omni diligentia requiſitus: etiam ſinequiuerit inueniri: teſtes reciꝑe poteris: ⁊ fine canonico iudicium terminare.¶ LLemens tertius.Nobis eſt queſitū: vtruꝫ aliqui¶ſuꝑ accuſatione matrimonij nihil voce propria deprom̄tes debeant per ſolā chartule conſcriptōemadmitti. Ad hoc reſpondemus ꝙin talibus niſi qͣꝫtum ad p̄ſumptionem nullius momēti eſt conſcriptōquo ad ſententiā proferendam: niſialia legitima adminicula ſuffragentur.ILemens papa florentino ep̄o.Idetur nobis: ⁊. jͣ. Quod parēſtes fratres ⁊ cognati vtriuſqꝫſexus in teſtificatōe ſuoꝝ ad matrimoniū coniungendum vel dirimēduꝫ admittantur: tam antiqua conſuetudine qͣꝫ legibus approbatur.Ideo .n. maxime parentes: ⁊ ſi defuerint parentes proximiores admittuntur: quoniā vnuſquiſqꝫ ſuam genealogiam cum teſtibus ⁊ chartistum etiā ex recitatione maiorum ſcire laborat. qui enim melius recipidebent: qͣꝫ illi qui melius ſciunt: etquorum eſt intereſſe: ita ut ſi non interfuerint: ⁊ conſenſuꝫ non adhibuerint: ſecundū leges nulluꝫ fiat matrimonium. quod vero legitur: pater non recipiatur in cauſa filij nec filius in cauſa patris: in criminalibuſcauſis ⁊ contractibus verum eſt. inmatrimonio vero coniungendo etdiſiungendo ex ipſius coniugij prerogatiua ⁊ quia fau̓orabilis res eſt:congrue admittuntur.
Dem.¶ Nſuper adieciſti: ꝙ aliquis cūquadam innubili puella cōtraxit que tandem etatis metas attingens: ab illo pluries cognita cōtramatrimoniuꝫ proclamauit: aſſerēsſe ſemper ab initio diſſenſiſſe: quodper teſtes proͣbat famā ⁊ conuerſation p̄claros. In hoc itaqꝫ caſu ſentimus: quod aduerſus matrimonium audiri non debet: que ante cognitionem ſui legitimum annum attingens: cum potuit minime reclamauit. ſicut enim ante legitimū conſenſuꝫ qui in duodecimo anno ſpectatur: potuit diſſentire: ſic poſtqͣꝫ legitimo tempore accedente ſemel etiam copule carnali conſenſit: ex ratihabitione ſibi ſuper hoc ſilentiumnon ambigitur indixiſſe.Nnocentius tertius archiep̄oprepoſito ⁊ priori ſancte marie dealbanen̄. genuen̄.Ignificante. m. de canula noſtro eſt apoſtolatui declaratumꝙ cū .n. duxiſſet legitime in vxorems. mater ipſius viſa eſt matrimoniūaccuſare: ut ab eo pecuniam extorqueret: ⁊ licet intellectui ſuo prauanon poſſint opera reſpōdere: nihilominus vult habere pecuniam: utab accuſatione deſiſtat. Cum igiturnon ſit malicijs hominum indulgēdum mandamus quatenus ſi ē ita:ipſam ab accuſatione matrimonijrēpellentes eideꝫ ſuper hoc ſilentiūponatis.Dem.Um in tua dioceſi: ⁊ infra. Sivero poſt contractum matrimoniū aliquis appareat accuſator
