Capitulū. xv. Qua ratione homines dij coeperīt nominari.Vibus ex rebꝰ cū conſtet illos hoīes fuiſſe: nō eſt obſcuruꝫqua rōe dij coeperīt noīari. Si enī nulli reges an̄ Saturnumuel Vranū fuerūt ꝓpt̓ hominū raritatē: ꝗ̄ agreſtē uitā ſine ullorectore uiuebāt: nō ē dubiū ꝗn illis tēporibus hoīes regē ip̄m totāqꝫ gētē ſūmis laudibꝰ ac nouis honoribus ictare coeperunt: utetiā deos appellarēt: ſiue ob miraculū uirtutis hoc uere putabantrudes adhuc & ſimplices: ſiue ut fieri ſolet in adulatione p̄ſentispotētię ſiue ob bn̄ficia: ꝗbus erant ad hūanitatem cōpoſiti. Deinde ipſi reges cū cari fuiſſent his: quoꝝ uitā cōpoſuerāt magnumIui deſiderium mortis reliquerunt̉. Itaqꝫ homines eorum ſimulachra finxerunt: ut haberent aliquod ex imaginū cōtemplationeIolatium: progreſſiqꝫ longius per amorem meriti memoriā defunctoꝝ colere coeperunt: ut gr̄am referre benemeritis uiderent̉:& ſucceſſores eorum allicerent ad bene imperandi cupiditatem:quod Cicero de natura deorum docet dicent̉. Suſcępit autemuita hominum conſuetudoqꝫ communis: ut beneficiis excellētesuiros in cęluꝫ fama ac uoluntate tolleret. Hinc Hercules: hinc Caſtor: hinc Pollux: hinc Aeſculapius: hinc liber. Et alio loco atqꝫalio in pleriſqꝫ ciuitatibus intelligi poteſt acuendę uirtutis gr̄a:aut quo libentius reipublicę cauſa periculuꝫ adiret optimus ꝗſqꝫuirorum fortium memoriam honore deorum immortaliū conſecratam. Hac ſcilicet ratione romani Cęſares ſuos conſecrauerunt: & mauri ſuos reges. Sic paulatim religiones eſſe coeperedum illi primi qui eos nouerant eo ritu: eos liberos ac nepotes:deinde omnes poſteros imbuerunt. Et hi tamē ſummi reges obcelebritatem nominis in prouintiis omnibus colebantur. Priuati uero ſinguli populi gentis: aut ſuę urbis cōditores: ſeu uiri fortitudine inſignes erāt: ſeu foeminę caſtitate mirabiles ſūma ueneratione coluerunt: ut ęgyptii Iſidem: mauri Iubam: macedonesCabyrim: poeni Vranū: latini Faunum: ſabini Xanctū: romaniQuirinū: eodē utiqꝫ mō Athenę Mineruā: ſamos Iunonem: paphos Venerem: lemnos Vulcanū: naxos Libeꝝ: Apollinē delphos. Sic per populos atqꝫ regiones uaria ſacra ſuſcępta ſūt: duꝫgrati homines eē ī ſuos principes cupiunt. Et quod alios honores uita carentibꝰ deferant inuenire non poſſunt. Pręterea pietas