō eſt phiſice conſideratiōis.Maior patꝫ. qꝛ phiſicus ꝯſiderat de ente mobili. ſed ſicnō ꝯſiderat niſi illa q̄ habēt ordinē ad mobilitatē Dicendū ꝙ qͣꝫuis aīa nō ꝓprie mouet̉. eſt tn̄ pars cuiuſdamentis mobilis. ſcꝫ corꝑis aīati. et hoc ſufficit. qꝛ ẜm Zreſtotelē quarto metaphilice. ſcīa nō tm̄ eſt illoꝝ que ſuntvnū. īmo etiā eoꝝ que ſunt ad vnuꝫ. Illa ergo cadūt ſubvna ſcīa que quocūqꝫ mō ordinē habent ad ſubiectū ẜmformalem rōneꝫ ꝯſiderādi. ſufficit ergo ꝙ aīa habeat ordinem ad ens mobile ſicut pars eiusArguit̉. ſcīa moralis de aīa determinat. ergo nō ſcīaphiſicalis An̄s ꝓbat̉. qꝛ ꝟtutes de qͥbꝰ determinat̉ in morali ph̓ia ſunt aīe accn̄tia. mō ad eandē ſcīam ſpectat determinare de paſſiōibꝰ ⁊ de ſubiecto. Dd̓m ꝙ ph̓ia moralis nō tractat de aīa in cōi. ſed ſolū de aīa rōnali. qꝛ illa ſolū pōt virtutibꝰ īformari ¶ Et ſi dicat̉. ergo ad mincoincidūt ph̓ia moralis et phiſicalis quo ad aīam rōnalem. Dd̓m ꝙ ſub ulia formali rōne ꝯſiderandi determinatur de aīa rōnali in ph̓ia morali ⁊ phiſicali. qꝛ in phiſica determinat̉ de aīa ẜm ꝙ eſt pars cuiuſdā entis mobilis. ſcꝫ corporis aīati. Sed in ph̓ia morali determinat̉ deanima ẜm ꝙ eſt informabilis virtutibꝰ intellectualibꝰ etmoralibꝰ. Et ſic Areſtoteles d̓t in tercio ethicoruꝫ. ꝙ triaſunt in aīa. ſcꝫ potentie paſſiones ⁊ habitus. Potētie em̄ſunt informabiles ꝟtutibꝰ. paſſiones aūt moderantur ꝑvirtutes. habitus vero refrenāt paſſiones¶ Querit̉. cui ꝑti ph̓ie ſubordinat̉ iſta ſcīa. Dicēduꝫphie naturali. Iuxta qd̓ notādū ꝙ aliquā ſcīam pti ph̓ieſubordinari eit eā ꝯtineri ſub aliqͣ ꝑte ph̓ie ſicut ꝑs ꝯtinetur ſub toto. Per hoc dd̓m eſt ꝙ iſta ſcīa ſubordinat̉ph̓ie naturali ⁊ illi parti que d̓r phiſica. qꝛ ſcut phiſica eſtde ente mobili ẜm ſe ⁊ ẜm ꝑtes eius. ita ſcīa libri de aīa ēde ꝑte entis mobilis. ſcꝫ de aīa q̄ eſt ꝑs corꝑis aīati¶ Querit̉. quem ordinē habet iſte liber inter libros phiſicales Dd̓m ꝙ eſt ſextus in ordine. et hoc pꝫ ꝑ ſufficientiā libroꝝ phiſicaliū. naꝫ ſcīa naturalis ſiue phiſica eſtde ente mobili. et hoc eſt duplicit̓. qꝛ aūt incōtracte vel cōtracte. Si pͥmū ſic eſt liber phiſicoꝝ. in quo agit̉ de cōibꝰpaſſionibꝰ entis mobilis. Si ſcd̓m hͦ eſt dupl̓r. vel ꝯtrahit̉ ad ens mobile ad pͥmaꝫ ſpēm motus. ſcꝫ localis. ⁊ ſieſt liber de celo ⁊ mundo. in quo determinat̉ de partibus