nueniri: illa culpa loco ꝯtumacie habetur: ut contra eū procedaturnec debeat mulieri obeſſe: que in culpa non fuit. iniquū eſt .n. aliuꝫalterius odio pregrauari. C. de inoffi. teſta. ſi quis in ſuo. ad fi. necpropter hoc ius mulieris debet ꝑire: maxime cū habeat legitimosteſtes ⁊ accuſatores: ⁊ tāto tꝑe fuerit expectatus: ⁊ cū diligētia reꝗſitus. vnde ꝓcedi potuit cōtra illū. ⁊ illadecre. qm̄. non cōtradicit: ſi tu bn̄ videas illā: qꝛ ibi dr̄cū ſine culpa ſit abſens: ⁊ nō malicioſa volūtate: h̓ ergoculpa ⁊ malicia facientibus eſt abn̄sſed p̄ſumptō ī hocvr̄ cōtra mulierē: ꝙeo preſente tāto tēpore tacuit: ſed preſumptio tollit̉: ſi teſtes ⁊ accuſatoreſ legitimi ſunt. ꝓut dr̄jͣ. e. cū in tua. Quidā dicūt ꝙ corrigr̄per illam decr. qm̄⁊ ei ſtandū eſt. Itēſic contra vr̄. sͣ. ti. ꝓxi. ꝑlatū. ſed ibi nōagit̉: an ſnīa tenuerit vel non: ſed anfilij legitimi eſſent.Nobis. accuatiōem. lꝫ lr̄aiſta vleat̉ intellida de accuſatore tn̄de teſte potius ītelligitur: d̓ vtroqꝫ tn̄eſt veꝝ. de accuſatore habemus. ii.vlti. p̄ſcripta. qd̓ eſtde teſte veſimilit̓.ii jteſtibus .n. ⁊ nō tenalibꝰiſſtimonijs eſt credēim eſt. ingendo etdū. iii. q. ix. teſtes. ⁊iugij presͣ. de cohab. cleri. ⁊gres eſt:mulie. tua nos. ⁊ ꝙdebeat intelligi deteſte colligitur ex illa littera: niſi qͣꝫtuꝫad preſumptionem ⁊cͣ. quia ſententia ad dicta teſtium profertur nōad dicta accuſatoris.g¶ Ad p̄ſumptōem. no. ꝙ p̄ſumptio nō ꝓbat: niſi ſit violēta. xxxiiq. i. dixit. ⁊. ii. q. i. pͥmo. ⁊ eſt hoc regulare. ff. de teſti. l. iii. §. idē diuꝰ.⁊. iii. q. ix. teſtes. ⁊ sͣ. de coha. cle. ⁊ mu. tua. tn̄ p̄ſumptio coadiuuatſi adſint alia ſuffragia. sͣ. de ſuc. ab inteſt. cū dilectus. ⁊ sͣ. de teſti. p̄terea. ⁊ sͣ. de preſump. illud. ⁊. c. iii. ⁊ ꝓpter p̄ſumptōem defert̉ iuramentū qn̄qꝫ actori qn̄qꝫ reo. ⁊ sͣ. de iureiurā. c. vl. hic vero ꝯͣ mr̄ioiiū nō defert̉ iuramentū. sͣ. de eo ꝗ cogno. ꝯſan. vx. ſue. ſuꝑ eo.u Idet̉. antiqua ꝯſuetudine. No. ꝙ antiqua ꝯſuetudo ꝓ legeſeruāda eſt. xi. di. in his. ⁊. xii. di. diuturni. ⁊. ix. q. iii. ꝯqueſtus⁊ mos fideliſſime vetuſtatis ſeruādus eſt. C. d̓ teſta. teſtamēta. ⁊ hecꝯſuetudo ſeruat̉ quo ad parētes: tn̄ in mr̄ionio ꝯiūgēdo fallit: cumalter eſt ſuꝑior nobilitate potētia vel diuitijs: parētes inferiores nōadmittunt̉ ꝓ mr̄ionio ꝯiūgendo. sͣ. de teſti. ſuꝑ eo: qꝛ ſuſpectuꝫ eſttunc teſtimoniū illoꝝ. ſed hec decre. nō vr̄ loqui in eo cāu. ut dr̄. jͣ.i ¶ Legibus .i. canonibus. ſic. xxxi. di. nicena. ⁊ loquit̉ de illis canonibus. xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ii. ⁊ ſic tā de ꝯſuetudine approbata qͣꝫ ẜꝫ canones admittunt̉. Si vis intelligere de legibus ciuilibus: dicas ꝙad ꝓbandū ꝙ mr̄ionium ꝯͣhi poſſit nō obſtāte ꝯſanguinitate: velad dirimendū mr̄ioniū ꝑꝑ ꝯſanguinitatē eſt argumētandū: ꝙ parētes ⁊ ꝯſanguinei ſint admittendi: qꝛ melius ſciūt ſuā ꝓximitatemqͣꝫ exͣnei. C. de ī inte. reſti. mi. de tutela. ⁊. C. de libe. cā. ſi filiū. ⁊. ff. d̓
proba. etiam. ⁊ ꝙ alijs preferantur eſt ar. ff. de adulte. ſi maritus.k ¶ Genealogiam. Hec eſt ratō quare huiuſmodi perſone admittant̉ ⁊ alijspreferantur. xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ii.l ¶ Sciūt ꝯſanguinitatē .ſ. ⁊ ꝑ hoc vr̄ ꝙ nō loꝗt̉ de teſtīonio ferēdo ꝓ ipſo cōſenſu: qꝛ ſi exͣneus intereſſꝫ eq̄ bn̄ ſciret ſicut pater ⁊ mr̄ an̄ ꝯſenſiſſent tūc adinuicē. ſed lr̄a ſequēs bn̄ innuit de ipſo conſenſu.m ¶ Nullū. xxx. q. v. aliter.⁊. ff. de ritu nup. l. ii.n ¶ Non recipiat̉. iiii. q. iii.§. item teſtis idoneus. ⁊. ff.de teſti. l. teſtis idoneus.o ¶ Cōiungendo. ex hoc vr̄ꝙ ad ꝓbādū matrimoniūeſſe contractū admittant̉ parētes: ⁊ inducit̉ ad hoc a pl̓ibus ſi. sͣ. de teſti. ſuꝑ eo. ſꝫnō loquit̉ in eo caſu: ſed ꝙdicit in ꝯiūgendo: intelligeſi diceret̉ ꝙ eſſent ꝯſanguinei: qui ꝯͣhere volunt. vel fama eſſet de hoc: pater ⁊ mr̄⁊ ꝯſanguinei admittunt̉ adꝓbandā ꝯſanguinitateꝫ. sͣ.de ſpon. cum in tua. intellige loqui hanc decr. quādoꝓpter ꝯſanguinitatē tm̄ dr̄ꝙ non poſſunt ꝯiūgi: ⁊ qn̄ꝓpter ꝯſanguinitatē debētſeꝑari: ⁊ hoc etiā ſatis colligit̉ ex rubri. ꝯſueuit tn̄ īduci: ꝙ pater ⁊ mr̄ admittunt̉ad ꝓbandū ip̄m ꝯͣctuꝫ matrīonij: qd̓ veꝝ eſt ẜm diſtīctionē illius decre. ſuꝑ eo:p ¶ Fauorabil̓. sͣ. de cō. ap.c. vl. vbi de hoc. ⁊ arg. ff. dere. iu. in ambiguis. ⁊ sͣ. deappel. dilecte. in fi.a di Nſuꝑ. ꝓbat .i. ꝓbar̄intendit iuxta illud. ēmihi pro facto ſepe quodeſſę poteſt. l.b ¶ Fama. tales .n. debentteſtes eſſe ſine oī ſuſpitōneinfamie. ii. q. vij. teſtes.c ¶ Cum potuit. ſi .n. ſemperin vita detenta fuiſſet: ⁊ verbo ⁊ facto contradixiſſet:audiretur quandocūqꝫ poſtea. ar. xvi. q. iii. prima. ſed ex tempore p̄ſumiturcontra iſtam. ſic. sͣ. de ſpon. ad id quod. ⁊. ar. i. q. i. conſtat.d ¶ Anno. xii. in muliere. ff. de ritu nup. minorē. ⁊. xiiii. in viro. sͣ. de deſpon.impube. atteſtationes.e ¶ Carnali copule. exquo enim carnali copule conſenſit: omnis violentiaſublata intelligitur ⁊ matrimonium tenet. sͣ. de deſpon. impube. de illis. sͣ.de eo qui dux. in matri. quam pol. c. ii. ⁊ sͣ. de ſponſa. veniens. ⁊ ita ratihabitio confirmat ſiue validum facit quod ab initio non valebat. sͣ. de regula.cum virum.f ¶ ¶ Ignificante. malicijs. ff. de rei. ven. in fundo. ⁊. ff. de arbi. ita demum.⁊ sͣ. de reſcrip. ſedes apoſtolica. quandoqꝫ tamen auditur qui non facit: niſi ut noceat: ut dixit. l. arg. inducit. C. de natu. libe. aut̓. licet ſicut. ⁊ priorpenitentia ficta non prodeſt: ⁊ tamen aufert vſum ſequentis. de peni. di. iii.in ſalicibus.g ¶ Repellentes. Nota ꝙ repellitur accuſator propter turpem queſtum. ſi.ii. qōe. i. prohibentur. Item repellitur ſi infra tempus ſtatutum non accuſauerit. jͣ. eo. c. proxi. niſi iuſta de cauſa: ut ibi. Et eſt argu. ꝙ ſymonia committi poſſit in matrimonio cum ſit ſpirituale. Sed contra dici conſueuit: ꝙ ibiratia non confertur.c Um in tua. conſuetudinem. Hec conſuetudo conſona fuit iuri: vndehodie pro iure communi ſtatuitur. qua omiſſa ſi poſtea impedimentūappareat: filij non erunt legitimi. sͣ. de clan. deſpon. cum inhibitio. ⁊ ſi. sͣ. deſpon. cum in tua: que eſt pars. iſtius ⁊ ei ꝯtinuatur in integra.
D 3